I CSK 3044/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Paweł Grzegorczyk
21 listopada 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 21 listopada 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa Syndyka masy upadłości Bank spółki akcyjnej
w upadłości w W.
przeciwko S.Z. i J.S.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Syndyka masy upadłości Bank
spółki akcyjnej w upadłości w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie
z 13 grudnia 2022 r., I ACa 168/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. obciąża Syndyka masy upadłości Bank S. A. w upadłości w
W. na rzecz pozwanych - każdego z osobna - kosztami
postępowania kasacyjnego, pozostawiając ich wyliczenie
referendarzowi sądowemu.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten
odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem
I CSK 3044/24
2
zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od
orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania
sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w
zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w
skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o
charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod
kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca Bank S.A.
w W. (obecnie Syndyk masy upadłości Bank S.A. w upadłości) powołała się na
oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wynikającą z tego, że postanowienie
wzorca umowy, sprzeczne z bezwzględnie obowiązującym przepisem ustawy, nie
może być uznane za niedozwolone w rozumieniu art. 3851 k.c. Ponadto, zdaniem
skarżącej, osoba fizyczna, która w określonych stosunkach występuje wobec banku
w roli profesjonalisty, nie może być uważana za konsumenta.
Jak przyjmuje się w utrwalonej judykaturze Sądu Najwyższego, oczywista
zasadność skargi kasacyjnej oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy
wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie. Oczywiste jest przy
tym tylko to, co można dostrzec bez potrzeby głębszej analizy, czy
przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Zarzucane uchybienia muszą
zatem mieć kwalifikowany charakter, odnosić się do konkretnych, powołanych
przez skarżącego przepisów prawa i być dostrzegalne na pierwszy rzut oka (por.
m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00,
OSNC 2001, nr 3, poz. 52, z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr
10, poz. 156 i z dnia 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18).
Wywody wniosku, w zestawieniu z motywami zaskarżonego wyroku, nie
stwarzały podstaw do przyjęcia, aby skarga kasacyjna była – w przyjętym
rozumieniu – oczywiście uzasadniona.
Sąd Apelacyjny wskazał jednoznacznie, że wystarczającą podstawą
nieważności umowy kredytu była abuzywność jej postanowień, nie można zatem
uznać, aby stwierdzenie, że w ocenie Sądu postanowienia umowy rażąco naruszały
równowagę kontraktową, świadczyło o zasadności skargi kasacyjnej, a tym
I CSK 3044/24
3
bardziej, by była ona zasadna w stopniu oczywistym. W zakresie konsumenckiego
statusu pozwanych Sąd Apelacyjny wyjaśnił natomiast klarownie, że pozwani nie
zawarli umowy kredytu w celu finansowania działalności gospodarczej ani nie
przeznaczyli uzyskanych z kredytu środków na tę działalność. Ustalenia te są
wiążące dla Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym (art. 39813 § 2 k.p.c.).
To zaś, że osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą lub kupuje
nieruchomość, traktując ją jako lokatę środków finansowych, nie oznacza per se, że
chodzi o dokonanie czynności w celach związanych z działalnością zawodową lub
gospodarczą w rozumieniu art. 221 k.c. i art. 2 lit. b dyrektywy Rady 93/13/EWG z
dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach
konsumenckich (Dz. Urz. UE L 95, s. 29) (por. postanowienie Sądu Najwyższego z
dnia 20 września 2024 r., I CSK 2282/23).
Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
przypominając zarazem, że Sąd Najwyższy bada na tym etapie wyłącznie wniosek
o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie, nie wnikając w
zasadność podstaw kasacyjnych.
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2, art. 98 § 1-11, art. 108 § 1,
art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
(K.G.)
[SOP]
