I CSK 3349/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Piotr Telusiewicz
27 marca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 27 marca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku D. F.
z udziałem W. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.
o stwierdzenie nabycia prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie,
na skutek skargi kasacyjnej D. F.
od postanowienia Sądu Okręgowego we Wrocławiu
z 1 sierpnia 2025 r., II Ca 785/25,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestnika 1350 zł
(tysiąc trzysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego wraz z odsetkami w wysokości
odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia
od dnia doręczenia obowiązanemu odpisu niniejszego
postanowienia.
I CSK 3349/25
2
UZASADNIENIE
1. Postanowieniem z 1 sierpnia 2025 r., Sąd Okręgowy we Wrocławiu, w
sprawie z wniosku D. F. przy udziale „W.” spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
w W., o stwierdzenie nabycia prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie,
na skutek apelacji wnioskodawczyni, od postanowienia Sądu Rejonowego w
Oleśnicy z 10 stycznia 2025 r., oddalił apelację (pkt I) oraz orzekł o kosztach
postępowania (pkt II).
2. Od postanowienia Sądu Okręgowego skargę kasacyjną wywiodła
wnioskodawczyni, zaskarżając postanowienie w całości.
3. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując
się na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
4. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu
postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na
ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości
orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu
prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub
oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń
umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji
skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona
w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi
kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony
wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie
służy zaś merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej
jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest
usprawiedliwione.
5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
I CSK 3349/25
3
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając na
skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia
skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do zagwarantowania, że
skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń,
będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne. Ograniczenie przesłanek do
czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą
być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga kasacyjna nie stanie się
instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie. Tak więc, nie w każdej sprawie,
nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy
wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania,
w przeciwnym razie Sąd Najwyższy stałby się wbrew obowiązującym regulacjom
sądem trzeciej instancji. Nie jest rolą Sądu Najwyższego korygowanie
ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej
indywidualnej sprawie.
6. Skarga kasacyjna nie zawiera argumentów dostatecznych dla uznania, że
skarżący skutecznie wykazał, iż w sprawie zachodzi powołana przesłanka z art.
3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
7. Złożenie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na
przesłance oczywistej jej zasadności oznacza, zgodnie z poglądem utrwalonym w
judykaturze, że skarżący musi przedstawić dokładny wywód, na czym – jego
zdaniem – polega oczywista zasadność skargi w danej sprawie z przytoczeniem
przepisów, których naruszenie ją spowodowało oraz argumentację wskazującą na
to, dlaczego opisane naruszenie doprowadziło do wydania oczywiście
nieprawidłowego orzeczenia. Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej, w trybie z art.
3989 § 1 pkt 4 k.p.c., nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa
materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało
wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie SN z 8
października 2015 r., IV CSK 189/15 i przywołane tam orzecznictwo). Skarżący,
przedstawiając – jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie skargi kasacyjnej
„oczywiste naruszenie prawa” – powinien zatem wykazać kwalifikowany charakter
I CSK 3349/25
4
tego naruszenia (zob. postanowienia SN: z 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP
2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49;
z 15 kwietnia 2021 r., IV CSK 617/20).
8. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
skarżąca wskazała, że: „Za zaskakujące należy uznać stwierdzenia Sądu
Okręgowego, który stara się zatem w pisemnym uzasadnieniu przekonywać, że
dokumenty sporządzone przez rodziców mojej Klientki (A. F. i K. C.), na których
poczynił kluczowe ustalenia dla sprawy - dotyczące zależnego charakteru
posiadania nieruchomości i dobrej wiary, zostały sporządzone przez osoby nie
umiejące czytać i pisać.” Właśnie w zakresie ustalonego faktu („…Sąd Okręgowy
bezsprzecznie ustalił, że zarówno A. F. jak K. C. byli dotknięci analfabetyzmem…”)
skarżąca koncentruje swój wywód i poświęca całość uzasadnienia wniosku o
przyjęcie skargi na rozważania w tym względzie.
Oceniając treść uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania, należy wskazać, że skarżąca nie przedstawiła dokładnego wywodu w
zakresie oczywistej zasadności skargi w analizowanej sprawie. Nawet przykładowo
nie przytoczyła przepisów, których naruszenie ją spowodowało. W uzasadnieniu
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zawarto argumentacji -
związanej z przepisami prawnymi - wskazującej na to, dlaczego opisane
naruszenie doprowadziło do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia.
Sąd Najwyższy nie mógł, w innych częściach skargi kasacyjnej, doszukiwać
się argumentów uzasadniających twierdzenia skarżącej. W orzecznictwie SN
wskazuje się, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie
podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast podstawy kasacyjne i ich
uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie jej
merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą być przez skarżącego
wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione, a dla spełnienia wymogu z
art. 3984 § 2 k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do podstaw kasacyjnych i ich
uzasadnienia, ponieważ mimo że argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy
w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające
przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizuje zaś podstaw kasacyjnych i ich
I CSK 3349/25
5
uzasadnienia (zob. postanowienia SN z 22 maja 2024 r., I CSK 786/24). Uznaje
się, że nie ma możliwości pośredniego wyartykułowania wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania z innych wniosków formalnych. W konsekwencji tego nie
można w treści uzasadnienia skargi kasacyjnej doszukiwać się fragmentów
mogących wskazywać na uzasadnienie podstaw przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania określonych w art. 3989 § 1 k.p.c.
Ponadto skarżąca polemizując z ustaleniami Sądów meriti, w rzeczywistości
neguje ustalenia faktyczne poczynione na etapie postępowania rozpoznawczego.
Tymczasem, pod pretekstem kwalifikowanego naruszenia prawa materialnego nie
można zmierzać do podważenia dokonanej w sprawie oceny dowodów (zob. np.
postanowienie SN z 9 sierpnia 2018 r., II PK 213/17). Wskazać trzeba, że zarzut
naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., w aktualnym stanie prawnym, nie może stanowić
skutecznej podstawy kasacyjnej. Jednak przedmiotowa skarga kasacyjna w
znacznej mierze dotyczyła właśnie tego przepisu (choć nie został on bezpośrednio
wskazany w skardze kasacyjnej). Zgodnie bowiem z art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą
skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny
dowodów. Sąd Najwyższy jest bowiem związany ustaleniami faktycznymi
stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 in fine k.p.c.).
Zatem tak skonstruowany wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania, nie może być uznany za prawidłowy, co powoduje, że skarga, w
ramach przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., nie mogła zostać przyjęta
do rozpoznania.
9. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn
uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności
nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).
10. Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 i 2 k.p.c.).
11. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 520 § 2
k.p.c. w związku z § 5 pkt 1, § 2 pkt 6 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
radców prawnych.
I CSK 3349/25
[ał]
6
Piotr Telusiewicz
