I CSK 2935/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Kamil Zaradkiewicz
27 lutego 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 27 lutego 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa A.R. i A.R.1
przeciwko Bankowi S.A. w W.
o ustalenie i zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Banku S.A. w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z 29 maja 2025 r., I ACa 2703/23,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2) zasądza od Banku S.A. w W. na rzecz A.R. i A.R.1 2700 zł
tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wraz z
odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w
spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia
od dnia doręczenia orzeczenia pozwanej do dnia zapłaty.
[M.O.]
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 29 maja 2025 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi w sprawie z powództwa
A.R. i A.R.1 przeciwko Bankowi S.A. w W. o ustalenie i zapłatę, na skutek apelacji
pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z 30 marca
2023 r., oddalił apelację (pkt 1) oraz rozstrzygnął o kosztach zastępstwa
procesowego w postępowaniu apelacyjnym (pkt 2).
I CSK 2935/25
2
Pozwana wniosła od wyroku Sądu drugiej instancji skargę kasacyjną,
zaskarżając to orzeczenie w całości oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego
wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi
Apelacyjnemu w Łodzi, formułując jednocześnie wnioski ewentualne szczegółowo
opisane w skardze kasacyjnej. Ponadto, pozwana wniosła o zasądzenie od
powodów na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów
zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
pozwana wskazała w pierwszej kolejności na nieważność postępowania, z uwagi
na to, że Sąd drugiej instancji miał nie rozpoznać istoty sprawy uznając, że w
konsekwencji wyroku Sądu pierwszej instancji pomiędzy stronami sporu wiążąca
pozostaje umowa z 10 lipca 2007 r., jako umowa kredytu zlotowego
oprocentowanego stawką WIBOR, podczas gdy Sąd pierwszej instancji uznał
również pierwotnie obowiązującą pomiędzy stronami umowę kredytu złotowego za
nieważną, a w konsekwencji Sąd odwoławczy, wobec nierozpoznania istoty
sprawy, nie dokonał kontroli instancyjnej wyroku, co winno być uznane za
pozbawienie strony pozwanej możliwości obrony jej praw i powinno prowadzić do
nieważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 5 k.p.c. Niezależnie od
powyższego pozwana wskazała, że wniesiona przez nią skarga kasacyjna ma być
oczywiście uzasadniona oraz że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne,
które pozwana sformułowała w formie następujących pytań:
1) czy w przypadku uznania w wyniku kontroli incydentalnej niedozwolonego
(nieuczciwego) charakteru całego mechanizmu indeksacji i konieczności
wyeliminowania wprowadzonych aneksem przewalutowującym postanowień
indeksacyjnych dotyczących zasad spłaty kredytu, kierując się zasadą utrzymania
umowy w mocy oraz mając na uwadze postulat przywrócenia sytuacji prawnej
i faktycznej konsumenta, w jakiej znajdowałby się on w przypadku braku
nieuczciwych warunków umownych, prawidłowe jest odwołanie się, jako do
podstawy dla określenia oprocentowania zobowiązań kredytowych wyrażonych
w walucie polskiej, do stawki referencyjnej WIBOR (co miało miejsce przed
wejściem w życie aneksu przewalutowującego) skoro w umowie wiążącej strony
stawka ta występuje i jest ona definiowana jako odnosząca się do kredytów
I CSK 2935/25
3
nieindeksowanych, wyrażonych w walucie polskiej oraz powrót do stosunku
obligacyjnego, jaki został ukształtowany na mocy pierwotnej umowy kredytu
złotowego?;
2) czy wobec umożliwienia kredytobiorcom posiadającym kredyty
denominowane lub indeksowane do waluty innej niż waluta polska dokonywania
spłaty rat kapitałowo-odsetkowych oraz dokonania przedterminowej spłaty pełnej
lub częściowej kwoty kredytu bezpośrednio w tej walucie na podstawie art. 69 ust. 3
ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r.,
poz. 38, dalej: „pr. bank.”), wziąwszy pod uwagę aksjomat racjonalności krajowego
ustawodawcy, uzasadnione jest przyjęcie, że kredyty denominowane lub
indeksowane do waluty innej niż waluta polska są kredytami udzielonymi w złotych
polskich, skoro dokonanie przez kredytobiorcę spłaty raty kapitałowo-odsetkowej
albo dokonanie przedterminowej spłaty pełnej lub częściowej kwoty kredytu
bezpośrednio w walucie, do której denominowany lub indeksowany jest kredyt,
prowadzi do skutecznego spełnienia świadczenia wynikającego ze stosunku
zobowiązaniowego w postaci umowy kredytu oraz zaspokojenia wierzyciela w
osobie kredytodawcy, bez konieczności dokonywania jakichkolwiek przeliczeń bądź
innych operacji walutowych wpłacanych przez kredytobiorcę środków w walucie
innej, niż waluta krajowa?;
3) czy w przypadku uznania w wyniku kontroli incydentalnej obecnych
w umowie o kredyt indeksowany kursem waluty obcej klauzul spreadowych
nieokreślających głównego przedmiotu umowy, za niedozwolone (nieuczciwe)
warunki umowne, prawidłowym jest przyjęcie nieważności całej umowy, skoro
klauzule ryzyka walutowego, określające - zgodnie z jednolitym orzecznictwem
Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej - główny przedmiot tej umowy, nie
stanowią niedozwolonych (nieuczciwych) warunków umownych?;
4) czy w przypadku uznania klauzul waloryzacyjnych za abuzywne, co
prowadzi do nieważności umowy kredytu hipotecznego w całości, kredytobiorcy
służy roszczenie pieniężne oparte na tej podstawie, że obu stronom przysługują
odrębne, niezależne roszczenia o zwrot świadczeń wzajemnie spełnionych
w wykonaniu umowy o kredyt hipoteczny, czy też po unieważnieniu umowy
I CSK 2935/25
4
bezpodstawnie wzbogacona jest tylko jedna strona - ta, która spełniła łącznie
świadczenia niższe od sumy świadczeń spełnionych na jej rzecz przez drugą
stronę? To zagadnienie prawne skarżąca powiązała z potrzebą wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności
w orzecznictwie sądów krajowych z orzecznictwem europejskim, w tym zwłaszcza
z wyrokiem TSUE z 19 czerwca 2025 roku, C-396/24 (ECLI:EU:C:2025:460), a to
przepisów art. 410 § 1 i § 2 k.c. w związku z art. 405 k.c. w zw. z art. w zw. z art. 6
ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r.
w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz. Urz. UE z
1993 r., L 95, s. 29; dalej jako „dyrektywa 93/13").
Pozwana powołała się również na potrzebę wykładni przepisów mających
budzić poważne wątpliwości lub wywoływać rozbieżności w orzecznictwie sądów,
tj.: art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13 oraz art. 3851 i art. 3852 k.c., sprowadzającej się do
odpowiedzi na pytania: (i) w jaki sposób winny zostać sformułowane postanowienia
wprowadzające do umowy ryzyko walutowe, by można je było uznać za wyrażone
w sposób jasny i przejrzysty (jednoznaczny - w rozumieniu art. 3851 k.c.) oraz (ii)
jakie informacje o zagrożeniach (ryzykach) związanych z zawarciem kredytu
indeksację kredytu kursem waluty obcej winny zostać przekazane konsumentowi
przed zawarciem umowy, mając na uwadze brak możliwości skutecznego
przewidywania przyszłych kursów walut, treść przepisów obowiązujących w chwili
zawierania umowy oraz ówczesne orzecznictwo.
Powodowie złożyli odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwanej, w których
wnieśli o odrzucenie skargi, ewentualnie o odmowę przyjęcia skargi do
rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie oraz o zasądzenie od pozwanej na swoją
rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna wniesiona przez pozwaną nie kwalifikowała się do
przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.
Pozwana nie zdołała wykazać zaistnienia przyczyny kasacyjnej w postaci
nieważności postępowania.
I CSK 2935/25
5
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd drugiej instancji stwierdził, iż Sąd
Okręgowy uznał nieważność aneksu z dnia 27 listopada 2007 r. do umowy […]
wraz z tekstem jednolitym tej umowy. Wobec tego, w ocenie Sądu II instancji, nie
wymaga pogłębionej analizy okoliczność, iż powyższe przywraca moc wiążącą
pierwotnemu brzmieniu umowy, a zatem umowa z dnia 10 lipca 2007 r. pozostaje
dla stron wiążąca jako umowa kredytu Złotowego oprocentowanego stawką
WIBOR. Jednocześnie w innej części uzasadnienia Sąd odwoławczy wskazał, iż w
jego ocenie, po wyeliminowaniu abuzywnych postanowień odnoszących się
mechanizmu waloryzacji, niemożliwe jest ustalenie wysokości wzajemnych
świadczeń stron na co zasadnie wskazuje uzasadnienie zaskarżonego wyroku. Nie
ulega wątpliwości, że jeżeli eliminacja niedozwolonego postanowienia umownego
doprowadzi do takiej deformacji regulacji umownej, że na podstawie pozostałej jej
treści nie da się odtworzyć treści praw i obowiązków stron, to nie można przyjąć, iż
strony pozostają związane pozostałą częścią umowy. Ten ostatni wniosek wynika
wyraźnie z art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13, który przewiduje, że „...nieuczciwe warunki
w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami nie
będą wiążące dla konsumenta, a umowa w pozostałej części będzie nadal
obowiązywała strony, jeżeli jest to możliwe po wyłączeniu z niej nieuczciwych
warunków”.
Niedozwolone postanowienie umowne (art. 3851 § 1 k.c.) jest od początku, ż
mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, który
może udzielić następczo świadomej i wolnej zgody na to postanowienie i w ten
sposób przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną (uchwała składu siedmiu
Sądu Najwyższego z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21). Kredytobiorca nie udzielił
następczo, świadomej zgody na abuzywne postanowienia umowne dotyczące
sposobu waloryzacji, a tym stanowiskiem Sąd jest związany.
Z uzasadnienia wyroku Sądu ad quem wynika, że orzeczenie Sądu pierwszej
instancji zostało uznane za prawidłowe i żaden z zarzutów nie został uznany za
zasadny. Pozwana nie została zatem pozbawiona możności obrony swych praw.
Brak możności obrony swoich praw jako przesłanka nieważności postępowania
musi być interpretowana ściśle. Hipoteza art. 379 pkt 5 k.p.c. zostaje wypełniona,
gdy z powodu uchybień procesowych sądu strona nie mogła brać i faktycznie nie
I CSK 2935/25
6
brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części, zaś skutki tych wadliwości
nie mogły być usunięte na następnych posiedzeniach przed wydaniem wyroku w
danej instancji (zob. np. postanowienia SN z 31 stycznia 2025 r., I CSK 4436/23; z
10 grudnia 2024 r., III CZ 136/24; z 28 listopada 2024 r., I CSK 3539/23; z 19
listopada 2024 r., I UZ 11/24; z14 listopada 2024 III CZ 238/24 oraz z 20 września
2024 r., I CSK 1980/24). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła.
Jako drugą przyczynę kasacyjną pozwana wskazała oczywistą zasadność
wniesionej przez siebie skargi.
Na tle tej przesłanki w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że nie
każde naruszenie prawa, nawet oczywiste, przesądza o zasadności skargi
kasacyjnej (zob. w szczególności postanowienia SN: z 15 lutego 2007 r., V CSK
485/06; z 3 marca 2020 r., V CSK 75/19). Sam zarzut naruszenia, nawet
oczywistego, określonego przepisu prawa nie prowadzi wprost do oceny, że skarga
kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, bowiem mimo takiego naruszenia prawa,
orzeczenie może być prawidłowe (postanowienia SN: z 10 stycznia 2003 r. V CZ
187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; z 6 listopada 2020 r., III CSK 110/20).
Przesłanka „oczywistej zasadności skargi kasacyjnej" nie odpowiada bowiem w
pełni przesłance „oczywistego naruszenia prawa" przez wydanie zaskarżonego
orzeczenia (postanowienie SN z 20 lutego 2008 r., V CSK 512/07).
O oczywistej zasadności skargi można mówić jedynie w przypadku
stwierdzenia szczególnych, kwalifikowanych, wręcz rażących przypadków
naruszenia prawa przez sąd drugiej instancji, bez wnikliwego wgłębiania się
w merytoryczną analizę trafności orzeczenia (postanowienia SN: z 10 stycznia
2003 r. V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; z 7 października 2010 r., I CSK
189/10; z 28 lipca 2011 r., I CSK 77/11), które powodują, że zaskarżone orzeczenie
jest wadliwe.
W ocenie pozwanej Sąd odwoławczy błędnie uznał, że powód zawarł sporną
umowę kredytu jako konsument podczas gdy, w ocenie pozwanej zawarł ją jako
przedsiębiorca. Skarżąca podniosła, że powód wskazał w CEIDG adres
nieruchomości nabytej za środki pochodzące z kredytu jako adres wykonywania
działalności a ponadto powód miał osiągać zyski z wynajmu tej nieruchomości.
I CSK 2935/25
7
Argumenty przedstawione przez pozwaną nie pozwalają uznać, że
wniesiona przez pozwaną skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Zarejestrowanie pod adresem nieruchomości, na której zakup zaciągnięty został
kredyt, działalności gospodarczej miało charakter następczy i nie ma znaczenia dla
uznania powoda za konsumenta (zob. wyroki SN z 27 maja 2022 r., II CSKP
314/22, OSNC-ZD 2022, nr 4, poz. 50, i z 14 czerwca 2023 r., II CSKP 254/22, oraz
postanowienie SN z 20 grudnia 2023 r., I CSK 2646/23). Ponadto, do przyjęcia
niekonsumenckiego charakteru zawartej umowy nie wystarczy pobieranie
dochodów z jej przedmiotu. Podstawowym kryterium jest bowiem występowanie
bezpośredniego związku z działalnością gospodarczą lub zawodową
wynajmującego lokal (zob. np. wyrok SN z 14 czerwca 2023 r., II CSKP 254/22). Z
wiążących Sąd Najwyższy ustaleń faktycznych stanowiących podstawę
zaskarżonego wyroku nie wynika, aby powód prowadził działalność gospodarczą w
zakresie wynajmu nieruchomości.
Odnosząc się z kolei do zagadnień prawnych sformułowanych przez
pozwaną oraz wskazanych przez nią przepisów mających budzić wątpliwości i
wywoływać rozbieżności w orzecznictwie, kwestie podniesione przez skarżącą w
ramach uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania były już
przedmiotem wielu wypowiedzi Sądu Najwyższego.
Zgodnie z uchwałą pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25
kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, która z chwilą jej podjęcia uzyskała moc zasady
prawnej w świetle art. 87 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie
Najwyższym (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 622):
1. w razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub
denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej
stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące,
w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego
postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej
wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.
I CSK 2935/25
8
2. w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej
w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże
także w pozostałym zakresie.
3. jeżeli w wykonaniu umowy kredytu, która nie wiąże z powodu
niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił kredytobiorcy
całość lub część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu,
powstają samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na
rzecz każdej ze stron.
4. jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej
postanowień, bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kwot
wypłaconych z tytułu kredytu rozpoczyna się co do zasady od dnia
następującego po dniu, w którym kredytobiorca zakwestionował względem
banku związanie postanowieniami umowy.
5. jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej
postanowień, nie ma podstawy prawnej do żądania przez którąkolwiek ze
stron odsetek lub innego wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków
pieniężnych w okresie od spełnienia nienależnego świadczenia do chwili
popadnięcia w opóźnienie co do zwrotu tego świadczenia.
Ponadto: co do kwestii, czy umowy kredytu denominowanego lub
indeksowanego do waluty innej niż waluta polska są kredytami udzielonymi w
złotych polskich, Sąd Najwyższy wypowiedział się m.in. w wyroku z 27 kwietnia
2023 r., II CSKP 1027/22; co do możliwości stosowania wskaźnika WIBOR do
umowy kredytu indeksowanego po wyeliminowaniu z niej niedozwolonych
postanowień dotyczących indeksacji Sąd Najwyższy wypowiedział się już m.in. w
wyrokach: z 8 listopada 2022 r., II CSKP 1153/22; z 29 listopada 2023 r., II CSKP
1753/22; co do kwestii powiązania tzw. klauzuli kursowej i tzw. klauzuli ryzyka
walutowego Sąd Najwyższy wypowiedział się m.in. w wyrokach: z 10 maja 2022 r.,
II CSKP 285/22; z 13 maja 2022 r., II CSKP 293/22; z 29 listopada 2023 r., II CSKP
1460/22.
Znaczenie przywołanego przez skarżącą wyroku TSUE z 19 czerwca 2025
r., C-396/24, dla rozpoznawanych przez Sąd Najwyższy spraw, w których strony
I CSK 2935/25
9
umowy kredytu uznanej za nieważną dochodzą wzajemnych rozliczeń, zostało
przedstawione w wyroku SN z 5 września 2025 r., II CSKP 550/24. Wydanie
wskazanego wyroku przez TSUE nie doprowadziło do ustania związania Sądu
Najwyższego przyjętą wcześniej zasadą prawną. Nie wyklucza to jednak, w
związku z tym wyrokiem, dokonania oceny zasadności wystąpienia we właściwym
trybie (art. 88 § 1 i 2 u.SN.) do odpowiedniego składu Sądu Najwyższego celem
rozważenia ewentualnego odstąpienia od zasady prawnej przyjętej w punkcie
trzecim uchwały z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22.
W składzie wydającym wyrok z 5 września 2025 r., II CSKP 550/24, potrzeba
rozważenia zasadności odstąpienia od przyjętej zasady prawnej nie zaistniała, gdyż
zastosowanie w niej teorii dwóch kondykcji nie stoi w sprzeczności z art. 7 ust. 1
dyrektywy 93/13 przy uwzględnieniu jego interpretacji przyjętej w wyroku TSUE
z 19 czerwca 2025 r., C-396/24. Motywy, którymi kierował się TSUE w wyroku
z 19 czerwca 2025 r., C-396/24, odrzucając teorię dwóch kondykcji w przypadku
dochodzenia zwrotu nienależnego świadczenia przez bank, nie zostały wprost
wyrażone, przez co ich odtworzenie, a w konsekwencji odniesienie się do nich
nasuwa pewne trudności. Trybunał cytuje jednak stanowisko zajęte we
wcześniejszym orzeczeniu (wyrok z 25 listopada 2020 r., C-269/19, Banca B),
zgodnie z którym w razie stwierdzenia nieuczciwego charakteru umowy sąd
powinien upewnić się, że orzeczenie zniechęci przedsiębiorcę do wprowadzania
nieuczciwych warunków w umowach oferowanych konsumentom (pkt 38 wyroku
z 19 czerwca 2025 r., C 396/24), a jeżeli umowa nie może obowiązywać po
usunięciu z niej nieuczciwych warunków, sąd powinien podjąć niezbędne środki dla
ochrony konsumenta przed szczególnie szkodliwymi konsekwencjami (pkt 39
wymienionego wyroku). Z przytoczenia tych motywów należy wnosić, że w ocenie
TSUE w razie dochodzenia przez bank roszczenia o zwrot nienależnego
świadczenia jedynie zastosowanie teorii salda będzie dla niego wystarczająco
dolegliwe, by wywrzeć skutek prewencyjny, i jedynie to rozwiązanie należycie
uchroni konsumenta przed niekorzystnymi konsekwencjami „upadku” umowy.
Zastosowanie aksjologii leżącej u podstaw wyroku TSUE z 19 czerwca 2025 r., C-
396/24, do stanu faktycznego, w którym roszczenie o zwrot świadczenia
dochodzone jest przez konsumenta, prowadzi do wniosku, że przyjęcie teorii dwóch
I CSK 2935/25
10
kondykcji jest rozwiązaniem zgodnym z celem ochronnym prawa konsumenckiego,
gdyż wywiera pożądany skutek prewencyjny i lepiej zabezpiecza interesy
konsumenta.
W wyroku z 19 czerwca 2025 r., C-396/24, TSUE dokonywał interpretacji art.
7 ust. 1 dyrektywy 93/13, zgodnie z którym państwa członkowskie Unii Europejskiej
są zobowiązane zapewnić stosowne i skuteczne środki mające na celu
zapobieganie dalszemu stosowaniu nieuczciwych warunków w umowach
zawieranych przez sprzedawców lub dostawców [przedsiębiorców]
z konsumentami. Nie sposób uznać, że zastosowanie teorii dwóch kondykcji
mogłoby w jakikolwiek sposób pozostawać w sprzeczności z realizacją tego celu.
Teoria ta niewątpliwie ułatwia konsumentowi realizację jego własnego roszczenia.
Jego wysokość jest wówczas wyrażona prostą sumą spełnionych świadczeń, co
pozwala uniknąć konieczności dokonywania rozliczenia, które może okazać się
skomplikowane. Konsument dysponuje przy tym większą liczbą opcji realizacji
swoich praw. Może dochodzić zwrotu całego spełnionego świadczenia i może
również podjąć decyzję o potrąceniu roszczenia o jego zwrot z roszczeniem banku,
jeżeli uzna tę opcje za korzystniejszą dla siebie.
Z kolei w celu zrealizowania przez bank obowiązków informacyjnych co do
ryzyka walutowego i kursowego, które wiąże się dla konsumenta z zawarciem
umów kredytowych indeksowanych do waluty obcej (denominowanych w walucie
obcej) nie jest wystarczające stwierdzenie w umowie, że ryzyko związane ze
zmianą kursu waluty ponosi kredytobiorca oraz odebranie od niego oświadczenia,
zawartego we wniosku o udzielenie kredytu, o standardowej treści, iż został
poinformowany o ponoszeniu ryzyka wynikającego ze zmiany kursu waluty oraz
przyjął do wiadomości i akceptuje to ryzyko. Istnieje obowiązek ostrzegawczy
instytucji finansowej, która oferując kredyt powiązany z walutą obcą kredytobiorcy,
niejednokrotnie takiemu, który nie ma zdolności kredytowej do zaciągnięcia kredytu
złotowego, powinna dołożyć szczególnej staranności w zakresie wyraźnego
wyjaśnienia zagrożeń wiążących się z takim produktem finansowym. Zachowanie
informacyjne banku powinno polegać na poinformowaniu klienta o zakresie ryzyka
kursowego w sposób jednoznaczny i zrozumiale unaoczniający konsumentowi,
który z reguły posiada elementarną znajomość rynku finansowego, że zaciągnięcie
I CSK 2935/25
11
tego rodzaju kredytu jest bardzo ryzykowne, a efektem może być obowiązek zwrotu
kwoty wielokrotnie wyższej od pożyczonej mimo dokonywania regularnych spłat
(zob. wyrok TSUE z 14 marca 2019 r., C-118/17, pkt 35; wyrok SN z 27 listopada
2019 r., II CSK 483/18, OSP 2021, nr 2, poz. 7). Nie istnieje potrzeba wykładni
przepisów prawa, podobnie jak nie występuje w sprawie istotne zagadnienie
prawne, jeżeli Sąd Najwyższy co do podnoszonych kwestii wyraził już swój pogląd
we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające
zmianę przyjętego stanowiska (zob. m.in. postanowienie SN z 30 listopada 2023 r.,
I CSK 6472/22). Kwestia zakresu obowiązków informacyjnych banków
zawierających umowy kredytu indeksowanego/denominowanego kursem waluty
obcej była już przedmiotem wielu wypowiedzi Sądu Najwyższego.
Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego
orzeczono na podstawie art. 98 § 1, § 11 i 3 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art.
39821 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 6 i § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 20 rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za
czynności adwokackie (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1964). Sąd Najwyższy
zasądził na rzecz powodów koszty w wysokości jednokrotności stawki minimalnej
mając na uwadze, że na etapie postępowania przed sądami powszechnymi
powodowie mieli jednego pełnomocnika, zaś powódka swojego pełnomocnika
ustanowiła dopiero na etapie postępowania kasacyjnego, przy czym obie
odpowiedzi na skargę mają w istocie taką samą treść.
Kamil Zaradkiewicz
[M.O.]
[SOP]