I CSK 3059/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Jacek Grela
19 listopada 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 19 listopada 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa G.S.
przeciwko E.G.
o zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji,
na skutek skargi kasacyjnej G.S.
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z 6 września 2022 r., VI Ca 216/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w
Warszawie na rzecz adwokata T.P. 4050 (cztery tysiące
pięćdziesiąt) złotych, powiększone o należną stawkę podatku od
towarów i usług, kosztów nieopłaconej pomocy prawnej
udzielonej powódce z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
I CSK 3059/24
2
Wyrokiem z 10 stycznia 2022 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy — Mokotowa
w Warszawie oddalił powództwo G.S. przeciwko E.G. o zwolnienie zajętego
przedmiotu od egzekucji.
Wyrokiem z 6 września 2022 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił apelację
powódki.
W skardze kasacyjnej powódka, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie
skargi do rozpoznania, wskazała na przesłanki przedsądu przewidziane w art. 3989
§ 1 pkt 1 i 3 k.p.c.
Zdaniem skarżącej, w sprawie zachodzi nieważność postępowania oraz
występuje istotne zagadnienie prawne.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki
skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).
Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach
kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia,
nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa,
jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia
z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością
lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia
orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.
Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw.
przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy
dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem
Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania
przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej
oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest
zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia
I CSK 3059/24
3
rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie
może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie
zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania
w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7
czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada
2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05; z 10 maja 2019 r., I CSK
627/18).
Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że powyższa przesłanka
nie została wykazana. W uzasadnieniu nie powołano argumentów, które mogłyby
świadczyć, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne. Wywód prawny
uzasadniający istnienie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, a więc
cechującego się nowością i dotychczas niewyjaśnionego w orzecznictwie powinien
bowiem wskazywać na wątpliwości kwalifikowane, a nie zwykłe, które mogą być
rozstrzygnięte przez sąd powszechny w toku rozpoznawania sprawy (zob.
postanowienie SN z 26 września 2019 r., I CSK 228/19). Takich wątpliwości skarga
kasacyjna nie zawiera.
Odnosząc się do nieważności postępowania, na którą powołuje się skarżąca,
należy podkreślić, że w judykaturze Sądu Najwyższego uznano, iż odstępstwo od
zasady kolegialności składu sądu odwoławczego nie jest równoznaczne
z oczywistym naruszeniem art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (zob. uzasadnienie
postanowienia z 29 kwietnia 2022 r., III CZP 77/22). Ostatecznie w związku z
licznymi rozbieżnościami w orzecznictwie, Sąd Najwyższy w uchwale składu
siedmiu sędziów z 26 kwietnia 2023 r. - zasada prawna - III PZP 6/22, wyjaśnił, że
rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego
sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2
marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem,
przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz
wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ogranicza prawo do sprawiedliwego
rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ponieważ nie jest konieczne dla
ochrony zdrowia publicznego (art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji) i prowadzi do
nieważności postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.), przy czym zastrzegł, że przyjęta w
tej uchwale wykładnia prawa obowiązuje od dnia jej podjęcia.
I CSK 3059/24
4
Z uwagi na datę wydania zaskarżonego wyroku (6 września 2022 r.) brak
jest podstaw do uwzględnienia zarzutu nieważności, opartego na braku
dochowania wymogu kolegialności składu orzekającego w drugiej instancji.
Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,
odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności,
które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.
O kosztach pełnomocnika z urzędu orzeczono na podstawie § 14 ust. 1 pkt 7
w zw. z § 16 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 3 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb
Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy
prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2024 r., poz. 763).
[S.J.]
[SOP]
Jacek Grela
