I CSK 3558/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Monika Koba
27 marca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 27 marca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa M.P.
przeciwko R.P.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej M.P.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
z 12 czerwca 2024 r., V ACa 971/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 5417 (pięć
tysięcy czterysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek
ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia
doręczenia powódce odpisu niniejszego postanowienia do dnia
zapłaty.
[A.T.]
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 31 sierpnia 2022 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił
powództwo M.P. skierowane przeciwko R.P. o zasądzenie kwoty 255 365 zł wraz z
I CSK 3558/24
2
odsetkami ustawowymi za opóźnienie tytułem rozliczenia nakładów powódki z
majątku osobistego na majątek wspólny małżonków i orzekł o kosztach procesu.
Wyrokiem z 12 czerwca 2024 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił apelację
powódki i orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego.
U podstaw rozstrzygnięcia Sądów meriti legło stwierdzenie, że strony
zawierając 23 kwietnia 2020 r. umowę o podział majątku wspólnego dokonały
kompleksowego rozliczenia wzajemnych roszczeń z tego tytułu. Rozliczenie to
obejmowało także nakłady i wydatki z majątku osobistego powódki na majątek
wspólny. W § 5 umowy strony oświadczyły bowiem, że w związku z zawartą umową
nie następuje między nimi zwrot nakładów ani wydatków określony w art. 45 k.r.o.
i w zakresie objętym umową zrzekają się wzajemnie wszelkich roszczeń.
W konsekwencji powódka skutecznie zrzekła się roszczeń z tego tytułu, a nie
uchyliła się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli. Wprawdzie w § 2
ust. 2 umowy strony oświadczyły, że składniki majątku podane w treści umowy nie
stanowią całego ich majątku wspólnego ale wykładnia umowy w kontekście całego
zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do jednoznacznego
wniosku, że postanowienie to dotyczyło planowanego przez strony nabycia lokalu
mieszkalnego dla ich syna.
Orzeczenie to zostało zaskarżone skargą kasacyjną przez powódkę.
Skarżąca we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powołała się na
przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
W ocenie skarżącej zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty narusza art.
378 § 1 k.p.c., ponieważ Sąd Apelacyjny w ogóle nie rozpoznał jej zarzutu
apelacyjnego opartego na naruszeniu art. 233 § 1 k.p.c. Oczywistość wynika
z braku weryfikacji materiału dowodowego stanowiącego podstawę ustaleń
faktycznych sądów obu instancji według kryteriów z art. 233 § 1 k.p.c.
Pozwany w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o odmowę przyjęcia jej
do rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I CSK 3558/24
3
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego
rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej
doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi
swoje źródło w interesie publicznym. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy
przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne
zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne
wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi
nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd
Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej
okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne
i ich uzasadnienie. Cel wymagania określonego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być
osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze
publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej
pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją
sądową i nie jest jego rolą usuwanie błędów w zakresie wykładni i stosowania
prawa w każdej indywidualnej sprawie.
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego przez oczywistą
zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) należy rozumieć sytuację,
w której skarga jest uzasadniona w sposób ewidentny, wskazując na rażące
i poważne uchybienia zaskarżonego orzeczenia, które są możliwe do stwierdzenia
bez konieczności prowadzenia bardziej złożonych rozumowań. Jedynie w takim
wypadku możliwa jest kontrola prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji
w postępowaniu kasacyjnym. Obciążenie go oczywistą i istotną wadą wskazuje, że
usunięcie tego orzeczenia z obrotu leży w interesie publicznym – a tym samym, że
może dojść do realizacji celu skargi kasacyjnej, jako nadzwyczajnego środka
zaskarżenia (tak np. Sąd Najwyższy w postanowieniach z 10 kwietnia 2013 r., III
CSK 67/13, niepubl. i z 29 września 2017 r., V CSK 162/17, niepubl.). Przesłanką
przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu
prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to
spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. m.in.
postanowienie Sądu Najwyższego z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15,
niepubl. i przywołane tam orzecznictwo).
I CSK 3558/24
4
Sytuacja taka nie wystąpiła w sprawie w której wniesiono skargę. Motywy
zaskarżonego orzeczenia dowodzą, że Sąd drugiej instancji w pełni zrealizował
funkcję kontrolną i rozpoznawczą, wyznaczoną art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c.,
dokonując ponownego i wszechstronnego merytorycznego rozpoznania sprawy.
Pisemne motywy rozstrzygnięcia zostały przedstawione w sposób umożliwiający
przeprowadzenie kontroli kasacyjnej. Sąd Apelacyjny, uznając trafność ustaleń
faktycznych i słuszność oceny dowodów dokonanej przez Sąd Okręgowy, przyjął je
za własne. Lektura pisemnych motywów zaskarżonego wyroku nie daje podstaw do
podzielenia tezy, że zapadło ono z oczywistym naruszenia prawa procesowego
w wyżej przedstawionym rozumieniu przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej
z powodu jej oczywistej zasadności.
Dostrzeżenia także wymaga, że w przypadku, gdy sąd odwoławczy – tak jak
to miało miejsce w okolicznościach sprawy - podziela ustalenia i oceny sądu
pierwszej instancji, to nie ma procesowego obowiązku szczegółowego rozważenia
w uzasadnieniu swojego orzeczenia dowodów omówionych przez sąd pierwszej
instancji, lecz wystarczy, że skoncentruje się na rozważeniu tych dowodów i ocen,
które są kwestionowane w apelacji. Jeżeli sąd drugiej instancji podziela stanowisko
sądu pierwszej instancji, to treść tej części uzasadnienia może ograniczyć się do
stwierdzenia, że przyjmuje jego ustalenia i wnioski jako swoje (zob. m.in. wyroki
Sądu Najwyższego z 11 maja 2016 r., I CSK 326/15, niepubl. i z 23 czerwca
2010 r., II CSK 689/09, OSNC – ZD 2011, nr B, poz. 28 oraz postanowienia Sądu
Najwyższego z 10 listopada 1998 r, III CKN 792/98, OSNC 1999, nr 4, poz. 83
i z 16 marca 2012 r., IV CSK 373/11, PiM, 2016, nr 1, str. 149). Brak akceptacji
przez pozwaną stanowiska zajętego przez Sąd odwoławczy, nie świadczy o tym, że
wniesiona skarga jest oczywiście uzasadniona.
Lektura apelacji skarżącej (k. 116-122) skonfrontowana z uzasadnieniem
zaskarżonego wyroku nie wskazuje, by istota zarzutów apelacji nie została
rozpoznana. Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. sprowadzał się bowiem do
wykładni postanowień umowy łączącej strony w kontekście treści umowy i zeznań
stron (k. 116- 117). Kwalifikacja tego zarzutu przez Sąd drugiej instancji jako
dotyczącego w istocie naruszenia art.65 k.c. była zatem prawidłowa, a jego analiza
odnosi się także do wiarygodności zeznań stron.
I CSK 3558/24
5
W konsekwencji wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, w konfrontacji
z motywami zaskarżonego orzeczenia, nie wykazuje tezy, że przy jego ferowaniu
popełniono uchybienia w zakresie stosowania i wykładni prawa, które miały
charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom.
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które
w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu.
O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie
art. 98 § 1 i 3 oraz art. 98 § 11 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 398²¹ k.p.c.
i § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia
22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023,
poz. 1964, ze zm.).
Monika Koba
[A.T.]
[SOP]
