I CSK 3267/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Piotr Telusiewicz
24 lutego 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 24 lutego 2026 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku M. M. i J. M.
z udziałem G. K. i J. K.
o rozgraniczenie,
na skutek skargi kasacyjnej M. M. i J. M.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim
z 28 lipca 2025 r., II Ca 986/24,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. zasądza od wnioskodawców na rzecz uczestników 240 zł
(dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego wraz z odsetkami w wysokości
odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia
od dnia doręczenia obowiązanemu odpisu niniejszego
postanowienia.
UZASADNIENIE
1. Postanowieniem z 28 lipca 2025 r., Sąd Okręgowy w Piotrkowie
Trybunalskim, w sprawie z wniosku M. M., J. M. z udziałem G. K., J. K., o
rozgraniczenie, w przedmiocie wniosku G. K. i J. K. o zasiedzenie na skutek
apelacji wnioskodawców od postanowienia częściowego Sądu Rejonowego w
Piotrkowie Trybunalskim z 29 października 2024 r., zmienił zaskarżone
I CSK 3267/25
2
postanowienie w ten sposób, że stwierdził, że J. i G. małżonkowie K. nabyli z mocy
prawa przez zasiedzenie z dniem 31 grudnia 2018 r. własność nieruchomości
położonej w K. (oznaczonej szczegółowo w postanowieniu).
2. Od postanowienia Sądu Okręgowego skargę kasacyjną wywiedli
wnioskodawcy, zaskarżając postanowienie w całości.
3. Skarżący wnieśli o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując
się na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
4. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu
postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na
ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości
orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu
prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub
oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń
umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji
skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona
w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi
kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony
wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie
służy zaś merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej
jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest
usprawiedliwione.
5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając na
skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia
skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do zagwarantowania, że
skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń,
będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne. Ograniczenie przesłanek do
I CSK 3267/25
3
czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą
być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga kasacyjna nie stanie się
instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie. Tak więc, nie w każdej sprawie,
nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy
wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania,
w przeciwnym razie Sąd Najwyższy stałby się wbrew obowiązującym regulacjom
sądem trzeciej instancji. Nie jest rolą Sądu Najwyższego korygowanie
ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej
indywidualnej sprawie.
6. Skarga kasacyjna nie zawiera argumentów dostatecznych dla uznania, że
skarżący skutecznie wykazał, iż w sprawie zachodzi powołana przesłanka z art.
3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
7. Złożenie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na
przesłance oczywistej jej zasadności oznacza, zgodnie z poglądem utrwalonym w
judykaturze, że skarżący musi przedstawić dokładny wywód, na czym – jego
zdaniem – polega oczywista zasadność skargi w danej sprawie z przytoczeniem
przepisów, których naruszenie ją spowodowało oraz argumentację wskazującą na
to, dlaczego opisane naruszenie doprowadziło do wydania oczywiście
nieprawidłowego orzeczenia. Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej, w trybie z art.
3989 § 1 pkt 4 k.p.c., nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa
materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało
wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie SN z 8
października 2015 r., IV CSK 189/15 i przywołane tam orzecznictwo). Skarżący,
przedstawiając – jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie skargi kasacyjnej
„oczywiste naruszenie prawa” – powinien zatem wykazać kwalifikowany charakter
tego naruszenia (zob. postanowienia SN: z 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP
2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49;
z 15 kwietnia 2021 r., IV CSK 617/20).
8. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej skarżący wskazali, że skarga
jest „szczególnie uzasadniona celem zachowania jednolitości orzecznictwa w
I CSK 3267/25
4
sprawach o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie”.
Już w tym miejscu wskazać należy, że takie sformułowanie wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania prowadzi do negatywnej oceny tego
wniosku. Brak bowiem tego typu przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania. Można jedynie przyjąć z szerszego wywodu, że skarżący powoływali
się na przesłankę art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Ponadto, ogólny wywód, który został zawarty przy wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Najwyższy potraktował jako uzasadnienie tego
wniosku. Sąd jednocześnie dostrzegł pogląd uczestników, wskazany w odpowiedzi
na skargę kasacyjną, stwierdzający że: „w ocenie Uczestników postępowania
skarżący nie zawarli w skardze kasacyjnej odpowiedniego wywodu
uzasadniającego wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania przez co zachodzi
nieusuwalna wada formalna skargi kasacyjnej co winno skutkować jej
odrzuceniem”.
W orzecznictwie SN wskazuje się, że wniosek o przyjęcie skargi do
rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast
podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do
rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą
być przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione, a
dla spełnienia wymogu z art. 3984 § 2 k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do
podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, ponieważ mimo że argumenty mogą być
podobne, to Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze
okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizuje zaś podstaw
kasacyjnych i ich uzasadnienia (zob. postanowienia SN z 22 maja 2024 r., I CSK
786/24). Uznaje się, że nie ma możliwości pośredniego wyartykułowania wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z innych wniosków formalnych. W
konsekwencji tego nie można w treści uzasadnienia skargi kasacyjnej doszukiwać
się fragmentów mogących wskazywać na uzasadnienie podstaw przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania określonych w art. 3989 § 1 k.p.c.
Jednak w kontekście niniejszej sprawy Sąd Najwyższy potraktował ogólny
wywód zawarty przy wniosku skarżących jako uzasadnienie tego wniosku.
I CSK 3267/25
5
Skarżący nie zawarli jednak w tym krótkim uzasadnieniu rozważań zawierających
przytoczenie przepisów, których naruszenie spowodowało oczywistą zasadność
skargi oraz argumentacji wskazującej na to, dlaczego opisane naruszenie
doprowadziło do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Można odnieść
wrażenie, że ta część skargi kasacyjnej stanowi „streszczenie” szerszych analiz
poczynionych w ramach uzasadniania podstaw skargi kasacyjnej.
Zatem tak skonstruowany wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania, nie może być uznany za prawidłowy, co powoduje, że skarga, w
ramach przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., nie mogła zostać przyjęta
do rozpoznania.
9. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn
uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności
nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).
10. Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 i 2 k.p.c.).
11. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 520 § 2
k.p.c. w związku z § 5 pkt 2, § 2 pkt 3 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
radców prawnych.
[a.ł]
Piotr Telusiewicz
