I CSK 2902/22

Sygn. akt I CSK 2902/22

POSTANOWIENIE

Dnia 21 listopada 2022 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Maciej Kowalski

w sprawie z wniosku K. H.
‎z udziałem M. J.
‎o zniesienie współwłasności ruchomości oraz o zniesienie prawa współużytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i współwłasności budynku,
‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 listopada 2022 r.,
‎na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki
‎od postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie
‎z dnia 8 października 2021 r., sygn. akt VIII Ga 467/20,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od M. J. na rzecz K. H. 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

W związku ze skargą kasacyjną uczestniczki M. J. od postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie z 8 października 2021 r. w sprawie z wniosku K. H. z udziałem M. J. o zniesienie współwłasności ruchomości oraz z wniosku K. H. z udziałem M. J. o zniesienie prawa współużytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i współwłasności budynku należy podnieść, co następuje:

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, o przede wszystkim publicznoprawnym celu (postanowienia SN: z 7 października 2020 r., II CSK 670/19; z 24 lutego 2016 r., V CSK 488/15). Sąd Najwyższy jako sąd kasacyjny, nie jest sądem powszechnym trzeciej instancji, zaś skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie. Rolą skargi kasacyjnej nie jest korygowanie wszelkich orzeczeń sądowych zawierających uchybienia, lecz ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój orzecznictwa i prawa pozytywnego.

Zgodnie z art. 398⁹ § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżąca przytoczyła przesłankę z art. 398⁹ § 1 punkt 4 k.p.c., tj. oczywistą zasadność.

Oparcie wniosku na przesłance oczywistej zasadności wymaga wykazania przez skarżącego niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka (prima facie), bez konieczności pogłębionej analizy, sprzeczności wykładni lub zastosowania prawa materialnego lub procesowego z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z  22  stycznia 2008 r., I UK 218/07; z 26 lutego 2008 r., II UK 317/07; z 9 maja 2008 r., II PK 11/08; z 21 maja 2008 r., I UK 11/08; z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08).

Skarżący powinien zawrzeć w skardze wyodrębniony wywód prawny wskazujący, w czym przejawia się oczywistość naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 5 września 2008 roku, I CZ 64/08, z 19 grudnia 2001 roku, IV CZ 200/01, z 9 czerwca 2008 roku, II UK 37/08).

Skarżąca wskazała na oczywistą zasadność skargi podnosząc, że w toku dokonywania wykładni i stosowania przepisów prawa materialnego (art. 211 i 212 k.c. i 623 k.p.c.) doszło do kwalifikowanego uchybienia poprzez niedopuszczalne przerzucenie oceny kwestii racjonalności podziału fizycznego na biegłych, podczas gdy oceny takie powinny pozostawać wyłącznie w kompetencji sądu.

W rzeczywistości, w ocenie Sądu Najwyższego, w sprawie trudno dopatrzeć się widocznego na pierwszy rzut oka naruszenia przepisów prawa. Pomimo powołania przez skarżącą szeregu przepisów prawa, które jej zdaniem zostały naruszone przez sąd ad quem, de facto podważa ona ocenę zebranego materiału dowodowego i poczynione na jego podstawie ustalenia faktyczne. Skarżąca nie zwróciła uwagi, że przedmiotowa nieruchomość nie może być podzielona, a skoro rzecz nie daje się podzielić, to nie można zastosować art. 211 k.c., a jednocześnie trzeba zastosować art. 212 § 2 k.c. Niewątpliwie sąd korzystając z opinii biegłego w zakresie wymagającym wiadomości specjalnych ocenia ją swobodnie i dokonując zniesienia współwłasności, nie jest związany wnioskami uczestników postępowania co do sposobu zniesienia współwłasności i sam powinien wybrać sposób najwłaściwszy w okolicznościach sprawy. Nie może natomiast pomijać woli ustawodawcy, który w art. 212 § 2 k.c. jednoznacznie preferuje zniesienie współwłasności przede wszystkim przez podział rzeczy, a jeżeli jest to niemożliwe, to przez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych, a dopiero na końcu wymienia zniesienie współwłasności przez sprzedaż rzeczy wspólnej. Decyzja w tym przedmiocie należy do swobodnej oceny sądu, po rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy. Ocena okoliczności, które zgodnie z art. 212 § 2 k.c. decydują o przyznaniu rzeczy jednemu ze współwłaścicieli, należy do sądów rozpoznających sprawę merytorycznie (postanowienie Sądu Najwyższego z 8 września 2020 r., V CSK 526/18).

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 398⁹ § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 w zw. z art. 398²¹ w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. przy uwzględnieniu § 5 pkt 6 w zw. z § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.).

[as.,ał]