I CSK 2913/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
29 października 2025 r.
SSN Jacek Grela
na posiedzeniu niejawnym 29 października 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa M. W.
przeciwko P. spółce akcyjnej w W.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej P. spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z 27 lutego 2024 r., XXIII Ga 1246/23,
1. odmawia dopuszczenia prokuratora do udziału w
postępowaniu kasacyjnym;
2. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
3. zasądza od pozwanego na rzecz powódki 2700 (dwa tysiące
siedemset) zł kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w
wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu
świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia
doręczenia niniejszego orzeczenia zobowiązanemu do dnia
zapłaty.
[S.J.]
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 12 maja 2023 r. Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w
Warszawie zasądził od P. spółki akcyjnej w W. na rzecz M. W. 57 047,20 zł wraz z
odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 7 lipca 2020 r. do dnia zapłaty.
I CSK 2913/24
2
Wyrokiem z 27 lutego 2024 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił apelację
pozwanego.
W skardze kasacyjnej pozwany, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie
skargi do rozpoznania, wskazał na przesłanki przedsądu przewidziane w art. 3989 §
1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c.
Zdaniem skarżącego w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne,
istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych wywołujących poważne wątpliwości
i rozbieżności w orzecznictwie sądów, a skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W zakresie odmowy dopuszczenia prokuratora do udziału w postępowaniu
kasacyjnym zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 29 października 2025 r.,
I CSK 2579/24.
W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki
skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).
Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach
kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia,
nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa,
jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia
z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością
lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia
orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.
Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw.
przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy
dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem
Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania
przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej
oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
I CSK 2913/24
3
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest
zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia
rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie
może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie
zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania
w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7
czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada
2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05; z 10 maja 2019 r., I CSK
627/18).
Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że powyższa przesłanka
nie została wykazana. W uzasadnieniu nie powołano argumentów, które mogłyby
świadczyć, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne. Wywód prawny
uzasadniający istnienie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, a więc
cechującego się nowością i dotychczas niewyjaśnionego w orzecznictwie powinien
bowiem wskazywać na wątpliwości kwalifikowane, a nie zwykłe, które mogą być
rozstrzygnięte przez sąd powszechny w toku rozpoznawania sprawy (zob.
postanowienie SN z 26 września 2019 r., I CSK 228/19). Takich wątpliwości skarga
kasacyjna nie zawiera.
Powołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2
k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości,
określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne
mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy,
a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących
w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez
sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń,
dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni
przepisu (zob. m.in. postanowienia SN: z 15 października 2002 r. II CZ 102/02; z 28
marca 2007 r., II CSK 84/07; z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07 i z 8 lipca 2008 r., I
CSK 111/08).
Skarżący nie wykazał powołanej we wniosku przesłanki w rozumieniu
powyżej wyjaśnionym. Nie należy zrównywać wielokierunkowości stosowania
prawa w niejednakowych stanach faktycznych oraz różnorodności orzecznictwa -
I CSK 2913/24
4
naturalnej i uzasadnionej - z rozbieżnością orzecznictwa, zasadniczo niepożądaną
i wymagającą krytycznej oceny oraz ewentualnej eliminacji. W uzasadnieniu
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania opartego na przyczynie
przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. nie jest więc wystarczające przytoczenie
spraw i oznaczających je sygnatur bez wykazania, że rozbieżność w orzecznictwie
rzeczywiście występuje, że jest istotna i że wyraża się odmiennością rozstrzygnięć
wydanych w takich samych lub bardzo podobnych okolicznościach faktycznych
i prawnych (zob. postanowienie SN z 17 czerwca 2015 r., III CSK 59/15, OSNC
2016 Nr 2, poz. 29). Takich argumentów skarżący nie przedstawił.
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1
pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia
prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej,
bez potrzeby głębszej analizy. Konieczne było zatem wykazanie, że Sąd drugiej
instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego
wykładni stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości (zob. m.in. postanowienia SN: z
8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003 r., V
CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49 i z 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07).
Wywody zawarte w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skarg kasacyjnych do
rozpoznania, sprowadzają się do polemiki z zaskarżonym orzeczeniem, nie zaś
wykazania, że przy jego ferowaniu popełniono uchybienia w zakresie stosowania
prawa, które miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom.
Uzasadnienie wniosku stanowi w istocie próbę zaangażowania Sądu Najwyższego
do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez Sąd drugiej
instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest celem
postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku o przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu
przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,
odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności,
które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.
I CSK 2913/24
5
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i
99 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.
[S.J.]
[a.ł]
Jacek Grela
