I CSK 3427/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Ewa Stefańska
17 lutego 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 17 lutego 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa P. spółki akcyjnej z siedzibą w C.
przeciwko L.K.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej L.K.
od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie
z 22 maja 2025 r., VI Ca 112/25,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2700 zł
(dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego, z odsetkami w wysokości odsetek
ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia
doręczenia zobowiązanemu odpisu niniejszego postanowienia do
dnia zapłaty.
(M.T.)
UZASADNIENIE
Pozwany L.K. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w
Częstochowie z 22 maja 2025 r., wydanego w sprawie z powództwa P. S.A. w C.
o zapłatę.
Powód wniósł o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądzenie
od pozwanego na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
I CSK 3427/25
2
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych
przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo
jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane
jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może
być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową
i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem
zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa
Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie
obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności
i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi
Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (zob. uzasadnienie uchwały
składu 7 sędziów SN z 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4,
poz. 53). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu
publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego
w rozwój prawa i jurysprudencji (zob. postanowienie SN z 4 lutego 2000 r.,
II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł
na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została
jednak spełniona.
Pozwany wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na jej
oczywistą zasadność (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), mającą wynikać z błędnego
ustalenia faktów istotnych dla sprawy. W dalszej kolejności strona pozwana
podnosiła, że podstawą przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania stanowić miały
I CSK 3427/25
3
stawiane wyrokowi zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 65 § 2 k.c.,
art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 2 k.c., art. 5 k.c.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że uzasadnienie
oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki jej przyjęcia do
rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia
zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego
i przeprowadzania wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość
naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy
wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia
w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę
przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. Szczególna podstawa przedsądu
z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga przy tym samodzielnego, czyli odrębnego od
podstaw kasacyjnych wskazania i wykazania naruszenia konkretnego przepisu
prawa (procesowego lub materialnego), które jest oczywiste i bez wątpliwości
prowadzi do stwierdzenia, że objęte skargą orzeczenie jest wadliwe i dlatego
skarga powinna zostać przyjęta do rozpoznania.
Uzasadnienie wniosku oparte na tej przesłance wymaga przedstawienia
argumentacji prawnej zmierzającej do wykazania kwalifikowanego naruszenia
powołanych w skardze przepisów prawa, możliwego do stwierdzenia
bez merytorycznej analizy zaskarżonego orzeczenia oraz podstaw kasacyjnych
(zob. postanowienia SN: z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3,
poz. 49, z 5 października 2007 r., III CSK 216/07 i z 11 sierpnia 2011 r.,
IV CSK 163/11). Uzasadnienie wniosku nie może sprowadzać się do powtórzenia,
choćby w zmodyfikowanej formie, uzasadnienia podstaw kasacyjnych, jak również
być sformułowane w sposób, który wymagałby oceny ich zasadności, gdyż nie jest
ona możliwa na tym etapie postępowania i w składzie Sądu dokonującego wstępnej
oceny skargi kasacyjnej pod kątem występowania w sprawie przesłanek
określonych w art. art. 3989 § 1 k.p.c.
Skonfrontowanie uzasadnienia zaskarżonego wyroku i uzasadnienia wniosku
o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie potwierdza tezy o oczywistej
zasadności wniesionego środka zaskarżenia. Zarzucane przez skarżącego rażące
I CSK 3427/25
4
naruszenie prawa procesowego miało doprowadzić do błędnego ustalenia
podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, a w konsekwencji – do błędnego
zastosowania w sprawie prawa materialnego. Tymczasem ustalenia faktyczne
Sądów meriti są dla Sądu Najwyższego wiążące i niemożliwe wprost do
zakwestionowania w postępowaniu kasacyjnym (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.).
Strona pozwana ponosiła, że podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania stanowić mają stawiane zaskarżonemu wyrokowi zarzuty
naruszenia prawa materialnego, tj. art. 65 §2 k.c., art. 405 w związku
z art. 410 § 2 k.c., art. 5 k.c. Powołując uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania strona pozwana w istocie podnosi - pod tytułem
zarzutów naruszenia prawa materialnego - polemikę z ustaleniami faktycznymi
i oceną dowodów, które nie mogą stanowić podstaw kasacyjnych ani przyczyny
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznana.
Zapoznanie się z treścią wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania prowadzi do wniosku, że skarżący nie przedstawił argumentacji
potwierdzającej, że Sądy orzekające w sprawie dopuściły się rażącego naruszenia
prawa. Argumenty zawarte w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej
stanowią bowiem raczej próbę zakwestionowania poczynionych przez nie ustaleń
faktycznych.
Sąd odwoławczy wskazał, że pozwany zawał 17 października 2019 r.
z powódką umowę o świadczenie usług w zakresie zarządzania, której
przedmiotem było świadczenie przez pozwanego za wynagrodzeniem usług
w ramach i w okresie pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki w ramach VI kadencji
(Preambuła i § 1 ust. 1 oraz § 2 ust. 3 umowy.) Natomiast, stosownie do § 12 ust. 1
umowy, została ona zawarta na czas pełnienia przez powoda funkcji prezesa
zarządu pozwanej spółki w okresie jednej kadencji do czasu wygaśnięcia,
w szczególności wskutek upływu kadencji, śmierci, odwołania lub złożenia
rezygnacji. Wygaśnięcie mandatu skutkowało rozwiązaniem umowy z ostatnim
dniem pełnienia funkcji, bez okresu wypowiedzenia i konieczności dokonywania
dodatkowych czynności. W ocenie Sądu odwoławczego zapis ten był wystarczająco
jednoznaczny, a odczytywany wspólnie z przywołanym § 1 ust. 1 umowy, prowadził
I CSK 3427/25
5
do jedynej uprawnionej konkluzji, iż umowa z 17 października 2019 r. wiązała
strony w okresie pełnienia przez L.K. funkcji prezesa zarządu (a nie jakiejkolwiek
innej), w okresie jednej kadencji, a ta zakończyła się wobec podjęcia uchwały o
postanowieniu powodowej spółki w stan likwidacji. Sąd Okręgowy w ślad za Sądem
Rejonowym przyjął zatem, że w chwili otwarcia likwidacji powodowej spółki
pozwany utracił status prezesa jej zarządu. Jego mandat wygasł, a skutkiem
powyższego umowa została rozwiązana z ostatnim dniem pełnienia funkcji bez
okresu wypowiedzenia. Takie konsekwencje były pozwanemu znane, skoro
zaakceptował brzmienie mowy potwierdzając to własnoręcznym podpisem.
Zgodnie z jednolitym stanowiskiem Sądu Najwyższego uzasadnienie
oczywistej zasadności skargi nie może poprzestawać na prostym odwołaniu
do naruszeń prawa wskazanych w podstawach kasacyjnych. Uzasadnienia
przyczyn kasacyjnych, kwalifikujących przyjęcie skargi do rozpoznania, Sąd
Najwyższy nie może doszukiwać się w uzasadnieniu podstaw, niezależnie od tego,
że chodzi w tym wypadku o zupełnie odmienne metody argumentowania (zob.
postanowienia SN: z 31 stycznia 2020 r., II CSK 432/19, z 15 grudnia 2006 r.,
III CZ 93/06 i z 18 kwietnia 2012 r., I CSK 520/11). Skutecznym argumentem za
powołaną we wniosku przyczyną przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie
mogła być w konsekwencji wskazana przez skarżącą „konieczność rozpatrzenia”
naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego ani ogólne stwierdzenie,
że doszło do naruszenia wskazywanych przez skarżącą przepisów.
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł,
jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1, 11
i 3 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 6, § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
adwokackie.
Ewa Stefańska
(M.T.)
I CSK 3427/25
6
[SOP]
