I CSK 2658/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Ewa Stefańska
20 stycznia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 20 stycznia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa P.S. i K.S.
przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.
o ustalenie i zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z 27 marca 2025 r., I ACa 3869/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanego na rzecz powodów po 1350 (jeden
tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów
postępowania kasacyjnego, z odsetkami w wysokości odsetek
ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia
pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
niniejszego postanowienia zobowiązanemu do dnia zapłaty.
(M.T.)
UZASADNIENIE
W związku ze skargą kasacyjną pozwanego Bank S.A. w W. od wyroku
Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 27 marca 2025 r. Sąd Najwyższy zważył, co
następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
I CSK 2658/25
2
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych
przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakteru
skargi kasacyjnej (zob. postanowienia SN: z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18;
z 15 kwietnia 2021 r., I CSK 43/21; z 25 sierpnia 2021 r., II CSK 216/21; z 23 maja
2024 r., I CSK 364/24). Wskazano m.in., że skarga kasacyjna została
ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny
środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez
zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni,
a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu
dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny
środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej
instancji sądowej.
Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja
tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy
dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem
Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania
przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie zaś merytorycznej
oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej rozpoznania skarżący oparł
na przesłankach uregulowanych w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c oraz pkt 4 k.p.c.
ze względu na:
1. istnienie potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości
i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, tj. art. 3851 §1 i 2 k.c. w
zakresie, w jakim odnoszą się one do skutków uznania postanowień
umownych za abuzywne i możliwości zastąpienia takich postanowień
przepisami dyspozytywnymi;
I CSK 2658/25
3
2. występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne polegające
na konieczności ustalenia czy brak możliwości oszacowania kwoty, którą
strona umowy kredytu będzie świadczyć w przyszłości stanowi per se
o niejednoznaczności tego postanowienia umownego, a w konsekwencji, czy
postanowienie takie powinno podlegać badaniu pod kątem abuzywności.
W celu uzasadnienia potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących
poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów
(art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) konieczne jest natomiast wykazanie, że określony przepis
prawa lub zespół tych przepisów, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie
doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane
przez skarżącego rozbieżności w judykaturze w odniesieniu do identycznych lub
podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia SN:
z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08 i z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07).
Bliższa analiza wniosku nie pozwalała uznać, by w sprawie zakończonej
zaskarżonym wyrokiem wystąpiły powołane przyczyny kasacyjne.
Przytoczone i rozwinięte we wniosku wątpliwości - w zestawieniu z zarzutami
skargi i przedmiotem postępowania przed Sądami meriti - odnosiły się do
konsekwencji zawarcia w umowie kredytowej powiązanej z walutą obcą (frankiem
szwajcarskim) postanowień umownych wyrażających ryzyko walutowe
i odsyłających do tabel kursowych banku przy przeliczeniu waluty obcej na złote
polskie i odwrotnie. Problematyka ta nie stanowi novum i była nie tylko wielokrotnie,
lecz także wszechstronnie podejmowana w odniesieniu do zbliżonych treścią umów
kredytowych w nowszej judykaturze Sądu Najwyższego i w orzecznictwie
Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, co doprowadziło do utrwalenia się
jednolitych kierunków orzeczniczych, w które wpisywał się zaskarżony wyrok (zob.
uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21,
OSNC 2021, nr 9, poz. 56, wyroki SN: z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18,
OSNC-ZD 2021, nr 2, poz. 20, z 10 maja 2022 r., II CSKP 163/22, z 13 maja 2022
r., II CSKP 464/22, z 13 maja 2022 r., II CSKP 405/22, z 20 czerwca 2022 r.,
II CSKP 701/22, z 9 września 2022 r., II CSKP 794/22, z dnia 26 stycznia 2023 r.,
II CSKP 722/22, z 20 lutego 2023 r., II CSKP 809/22, z 25 maja 2023 r.,
I CSK 2658/25
4
II CSKP 1311/22, z 28 lipca 2023 r., II CSKP 611/22, z 25 października 2023 r.,
II CSKP 820/23, z 29 listopada 2023 r., II CSKP 1460/22 oraz II CSKP 1753/22,
z 19 stycznia 2024 r., II CSKP 874/22 oraz II CSKP 36/23 i z 6 września 2024 r.,
II CSKP 1644/22, postanowienia SN: z 23 sierpnia 2022 r., I CSK 1669/22,
z 27 kwietnia 2023 r., I CSK 3629/22, z 8 grudnia 2023 r., I CSK 5651/22
i z 29 maja 2024 r., I CSK 2038/23 oraz powołane tam dalsze orzecznictwo;
w judykaturze Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zob. zwłaszcza wyroki
z 29 kwietnia 2021 r., C-19/20, I.W., R.W. przeciwko Bank BPH S.A.,
ECLI:EU:C:2021:341, z 18 listopada 2021 r., C-212/20, M.P., B.P. przeciwko
„A.”, ECLI:EU:C:2021:934, z 16 marca 2023 r., C-6/22, M.B.,U.B., M.B. przeciwko
X S.A.,ECLI:EU:C:2023:216 i z 23 listopada 2023 r., C-321/22, ZL, KU, KM
przeciwko Provident Polska S.A., ECLI:EU:C:2023:911).
Problem wymagań, które muszą być spełnione, aby postanowienia umowne
składające się na mechanizm indeksacji kredytu, w tym ucieleśniające ryzyko
walutowe, można było uznać za sformułowane w sposób jednoznaczny
w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c., został także szeroko rozważony w dotychczasowym
orzecznictwie (zob. wyroki SN: z 13 maja 2022 r., II CSKP 464/22, z 20 lutego
2023 r., II CSKP 809/22, z 25 października 2023 r., II CSKP 820/23 i z 29 listopada
2023 r., II CSKP 1753/22). Wypowiedzi Sądu Najwyższego w tej materii są spójne
ze stanowiskiem wyrażonym w powołanym wcześniej wyroku Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 18 listopada 2021 r., C-212/20, w którym
stwierdzono, że postanowienie umowy kredytu zawartej między przedsiębiorcą
a konsumentem ustalające cenę zakupu i sprzedaży waluty obcej, do której kredyt
jest indeksowany, powinno, na podstawie jasnych i zrozumiałych kryteriów,
umożliwić właściwie poinformowanemu oraz dostatecznie uważnemu
i racjonalnemu konsumentowi zrozumienie sposobu ustalania kursu wymiany
waluty obcej stosowanego w celu obliczenia kwoty rat kredytu, w taki sposób, aby
konsument miał możliwość w każdej chwili samodzielnie ustalić kurs wymiany
stosowany przez przedsiębiorcę.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że uzasadnienie
oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki jej przyjęcia do
rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia
I CSK 2658/25
5
zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego
i przeprowadzania wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość
naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy
wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia
w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę
przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. Szczególna podstawa przedsądu
z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga przy tym samodzielnego, czyli odrębnego od
podstaw kasacyjnych wskazania i wykazania naruszenia konkretnego przepisu
prawa (procesowego lub materialnego), które jest oczywiste i bez wątpliwości
prowadzi do stwierdzenia, że objęty skargą wyrok jest wadliwy i dlatego skarga
powinna zostać przyjęta do rozpoznania. Skonfrontowanie wniosku o przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania z uzasadnieniem zaskarżonego wyroku wyklucza
stwierdzenie, że skarżący wykazał oczywistość wniesionego środka zaskarżenia
w znaczeniu przytoczonym wyżej.
W tym stanie rzeczy wywody wniosku – w zestawieniu z motywami
zaskarżonego wyroku i aktualnym dorobkiem orzeczniczym Sądu Najwyższego –
nie ujawniały potrzeby kolejnej wypowiedzi Sądu Najwyższego w objętej nimi
materii, z uwzględnieniem publicznoprawnych, ponadindywidualnych zadań skargi
kasacyjnej.
Z powyższych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy
odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności,
które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1,
11 i 3 w zw. § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
radców prawnych.
Ewa Stefańska
(M.T.)
[SOP]
I CSK 2658/25
6
