I CSK 2838/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Paweł Grzegorczyk
21 listopada 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 21 listopada 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa L.P.
przeciwko P. spółce akcyjnej w W.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej L.P.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 22 marca 2024 r., VII AGa 1281/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. obciąża kosztami postępowania kasacyjnego powoda,
pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten
odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem
zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od
orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania
sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w
I CSK 2838/24
2
zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w
skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o
charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod
kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, pozwany L.P.
powołał się na występujące w sprawie zagadnienia prawne dotyczące ważności
umowy ubezpieczenia zawartej z samym sobą, dopuszczalności zastrzeżenia
wyłączenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń w umowie ubezpieczenia
majątkowego, znaczenia sposobu wykorzystania przedmiotu ubezpieczenia jako
ewentualnej podstawy odmowy wypłaty odszkodowania przez zakład ubezpieczeń,
a także reguł powoływania faktów i dowodów w postępowaniu odrębnym w
sprawach gospodarczych. Wskazał również na oczywistą zasadność skargi
kasacyjnej.
Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.)
wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on
precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten
powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób
abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą; konieczne jest przy
tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen (por.
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002,
nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz.
151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK
623/13, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK
547/14).
Wątpliwości sformułowane przez skarżącego nie spełniały wskazanych
wymagań. Z wniosku nie wynikało przede wszystkim, z czego mógłby wynikać ich
wpływ na wynik postępowania kasacyjnego, zważywszy, że Sąd Apelacyjny nie
uznał, iżby umowa ubezpieczenia między stronami, stanowiąca podstawę ochrony
ubezpieczeniowej w chwili wypadku, była nieważna na podstawie art. 108 k.c.
Jednocześnie, wątpliwości związane z dopuszczalnością określonych wyłączeń z
zakresu ubezpieczenia, względnie podstawą odmowy wypłaty odszkodowania,
I CSK 2838/24
3
powód wiązał w pierwszej kolejności z art. 3851 k.c., podczas gdy z materiału
sprawy nie wynikało, aby powód, zawierając umowę, działał w charakterze
konsumenta.
W skardze nie wyjaśniono ponadto, z jakich przyczyn do rozwiązania
sformułowanych we wniosku wątpliwości nie są wystarczające dotychczasowe
wypowiedzi orzecznictwa i nauki na tle umowy ubezpieczenia, nie przedstawiono
alternatywnych kierunków rozstrzygnięcia tych wątpliwości ani wspierającej je
argumentacji i nie uzsadniono, dlaczego ich rozstrzygnięcie przez Sąd Najwyższy
może przyczynić się do realizacji publicznoprawnego celu skargi kasacyjnej.
Ubocznie tylko należało dostrzec, że w skardze kasacyjnej nieprawidłowo
scalono argumenty mające przemawiać za jej przyjęciem do rozpoznania z
uzasadnieniem podstaw kasacyjnych, podczas gdy – zgodnie z ugruntowanym
poglądem – wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego
uzasadnienie, stanowi, obok podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia (art. 3984
§ 1 pkt 2 k.p.c.), odrębne i samodzielne wymaganie konstrukcyjne skargi kasacyjnej
(art. 3984 § 2 k.p.c.). Wymaga to od skarżącego przedstawienia redakcyjnie
wyodrębnionego i samodzielnego wywodu prawnego, zmierzającego do
uzasadnienia przyczyn kasacyjnych oraz – osobno – uzasadnienia podstaw
kasacyjnych. Dystynkcja ta wiąże się z odrębnym i samodzielnym celem wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, polegającym na przytoczeniu prawnych
racji warunkujących merytoryczne rozstrzygnięcie skargi kasacyjnej, z
uwzględnieniem publicznoprawnych, ponadindywidualnych zadań tego środka
zaskarżenia.
Z wniosku nie wynikało również, żeby skarga kasacyjna była oczywiście
uzasadniona, co wymaga wykazania, że zaskarżone orzeczenie jest wadliwe w
stopniu oczywistym i widocznym już na pierwszy rzut oka (por. postanowienia Sądu
Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52,
z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156 i z dnia 15
czerwca 2018 r., III CSK 38/18). Wniosek ujawniał zresztą w tej materii
argumentacyjną sprzeczność, jasne jest bowiem, że albo w sprawie występuje
istotne zagadnienie prawne, a więc kwestia trudna, dotychczas nierozstrzygnięta i
I CSK 2838/24
4
wymagająca pogłębionej analizy prawnej albo też skarga jest zasadna w sposób
oczywisty, co zakłada niewystępowanie w sprawie żadnych zagadnień prawnych
(por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2011 r., II UK 24/11, z
dnia 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14 i z dnia 18 października 2016 r., I UK 466/15).
Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2, art. 98 § 1-11, art. 108 § 1,
art. 391 § 1, art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
(K.G.)
[SOP]
