I CSK 2786/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
29 października 2025 r.
SSN Jacek Grela
na posiedzeniu niejawnym 29 października 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa T. M.
przeciwko Bank AG w W.
o zapłatę, ewentualnie rozwiązanie umowy wraz z rozliczeniem stron,
na skutek skargi kasacyjnej T. M.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 29 kwietnia 2024 r., VII AGa 842/23,
1. odmawia dopuszczenia prokuratora do udziału w
postępowaniu kasacyjnym;
2. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
3. zasądza od powoda na rzecz pozwanego 2700 (dwa tysiące
siedemset) zł kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 14 listopada 2022 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, w sprawie
z powództwa T. M. przeciwko Bank AG w W. o zapłatę, ewentualnie rozwiązanie
umowy wraz z rozliczeniem stron, oddalił powództwo główne oraz oddalił
powództwo ewentualne.
Wyrokiem z 29 kwietnia 2024 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił
apelację powoda.
I CSK 2786/24
2
W skardze kasacyjnej powód, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi
do rozpoznania, wskazał na przesłanki przedsądu przewidziane w art. 3989 § 1 pkt
3 i 4 k.p.c.
Zdaniem skarżącego zachodzi nieważność postępowania a skarga jest
oczywiście uzasadniona.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W zakresie odmowy dopuszczenia prokuratora do udziału w postępowaniu
kasacyjnym zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 29 października 2025 r.,
I CSK 2579/24.
W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki
skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).
Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach
kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia,
nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa,
jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia
z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością
lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia
orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.
Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw.
przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy
dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem
Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania
przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej
oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
Skarżący wskazywał na istnienie uchybień w zakresie nienależytego
powołania obsady Sądu drugiej instancji. Podnoszona przez niego kwestia została
w sposób wyczerpujący wyjaśniona w postanowieniu Sądu Najwyższego z 13 lipca
2020 r. (II CSK 581/19). Po pierwsze, wyrokiem z 20 kwietnia 2020 r. (U 2/20, M.P.
z 2020 r., poz. 376) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że uchwała SN z 23 stycznia
2020 r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 jest niezgodna z: a) art. 179, art. 144 ust. 3 pkt
I CSK 2786/24
3
17, art. 183 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 7 i art. 2 Konstytucji RP, b) art. 2
i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/30 z
późn. zm.), c) art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych
wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie
Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61,
poz. 284 z późn. zm.).
Po drugie, postanowieniem z 21 kwietnia 2020 r., Kpt 1/20 Trybunał
Konstytucyjny postanowił rozstrzygnąć spór kompetencyjny pomiędzy Sądem
Najwyższym a Sejmem RP w ten sposób, że:
a) Sąd Najwyższy - również w związku z orzeczeniem sądu międzynarodowego -
nie ma kompetencji do dokonywania prawotwórczej wykładni przepisów prawa,
prowadzącej do zmiany stanu normatywnego w sferze ustroju i organizacji wymiaru
sprawiedliwości, dokonywanej w drodze uchwały, o której mowa w art. 83 § 1
ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2019 r. poz. 825
oraz z 2020 r. poz. 190),
b) na podstawie art. 10, art. 95 ust. 1, art. 176 ust. 2, art. 183 ust. 2 oraz art. 187
ust. 4 Konstytucji RP, dokonywanie zmiany w zakresie określonym w punkcie 1 lit.
a należy do wyłącznej kompetencji ustawodawcy (pkt 1), a także rozstrzygnąć spór
kompetencyjny pomiędzy Sądem Najwyższym a Prezydentem RP w ten sposób,
że: a) na podstawie art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji RP,
powołanie sędziego jest wyłączną kompetencją Prezydenta RP, którą wykonuje na
wniosek Krajowej Rady Sądownictwa osobiście, definitywnie, bez udziału i
ingerencji Sądu Najwyższego, b) art. 183 Konstytucji RP nie przewiduje dla Sądu
Najwyższego kompetencji do sprawowania przez ten organ nadzoru nad
wykonywaniem przez Prezydenta RP kompetencji, o której mowa w art. 179 w zw.
z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji RP, w tym dokonywania wiążącej wykładni
przepisów prowadzącej do określenia warunków skuteczności wykonywania przez
Prezydenta RP (pkt 2).
Po trzecie, wyrokiem z 2 czerwca 2020 r. (P 13/19, Dz. U. z 2020 r. poz.
1017) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 49 § 1 k.p.c. w zakresie, w jakim
dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu podniesienia
I CSK 2786/24
4
okoliczności wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta RP na wniosek
Krajowej Rady Sądownictwa, jest niezgodny z art. 179 Konstytucji RP.
Z tych powodów brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu nieważności
postępowania.
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1
pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia
prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej,
bez potrzeby głębszej analizy. Konieczne było zatem wykazanie, że Sąd drugiej
instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego
wykładnia
i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości (zob. m.in.
postanowienia SN: z 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z 10
stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49 i z 11 stycznia 2008 r. I
UK 285/07).
Wywody zawarte w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania, sprowadzają się do polemiki z zaskarżonym orzeczeniem, nie zaś
wykazania, że przy jego ferowaniu popełniono uchybienia w zakresie stosowania
prawa, które miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom.
Uzasadnienie wniosku stanowi w istocie próbę zaangażowania Sądu Najwyższego
do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez Sąd drugiej
instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest celem
postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku o przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu
przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,
odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności,
które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i
99 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.
I CSK 2786/24
[S.J.]
[a.ł]
5
Jacek Grela
