I CSK 3001/23
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Karol Weitz
20 maja 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 20 maja 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa C. spółki jawnej w M.
przeciwko D. spółce akcyjnej w W. i S. spółce akcyjnej w W.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej S. spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
z 30 grudnia 2022 r., I AGa 357/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. kosztami postępowania kasacyjnego obciąża pozwany
bank, pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi
sądowemu.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego
osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze
publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej
I CSK 3001/23
2
pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd
Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania
skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia
30 grudnia 2022 r. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania skarżący wskazał na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia
prawnego oraz na oczywistą zasadność wniesionej skargi.
Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury Sądu Najwyższego
przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze
względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne polega na
sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do
rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas
nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania
wniesionej skargi kasacyjnej (por. postanowienia z dnia 10 maja 2001 r., II CZ
35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01,
OSNC 2002, nr 12, poz. 151).
Istotność zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) konkretyzuje się
w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla
rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych
spraw. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przedstawienie okoliczności uzasadniających
rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia
prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia, wskazaniu przepisów prawa,
na których tle zagadnienie to wyłoniło się, oraz zaprezentowaniu argumentacji
jurydycznej uzasadniającej możliwość rozbieżnych ocen prawnych
(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC
2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12,
poz. 151, z dnia 24 maja 2016 r., I CSK 666/15, nie publ.).
Skarżący w skardze podniósł jako istotne zagadnienie prawne potrzebę
rozstrzygnięcia i wyjaśnienia kwestii sprowadzających się do kilku pytań:
1. „Czy można uznać, że złożenie zlecenia płatniczego przez płatnika dzieli się
na dwa odrębne oświadczenia woli, tj. pierwsze polegające na zdefiniowaniu
I CSK 3001/23
3
odbiorcy i wprowadzenie jego danych, w tym wprowadzenie numeru
rachunku bankowego oraz drugie polegające na wpisaniu kwoty, tytułu
przelewu i autoryzacji transakcji płatniczej?”
2. „Czy można uznać, że to bank realizując zlecenie płatnicze płatnika
skierowane do banku jako swojego dostawcy usług płatniczych, składa
oświadczenie woli wobec płatnika, jeżeli płatnik posłużył się danymi
odbiorcyzapisanymi w systemie bankowości elektronicznej?”
3. „Czy można uznać, że w sytuacji, w której płatnik wyrża zgodę na dokonanie
transakcji płatniczej zainicjowanej przez siebie obejmującej niezgodny z
intencjami płatnika numer rachunku (unikatowy identyfikator) oświdczenie
woli płatnika jest ważne, lecz złożone pod wpływem błędu?”
Tymczasem tak sformułowane zagadnienie prawne sprowadza się wyłącznie
do pytań o czysto incydentalnym i kazuistycznym charakterze, nie zawierając w
sobie elementów, które mogłyby pozwolić na sformułowanie przez Sąd Najwyższy
– w ramach rozpoznania skargi kasacyjnej – ogólnego stanowiska o uniwersalnym
wymiarze. W konsekwencji, podniensione kwestie z oczywistych powodów nie
mogą stanowić istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1
k.p.c.
Na marginesie należy także zauważyć, że skarga kasacyjna pozwanego
opiera się głównie na zarzutach dotyczących ustalenia faktów i oceny dowodów.
Zgodnie natomiast z art. 3983 § 3 k.p.c., zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych
i oceny dowodów nie mogą być podstawą skargi kasacyjnej.
Skarżący w skardze kasacyjnej nie wykazał także występowania innej
przesłanki przedsądu w postaci oczywistej zasadności skargi. W judykaturze Sądu
Najwyższego zgodnie przyjmuje się, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej
oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie
zasługują na uwzględnienie. Sytuacja taka w szczególności istnieje wtedy, gdy bez
wątpienia wystąpiły uchybienia, na które powołuje się skarżący, lub gdy jest pewne,
że miały one wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia albo podniesione zarzuty
oczywiście uzasadniają wniesiony środek zaskarżenia. Pamiętać przy tym trzeba,
że oczywiste jest to, co jest widoczne bez potrzeby głębszej analizy,
czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Skarżący musi zatem
I CSK 3001/23
4
wykazać, że wyrok zapadł z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa
lub podstawowych zasad obowiązujących w praworządnym państwie, widocznym
na pierwszy rzut oka, bez konieczności przeprowadzenia bardziej szczegółowej
analizy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2008 r., III CSK
110/08, nie publ.).
Bliższa analiza uzasadnienia wniosku nie pozwala jednak na stwierdzenie,
że skarga kasacyjna w niniejszej sprawie jest – w powyższym rozumieniu –
oczywiście uzasadniona.
Należy także zauważyć, że między twierdzeniem skarżącego, iż w sprawie
występuje istotne zagadnienia prawne oraz że skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona zachodzi wewnętrzna sprzeczność. Sąd Najwyższy w postanowieniu
z dnia 25 kwietnia 2008 r., III CSK 64/08 (nie publ.) wyjaśnił, że powoływanie się na
oczywistość skargi i konieczność dokonania wykładni prawa wzajemnie się
wyklucza. Taki sposób konstruowania skargi kasacyjnej jest pozorowaniem
występowania w sprawie okoliczności publicznoprawnych, w oparciu, o które Sąd
Najwyższy dokonuje oceny na podstawie art. 3989 k.p.c.
Z tych wszystkich względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1,
11 i 3 w zw. z art. 108 § 1 i z art. 391 § 1 oraz w zw. z art. 39821 k.p.c.
(M.M.)
[a.ł]
