I CSK 3435/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Pawłyszcze
18 czerwca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 18 czerwca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
z udziałem B. B.
o wpis,
na skutek skargi kasacyjnej B. B.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Gliwicach z 30 sierpnia 2023 r.,
III Ca 1125/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od B.B. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) kosztów
postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek
ustawowych za opóźnienie po upływie tygodnia od dnia
doręczenia niniejszego postanowienia uczestnikowi;
3. przyznaje adw. A.S. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego
w Gliwicach 296 (dwieście dziewięćdziesiąt sześć) zł kosztów
nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym.
(G.G.)
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 19 września 2022 roku., Sąd Rejonowy w Gliwicach
utrzymał w mocy wpis hipoteki przymusowej do księgi wieczystej, wpisanej
postanowieniem referendarza sądowego z 27 kwietnia 2022 r.
I CSK 3435/24
2
Postanowieniem zaskarżonym skargą kasacyjną Sąd Okręgowy w Gliwicach
zmienił postanowienie Sądu pierwszej instancji w ten sposób, że uchylił wpis
i w jego miejsce wpisał hipotekę przymusową doprecyzowując, że wpis dotyczy
lokalu mieszkalnego uczestniczki i związanego z nim udziału we własności
nieruchomości (Sąd drugiej instancji uznał wpis referendarza za nieprecyzyjny),
oraz w pozostałej części oddalił apelację uczestniczki.
Sąd drugiej instancji ustalił, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych złożył
wniosek o wpis hipoteki przymusowej jako zabezpieczenie należności o
nieopłacone składki na ubezpieczenie społeczne.
Sąd odwoławczy uznał, że dalszy tytuł wykonawczy, stwierdzający
zadłużenie uczestniczki, stanowił dostateczną podstawę wpisu. Taki cel wydania
dalszego tytułu wykonawczego spełnia przesłankę określoną w art. 26c § 1 pkt 3
ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.).
Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
uczestniczka powołała się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej polegającą na
naruszeniu przez Sąd drugiej instancji:
1) prawa materialnego, tj. art. 109 ust. 1 u.k.w.h., przez dokonanie wpisu
hipoteki przymusowej w oparciu o tytuł wykonawczy pozbawiony obligatoryjnych
elementów wskazanych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.;
2) przepisów postępowania, tj. art. 6268 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 27 § 1 pkt 3
u.p.e.a. przez przyjęcie, że sąd wieczystoksięgowy nie kontroluje wymogów
ustawowych administracyjnego tytułu wykonawczego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarżąca zarzuca, że administracyjny tytuł wykonawczy nie spełnia
wymagań określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., ponieważ nie zawiera
rozstrzygnięcia o odpowiedzialności dłużniczki. Tymczasem przepis ten nie zawiera
wymogu, aby tytuł wykonawczy zawierał takie rozstrzygnięcie. Tytuł ten ma
jednoznacznie oznaczać egzekwowaną wierzytelność w sposób określony w tym
przepisie. Skarżąca nie wskazała żadnego elementów, spośród wymienionych w
art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., którego nie zawiera dokument będący podstawą wpisu.
I CSK 3435/24
3
Do uznania zarzutu naruszenia przepisów postępowania za oczywiście
uzasadniony konieczne jest wykazanie, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ
na wynik sprawy, czyli doprowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia sądu drugiej
instancji (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.). Tymczasem nawet założenie, zgodnie
z postulatem skarżącej, że kognicja sądu wieczystoksięgowego, określona
w art. 6268 § 1 i 2 k.p.c., obejmuje badanie, czy administracyjny tytuł wykonawczy
zawiera treść wymaganą art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., mogłaby doprowadzić do
odmiennego rozstrzygnięcia tylko pod warunkiem, że tytuł ten rzeczywiście nie
zawiera jakiegoś niezbędnego elementu.
Wobec niewykazania oczywistego niespełniania przez dokument będący
podstawą wpisu wymagań art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., skarga kasacyjna nie może
zostać uznana za oczywiście uzasadnioną w zakresie naruszenia przepisów
postępowania o kognicji sądu wieczystoksięgowego.
Także oczywistość skargi w zakresie naruszenia prawa materialnego nie
została wykazana. Na podstawie art. 109 ust. 1 u.k.w.h. podstawą wpisu hipoteki
przymusowej jest tytuł wykonawczy. Zarzut skargi opiera się na tezie, że
przedłożony przez wierzyciela dokument nie jest tytułem wykonawczym ze względu
na brak treści wymaganej art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., co – jak wyżej wskazano – nie
zostało wykazane.
Sąd Najwyższy nie stwierdził oczywistego naruszenia prawa i dlatego
odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 k.p.c.).
Na podstawie art. 98 k.p.c. wnioskodawcy przysługuje od skarżącej zwrot
kosztów sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną w wysokości stawki
minimalnej określonej w stosowanym odpowiednio § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia
Min. Sprawiedl. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej pełnomocnikowi skarżącej
przysługują koszty nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości określonej w § 4
ust. 1 i 3, § 8 pkt 6 oraz § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej
udzielonej przez adwokata z urzędu. Na podstawie art. 179 § 1 k.r.o. per analogiam
I CSK 3435/24
4
koszty te obciążają jednostkę organizacyjną Skarbu Państwa, która ustanowiła
pełnomocnika z urzędu.
Dariusz Pawłyszcze
(G.G.)
[a.ł]
