I CSK 2769/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Marcin Trzebiatowski
18 listopada 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 18 listopada 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa W. R.
przeciwko […]
i N. spółce akcyjnej w W.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej N. spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 6 września 2022 r., I ACa 170/22,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
(M.K.)
UZASADNIENIE
Pozwany N. S.A. w W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu
Apelacyjnego w Warszawie z 6 września 2022 r. Wniosek o jej przyjęcie do
rozpoznania uzasadnił występowaniem istotnego zagadnienia prawnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I CSK 2769/25
2
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Jak zaznaczono wyżej, skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej
do rozpoznania tylko na pierwszej spośród wyżej wymienionych przesłanek.
Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1
k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle
konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że
jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć
charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć
rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego
wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc problem
pozostający w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy,
a ustalonym przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2
k.p.c.), jak też w związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (postanowienia
SN: z 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13 oraz z 3 lutego 2012 r., I UK 271/11).
Konieczne jest przy tym przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do
rozbieżnych ocen. Skarżący powinien bowiem nie tylko wskazać przepis prawa
(materialnego lub procesowego), którego dotyczy zagadnienie, lecz także
przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie
jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego
rozstrzygnięcia w jego sprawie (m.in. postanowienia SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK
134/07 oraz z 9 lutego 2011 r., III SK 41/10).
Przedstawioną problematykę skarżący ujął w pytaniu: „Czy za konsumenta
uważnego i ostrożnego, a więc za konsumenta przeciętnego w rozumieniu art. 2 pkt
8 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom
rynkowym można uznać konsumenta, który przy nabyciu instrumentów finansowych
o wartości kilkuset tysięcy złotych zapoznaje się jedynie pobieżnie (bez dokładnego
przeczytania) z udostępnioną mu dokumentacją dotyczącą tych instrumentów
I CSK 2769/25
3
finansowych, obejmującą informacje o ryzykach związanych z inwestowaniem
w takie instrumenty finansowe?”.
Przedstawiona przez skarżącego problematyka nie stanowi istotnego
zagadnienia prawnego. Ponadto treść przedstawionego pytania nie ma charakteru
abstrakcyjnego i bezpośrednio odnosi się do okoliczności faktycznych niniejszej
sprawy. Dodatkowo uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania nie zawiera argumentacji jurydycznej, wskazującej na występowanie
odmiennych ocen przedstawionego problemu. Uzasadnienie to nie wskazuje
bowiem na to, że przepisy dotyczące tej kwestii nie doczekały się wykładni ani na
to, że ich niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie
w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych. Nie jest zaś rolą
Sądu Najwyższego zastępowanie strony skarżącej w takim zadaniu, w tym
domyślanie się lub poszukiwanie okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania (postanowienia SN: z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08
oraz z 14 grudnia 2004 r., II CZ 142/04). Bez wykazania wspomnianych
okoliczności twierdzenie o istotności zagadnienia prawnego zgłoszonego przez
skarżącego może być potraktowane jedynie jako efekt jego subiektywnego
wyobrażenia czy osobistej oceny.
Ubocznie należy wskazać, że Sąd Najwyższy (w wyroku z 23 marca 2022 r.,
II CSKP 621/22) wyjaśnił, iż model przeciętnego konsumenta powinien być
dostosowany od okoliczności konkretnej sprawy. Chodzi o to, aby przy ustalaniu
ryzyka konfuzji uwzględniać przeciętnego konsumenta, któremu dany towar jest
oferowany (wyrok SN z 23 kwietnia 2008 r., III CSK 377/07, OSNC 2009, nr 6, poz.
88). Pojęcie przeciętnego konsumenta zostało przy tym zdefiniowane w art. 2 pkt 8
ustawy z 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym.
Przepis ten stanowi, że przeciętny konsument to konsument, który jest dostatecznie
dobrze poinformowany, uważny i ostrożny. Oceny dokonuje się z uwzględnieniem
czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego
konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą
się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na
oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy,
ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub
I CSK 2769/25
4
umysłowa. Model przeciętnego konsumenta zakłada, iż jest to konsument
poinformowany, uważny i ostrożny. Nie oznacza to jednak, że w każdym przypadku
można od takiego konsumenta wymagać, aby zapoznał się ze składem
nabywanego towaru (wyrok SN z 22 stycznia 2010 r., V CSK 192/09). Wszystko
zależy od rodzaju danego towaru i okoliczności jego nabycia. Inny poziom
ostrożności wymagany jest od konsumenta wówczas, gdy nabywa towar
o niewielkiej wartości, dobrze znany, nabywany niemal codziennie, w typowych
okolicznościach. Inna zaś ocena będzie wymagana wówczas, gdy towar jest drogi,
nietypowy, nabywany rzadko lub w nietypowych okolicznościach. Istotny jest też na
tej płaszczyźnie aspekt czasu. Odmiennie trzeba będzie ocenić sytuację, gdy
konsument dysponuje w zasadzie nieograniczonym czasem na zapoznanie się
z cechami danego towaru, opiniami o nim, porównaniem go z innymi itp. – jak ma to
miejsce przy zakupach przez internet. Inaczej jest natomiast, gdy zakup jest
dokonywany szybko (pod wpływem impulsu) i brak jest możliwości wnikliwego
zapoznania się z informacjami o danym towarze (wyrok SN z 4 marca 2014 r.,
III SK 34/14 i powołane tam orzecznictwo oraz m.in. wyroki Sądu Pierwszej
Instancji: z 10 października 2007 r. w sprawie T-460/05, Bang & Olufsen przeciwko
OHIM, pkt 33, ECLI:EU:T:2007:304; z 17 marca 2004 r. w spawach połączonych
T-183/02 i T-184/02, El Corte Inglés przeciwko OHIM, pkt 68, ECLI:EU:T:2004:79).
Wymaga podkreślenia, że przedstawione pytanie oraz uzasadnienie wniosku
o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zostało sporządzone zasadniczo obok
okoliczności faktycznych niniejszej sprawy. […]. Ponadto pracownik pozwanego
[…], wykonując polecenia przełożonych, świadomie i z premedytacją przedstawił
powódce informacje na temat wyjątkowej oferty, […] oraz pozostawił jej bardzo
krótki czas na podjęcie decyzji o […] zakupie. […] A zatem kwestia przedstawiona
przez skarżącego jako istotne zagadnienie prawne nie miałaby wpływu na zmianę
w/w oceny, tzn. nie byłaby w stanie usprawiedliwić opisanego zachowania […], z
którym skarżący współpracował.
Mając powyższe na uwadze, nie można przyjąć, że w tej sprawie przesłanka
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania została wykazana w sposób właściwy.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).
I CSK 2769/25
5
(M.K.)
[a.ł]
