I CSK 3172/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Pawłyszcze
22 kwietnia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 22 kwietnia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa Bank S.A. w W.
przeciwko A.B.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej A.B.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 24 kwietnia 2024 r., VII AGa 737/23,
(G.G.)
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od A.B. na rzecz Bank S.A. w W. 5400 (pięć tysięcy
czterysta) zł kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w
wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie po upływie
tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia
zobowiązanemu.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 12 kwietnia 2023 r., XX GC 1425/22, Sąd Okręgowy w
Warszawie zasądził od pozwanego kredytobiorcy na rzecz powodowego banku
404 087,08 zł z odsetkami.
Wyrokiem zaskarżonym skargą kasacyjną Sąd Apelacyjny w Warszawie
oddalił apelację kredytobiorcy.
Sąd drugiej instancji ustalił, że 25 maja 2017 roku banki zawarł z powodem,
prowadzącym działalność gospodarczą, umowę kredytu w wysokości 460 000 zł.
Kredytobiorca zobowiązał się do spłaty kredytu z opłatami i odsetkami w ciągu
I CSK 3172/24
2
120 miesięcy, do 20 kwietnia 2027 roku. Oprocentowanie kredytu zostało ustalone
jako zmienne. Oprocentowanie w całym okresie kredytowania stanowiło sumę
stawki referencyjnej WIBOR 3M i marży banku. Kredytobiorca zobowiązał się do
poniesienia prowizji przygotowawczej, prowizji od wcześniejszej spłaty kredytu
i prowizji administracyjnej. W związku zaległością w spłatach bank wezwał
kredytobiorcę do uregulowania zadłużenia, jednak mimo wezwań i wypowiedzenia
umowy zadłużenie nie zostało spłacone.
Sąd drugiej instancji uznał, że ocena umowy jako sprzecznej z zasadami
współżycia społecznego w związku z zastrzeżeniem określonej wysokości
świadczenia może nastąpić jedynie w przypadku wystąpienia szczególnie rażącej
dysproporcji bądź okoliczności faktycznych innego rodzaju, wskazujących na
wykorzystanie przez jedną ze stron znacząco silniejszej pozycji w obrocie. Strony
kontraktu, zwłaszcza w obrocie gospodarczym, korzystają ze swobody
kształtowania stosunków prawnych, w której wstępują. Nawet jeśli warunki umowy
nie są w istotnym stopniu negocjowalne, to i tak przystępujący do kontraktu
przedsiębiorca ma możliwość dokonana oceny, czy są dla niego możliwe do
zaakceptowania, jaki wywrą wpływ na jego sytuację i czy będzie mógł się wywiązać
z zaciąganego zobowiązania. Zatem tylko w zupełnie szczególnej sytuacji można
byłoby przyjąć, że zastrzeżone świadczenie jest na tyle wygórowane, że umowa w
danej części lub w całości dotknięta będzie nieważnością z uwagi na sprzeczność z
zasadami współżycia społecznego.
Kredytobiorca nie przedstawił żadnych zarzutów dotyczących wysokości
prowizji, jej rażąco wygórowanego wymiaru, czy innych okoliczności zawarcia
umowy, które mogłyby świadczyć o działaniu przez bank w sprzeczności z
zasadami współżycia społecznego. Kredytobiorca nie wykazał także, że bank
nadużył swego prawa.
Ponieważ w niniejszej sprawie kredytobiorca nie występuje w roli
konsumenta odwoływanie się przez niego do przepisów o kredycie konsumenckim
było niecelowe.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego nieważność umowy nie mogła wynikać z braku
poinformowania o konsekwencjach zmiany oprocentowania kredytu oraz
I CSK 3172/24
3
możliwości nieograniczonego wzrostu wysokości raty, a także z zastosowania do
ustalenia wysokości oprocentowania wskaźnika WIBOR, gdyż kredytobiorca zawarł
umowę działając jako przedsiębiorca, a zatem nie może korzystać z ochrony
prawnej przewidzianej dla konsumentów.
Kredytobiorca zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną i wniósł
o jej przyjęcie do rozpoznania z uwagi na istnienie w sprawie istotnych zagadnień
prawnych:
1) zmiennego oprocentowania opartego o wskaźnik WIBOR, co może
stanowić podstawę do uznania umowy za nieważną stosownie do art. 58 § 1 i art.
58 § 2 k.c., z uwagi na iluzorycznie obiektywny charakter regulacji zmiany
oprocentowania w ramach umowy pozwalający bankowi na manipulowanie
wysokością zobowiązania odsetkowego kredytobiorcy w sposób niemożliwy do
skontrolowania;
2) dopuszczenia naliczania odsetek od kosztów kredytu, a nie tylko
wypłaconego kredytu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarżący nie zarzucił, że bank manipulował WIBOREM. Wskazał jedynie na
taką hipotetyczną możliwość, lecz jej nie wykazał, a tym samym nie wykazał, że
w sprawie występuje zagadnienie, czy oparcie zmiennego oprocentowania o
WIBOR jest postanowieniem umowy zgodnym z art. 3531 kc.
Bank może udzielić kredytu na pokrycie kosztów związanych z udzieleniem
kredytu, w tym na pokrycie należnej bankowi prowizji. Umowa przewidywała
prowizję przygotowawczą i prowizję administracyjną. Jednak koszty te w sumie nie
przekraczają dopuszczalnych prawem pozaodsetkowych kosztów zawarcia umowy
pożyczki. Biorąc jednocześnie pod uwagę, że opisane obostrzenia dotyczą obrotu
konsumenckiego, nie sposób uznać, że umowa stron, zawarta przecież z
przedsiębiorcą, jest nieważna.
Dlatego Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 k.p.c. odmówił przyjęcia
skargi kasacyjnej do rozpoznania.
I CSK 3172/24
4
Na podstawie art. 98 i 99 k.p.c. bankowi, który wniósł odpowiedź na skargę
kasacyjną, przysługuje zwrot kosztów jej sporządzenia w wysokości określonej
w stosowanym odpowiednio § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Min. Sprawiedl.
w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Dariusz Pawłyszcze
(G.G.)
[SOP]
