I CSK 3139/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Piotr Telusiewicz
9 stycznia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 9 stycznia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa D. R. i J. S.
przeciwko Bankowi […] spółce akcyjnej w […]
o ustalenie i zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Banku […] spółki akcyjnej w […]
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
z 26 czerwca 2025 r., I ACa 1184/23,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. zasądza od pozwanego na rzecz każdego z powodów po
1350 zł (tysiąc trzysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu
kosztów postępowania kasacyjnego wraz z odsetkami w
wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po
upływie tygodnia od dnia doręczenia obowiązanemu odpisu
niniejszego postanowienia.
UZASADNIENIE
1. Wyrokiem z 26 czerwca 2025 r., Sąd Apelacyjny w Szczecinie, w sprawie
z powództwa D. R., J. S. przeciwko Bankowi […] spółce akcyjnej w […], o ustalenie
i zapłatę, na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie
z 11 kwietnia 2023 r., zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 1 w ten sposób, że
zasądził od pozwanego na rzecz powodów łącznie kwotę 186 978,75 zł z
I CSK 3139/25
2
ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 10 września 2024 r. i oddalił powództwo w
pozostałym zakresie (pkt 1); oddalił apelację w pozostałej części (pkt 2); orzekł o
kosztach postępowania (pkt 3).
2. Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wywiodła strona
pozwana, zaskarżając wyrok w części, tj. co do: oddalenia apelacji w pozostałej
części (pkt 2 wyroku) oraz związanego z tym rozstrzygnięcia z pkt 1 wyroku i
zasądzenia na rzecz powodów kwoty powyżej 111 370,05 (tj. niezasadnego
zasądzenia kwoty 75 608,70 zł), a także co do związanego z tym rozstrzygnięcia o
kosztach procesu z pkt 3 wyroku.
3. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując
się na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
4. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu
postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na
ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości
orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu
prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub
oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń
umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji
skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona
w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi
kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony
wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie
służy zaś merytorycznej ocenie skarg)i kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej
jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest
usprawiedliwione.
5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając na
I CSK 3139/25
3
skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia
skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do zagwarantowania, że
skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń,
będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne. Ograniczenie przesłanek do
czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą
być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga kasacyjna nie stanie się
instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie. Tak więc, nie w każdej sprawie,
nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy
wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania,
w przeciwnym razie Sąd Najwyższy stałby się wbrew obowiązującym regulacjom
sądem trzeciej instancji. Nie jest rolą Sądu Najwyższego korygowanie
ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej
indywidualnej sprawie.
6. Skarga kasacyjna strony pozwanej nie zawiera argumentów
dostatecznych dla uznania, że skarżący skutecznie wykazał, iż w sprawie zachodzi
powołana przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
7. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego
wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno,
przede wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w
stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń
(postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a
jednocześnie być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić
Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się
do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia Sądu
Najwyższego: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r., III
CZP 64/02; z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).
8. W przedmiotowej sprawie nie została spełniona wyżej wymieniona
przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W orzecznictwie Sądu
Najwyższego wyrażono aktualny pogląd, że jeżeli wierzytelność aktywna stała się
I CSK 3139/25
4
wymagalna wcześniej niż wierzytelność pasywna, to retroaktywny skutek
potrącenia nie obejmie odsetek powstałych w okresie od dnia wymagalności
wierzytelności aktywnej, od której naliczane są odsetki, do dnia powstania
wymagalności wierzytelności pasywnej (postanowienie SN z 13 czerwca 2025 r., I
CSK 768/25). W uzasadnieniu tego orzeczenia powołano się również na pogląd
Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 21 czerwca 2024 r., (I ACa 425/23).
Wskazano, że jeżeli strona w pierwszej kolejności przedstawia do potrącenia
należność odsetkową - pomimo tego, że należność główna była wymagalna
wcześniej, to wierzytelność odsetkowa ulega umorzeniu wskutek potrącenia jej
przed wierzytelnością główną, zatem następcze potrącenie wierzytelności głównej
nie może wywołać mocy wstecznej potrącenia z art. 499 k.c. co do potrąconych
uprzednio odsetek.
9. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn
uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności
nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).
10. Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 i 2 k.p.c.). O kosztach postępowania
kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1, 11 i 3 k.p.c. w związku z § 2 pkt 6
i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października
2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Piotr Telusiewicz
[a.ł]
