I CSK 2653/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
Prezes SN Joanna Misztal-Konecka
20 czerwca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 20 czerwca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa K.J. i B.J.
przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w G.
o ustalenie,
na skutek skargi kasacyjnej K.J. i B.J.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z 23 kwietnia 2025 r., I ACa 2276/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od K.J. i B.J. na rzecz Banku spółki akcyjnej w G.
po 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego;
3. nakazuje zwrot z kasy Sądu Apelacyjnego w Łodzi na rzecz
K.J. i B.J. po 375 (trzysta siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem
części opłaty kasacyjnej.
(K.W.)
UZASADNIENIE
1. Wyrokiem z 23 kwietnia 2025 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi, w sprawie
z powództwa K.J. i B.J. przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w G. o ustalenie,
zmienił na skutek apelacji strony pozwanej wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie
Trybunalskim z 31 stycznia 2023 r. w ten sposób, że oddalił powództwo i
odpowiednio do tego rozstrzygnięcia zmienił orzeczenie o kosztach postępowania
I CSK 2653/25
2
przed Sądem pierwszej instancji (pkt I) oraz orzekł o kosztach postępowania
apelacyjnego (pkt II).
2. Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wywiedli powodowie,
wskazując na naruszenie art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 69 ustawy z dnia 29 sierpnia
1997 r. – Prawo bankowe (dalej „pr.bank.”) w zw. z art. 3531 k.c.; art. 506 § 1 i 2
k.c.; art. 58 § 1 i 2 w zw. z art. 3531 k.c.; art. 3851 § 1 k.c. w zw. z art. 4 ust. 2
dyrektywy Rady 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków
w umowach konsumenckich (dalej: „dyrektywa 93/13”), a także art. 3851 § 2 k.c. w
zw. z art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13.
3. Skarżący wnieśli o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując
się na występowanie w sprawie przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Podali, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z uwagi na oczywiste
naruszenie art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 69 pr.bank. w zw. z art. 3531 k.c., art. 4 ust. 2
dyrektywy 93/13 oraz art. 506 § 1 i 2 k.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
4. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu
postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na
ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości
orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także usunięcie z obrotu prawnego
orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście
wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń
umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji
skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona
w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi
kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony
wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie
służy zaś merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej
jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest
usprawiedliwione.
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów
I CSK 2653/25
3
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności
w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna
jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest
sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.), gdyż tylko wówczas może
być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie
Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania wynika z oceny czy okoliczności powołane przez skarżącego
odpowiadają tym, o których mowa w art. 3989 § 1 k.p.c.
Dla spełnienia wymagania z art. 3984 § 2 k.p.c. konieczne jest zawarcie
w skardze kasacyjnej odrębnego wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania,
zawierającego profesjonalny wywód prawny nawiązujący do wskazanych w art.
3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu ze wskazaniem, które z nich występują w
sprawie i z uzasadnieniem stanowiska skarżącego (postanowienie SN z 26 kwietnia
2006 r., II CZ 28/06). Ze względu na odmienny cel instytucji przedsądu i jej odrębne
oraz kwalifikowane przesłanki, wskazanie i uzasadnienie okoliczności decydujących
o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie może
polegać na odwołaniu się do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia.
W prawidłowo sporządzonej skardze kasacyjnej oba powyższe elementy muszą
pojawić się oddzielnie i autonomicznie. Sąd Najwyższy nie jest bowiem trzecią
instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę kasacyjną, będącą
szczególnym środkiem zaskarżenia, wnoszonym i rozpoznawanym nie tylko
w interesie skarżącego, ale przede wszystkim w interesie publicznym.
5. Odnosząc się do powołanej przez skarżących oczywistej zasadności
skargi kasacyjnej, wskazać trzeba, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego
utrwalony jest pogląd, że uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej,
jako przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania, wymaga powołania się na
kwalifikowaną postać naruszenia zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa
materialnego lub procesowego oraz przeprowadzenia wywodu zmierzającego do
jego wykazania. Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono
widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez
potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu
I CSK 2653/25
4
wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. O przyjęciu skargi
kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie
konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał
zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której spowodowało ono wydanie
oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet
oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (zob. orzecznictwo przytoczone w
motywach postanowienia SN z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12).
Skarżący nie wykazali rażącego naruszenia przez Sąd odwoławczy art. 58
§ 1 k.c. w zw. z art. 69 pr.bank. w zw. z art. 3531 k.c., art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13
oraz art. 506 § 1 i 2 k.c., lecz ograniczyli się w istocie do przedstawienia polemiki ze
stanowiskiem Sądu Apelacyjnego, że w okolicznościach sprawy postanowienia
aneksu, na podstawie którego doszło do przewalutowania kredytu złotowego we
frankowy, nawet uznane za niedozwolone, nie skutkują ustaleniem, że umowa
kredytu hipotecznego z 12 listopada 2007 r., zmieniona aneksem z 28 kwietnia
2009 r., jest nieważna. Sąd drugiej instancji uznał bowiem, że bezskuteczność
postanowień § 1 ust. 1, § 7 ust. 2 zd. 4, § 10 ust. 8 oraz § 22 umowy w brzmieniu
nadanym aneksem z 28 kwietnia 2009 r. – ze względu na ich abuzywność –
skutkuje jedynie tym, że umowa kredytu nie została zmieniona w tej części.
Tymczasem w ocenie skarżących zawarcie przez strony procesu aneksu z 28
kwietnia 2009 r. spowodowało wykreowanie nowego, samodzielnego i
nierozerwalnego stosunku zobowiązaniowego, który unicestwił byt prawny umowy
kredytu w jej pierwotnej wersji. Z tego względu, zdaniem skarżących, wyrok Sądu
odwoławczego zapadł z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego, jak
i aktualnej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, w szczególności zaś uchwały
pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP
25/22 (OSNC 2024, nr 12, poz. 118).
Nie przekonuje o oczywistej zasadności skargi wywód dotyczący
sprzeczności wyroku Sądu Apelacyjnego z uchwałą pełnego składu Izby Cywilnej
Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, już choćby dlatego, że
przywołana uchwała została podjęta w oderwaniu od problematyki kredytów
hipotecznych, które pierwotnie zostały udzielone w złotych, a następnie — na
I CSK 2653/25
5
podstawie aneksu — zostały przekształcone w kredyt powiązany z frankiem
szwajcarskim. Nie można również uznać, że skarżący wykazali oczywiste
naruszenie art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 69 pr.bank. w zw. z art. 3531 k.c., art. 4 ust. 2
dyrektywy 93/13 oraz art. 506 § 1 i 2 k.c. Poza odwołaniem się do wskazanej
uchwały Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r. i przedstawieniem lakonicznego
wywodu dotyczącego wpływu aneksu z 28 kwietnia 2009 r. na byt prawny umowy
kredytu z 12 listopada 2007 r., skarżący nie powołali żadnych argumentów
wyjaśniających, dlaczego te przepisy zostały, ich zdaniem, w tak ewidentny sposób
naruszone.
Nie można również pominąć, że problematyka sytuacji prawnej konsumenta,
który zawarł pierwotnie umowę kredytu złotowego, a dopiero później podpisał
z bankiem aneks zmieniający charakter zobowiązania i wiążący je z kursem franka
szwajcarskiego była w ostatnim czasie przedmiotem rozważań Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 30 kwietnia 2026 r., C-246/25,
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1
dyrektywy 93/13 oraz zasady skuteczności i proporcjonalności należy interpretować
w ten sposób, iż nie stoją one na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie
z którym ustalenie ze względu na istnienie nieuczciwych warunków nieważności
aneksu do zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem umowy kredytu
hipotecznego skutkuje przywróceniem pierwotnych warunków tej umowy, które
aneks ten miał zastąpić tymi nieuczciwymi warunkami, pod warunkiem że zostaną
należycie uwzględnione wynikające z takiego przywrócenia tych pierwotnych
warunków negatywne konsekwencje dla tego konsumenta i korzyści dla tego
przedsiębiorcy, tak aby zagwarantować, iż przywrócenie wspomnianych
pierwotnych warunków pozwoli na ustanowienie rzeczywistej równowagi między
prawami i obowiązkami stron umowy, a tym samym na zapewnienie skutecznej
ochrony konsumenta, bez podważenia przy tym osiągnięcia przyświecającego tej
dyrektywie celu odstraszającego.
Innymi słowy, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie przesądził
automatycznej nieważności całej umowy kredytu tylko dlatego, że wadliwy może
być sam aneks przewalutowujący. Trybunał wskazał, że jeżeli aneks zawiera
nieuczciwe postanowienia, sąd krajowy powinien zbadać skutki ich eliminacji i
I CSK 2653/25
6
ocenić, czy pierwotna umowa może dalej obowiązywać jako kredyt złotowy. W
konsekwencji nie ma podstaw do uznania, że skarżący skutecznie wykazali
kwalifikowane, widoczne prima facie naruszenie wskazanych wyżej przepisów,
które mogło doprowadzić do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia.
6. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn
uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności
nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).
7. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania (art. 3989 § 1 a contrario k.p.c.). O kosztach postępowania
kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. z art. 99 k.p.c. oraz w zw.
z § 2 pkt 7, § 10 ust. 4 pkt 2 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia
22 października 2015 r. w sprawie opłat za radców prawnych. Natomiast
rozstrzygnięcie o zwrocie części opłaty uiszczonej od skargi kasacyjnej w związku
z nieprzyjęciem jej do rozpoznania uzasadnia art. 79 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art.
80a u.k.s.c.
Joanna Misztal-Konecka
(K.W.)
[SOP]