I CSK 2519/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Roman Trzaskowski
11 września 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 11 września 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa K. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki
komandytowej w K.
przeciwko L. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w G. poprzednio L. spółce z
ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowej w G.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej L. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G.
poprzednio L. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w G.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie
z 9 stycznia 2024 r., I AGa 424/21,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) obciąża kosztami postępowania kasacyjnego pozwaną,
pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu.
(K.L.)
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 9 stycznia 2024 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie, na skutek
apelacji strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z 14
października 2021 r. zmienił zaskarżony wyrok i zasądził od pozwanego na rzecz
powoda kwotę 100.054,14 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 27
czerwca 2019 r. do dnia zapłaty, oddalił w pozostałej części powództwo oraz orzekł
o kosztach procesu (punkt 1). W pozostałej części oddalił apelację (punkt 2) oraz
orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego (punkt 2).
I CSK 2519/24
2
W skardze kasacyjnej, w uzasadnieniu wniosku o jej przyjęcie do
rozpoznania, pozwany wskazał przyczyny kasacyjne określone w art. 3989 § 1 pkt
1, 2 oraz 4 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Z art. 3981 § 1 k.p.c. wynika, że skarga kasacyjna przysługuje co do zasady
od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji, a więc orzeczeń wieńczących
dwuinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sądy obu instancji dysponują
pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. Jednakże zgodnie z art. 3989 § 1
k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy
w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni
przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W zamyśle ustawodawcy skarga
kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie
przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości,
wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w
interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i
stosowania prawa. Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z
uzasadnieniem (art. 3984 § 2 k.p.c.).
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, skarżący, który
jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał
przyczynę określoną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., powinien odpowiednio
sformułować zagadnienie prawne, wskazać przepisy prawa, na których tle
zagadnienie się wyłoniło oraz przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą
możliwość rozbieżnych ocen prawnych oraz świadczącą o istotności tego
zagadnienia (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 10 maja 2001 r., II CZ
35/01, OSNC 2002, Nr 1, poz. 11; z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, niepubl.; z 9
kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, niepubl.). Zagadnienie jest istotne, jeżeli jego
rozstrzygnięcie ma znaczenie dla ukierunkowania praktyki sądowej i rozstrzygnięcia
sprawy, w której zagadnienie powstało (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego
I CSK 2519/24
3
z 18 września 2012 r., II CSK 180/12, niepubl. oraz z 2 grudnia 2014 r., II CSK
376/14, niepubl.), wywołuje poważne wątpliwości, a zarazem nie było dotychczas
rozstrzygnięte w judykaturze albo dotychczasowe orzecznictwo wymaga zmiany
(zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16,
niepubl.).
Powołanie się na przyczynę kasacyjną przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2
k.p.c. wymaga wykazania przez stronę skarżącą, że chodzi o wykładnię przepisów
prawa, których treść i znaczenie nie zostały dostatecznie wyjaśnione
w dotychczasowym orzecznictwie lub, że istnieje potrzeba zmiany ich
dotychczasowej wykładni, podania, w drodze stosownego jurydycznego wywodu,
na czym owe wątpliwości polegają, a także że mają one poważny oraz rzeczywisty
charakter i ich rozstrzygnięcie wiąże się z rozpatrywaną sprawą i jest istotne z
punktu widzenia wyniku postępowania oraz publicznoprawnych funkcji skargi
kasacyjnej. Jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o
występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z
dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie
rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z
różnej wykładni przepisu (por.m.in. postanowienia z 15 października 2002 r., II CZ
102/02, niepubl.; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, niepubl.; z 8 lipca 2008 r. I CSK
111/08, niepubl.; z 20 listopada 2015 r., III CSK 269/15, niepubl.; z 20 maja 2016 r.,
V CSK 692/15, niepubl.; z 3 sierpnia 2017 r., IV CSK 85/17, niepubl.; z 7 grudnia
2017 r., I CSK 499/17, niepubl.; z 26 kwietnia 2018 r., IV CSK 571/17, niepubl.).
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1
pkt 4 k.p.c., jeżeli zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez
konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie
podlegającymi różnej wykładni (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego
z 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16, niepubl.) i w wyniku takiego naruszenia prawa
zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe. O przyjęciu skargi
kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje samo oczywiste naruszenie konkretnego
przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone
orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście
nieprawidłowego orzeczenia (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego
I CSK 2519/24
4
z 15 października 2015 r., III CSK 198/15, niepubl.; z 13 kwietnia 2016 r., V CSK
622/15, niepubl.; z 2 czerwca 2016 r., III CSK 113/16, niepubl.; z 27 października
2016 r., III CSK 217/16, niepubl.; z 29 września 2017 r., V CSK 162/17, niepubl.;
z 7 marca 2018 r., I CSK 664/17, niepubl.; z 18 kwietnia 2018 r., II CSK 726/17,
niepubl.; z 5 października 2018 r., V CSK 168/18, niepubl.).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że zgodnie z art. 3983 § 3
k.p.c., podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów
lub oceny dowodów. Ze względu na tę regulację zarzuty naruszenia art. 233 § 1 i 2
k.p.c. nie mogą być w ogóle podstawą skargi kasacyjnej (zob. postanowienie Sądu
Najwyższego z 23 listopada 2005 r., III CSK 13/05, OSNC 2006, Nr 4, poz. 76; oraz
wyroki: z 26 kwietnia 2006 r., V CSK 11/06, niepubl.; z 8 maja 2008 r., V CSK
579/07, niepubl.; z 16 listopada 2012 r., III CSK 73/12, niepubl.; z 14 lutego 2013 r.,
II CSK 292/12, niepubl., z 23 czerwca 2016 r., V CSK 536/15, niepubl.; z 13
kwietnia 2017 r., I CSK 93/17, niepubl.). Ponadto w postępowaniu kasacyjnym nie
może być brany pod uwagę nie tylko zarzut naruszenia art. 233 k.p.c., ale
pominięciu podlegają również zarzuty naruszenia innych przepisów w takim
zakresie, w jakim są one umotywowane wadliwą oceną dowodów, niespełniającą
wymagań wynikających z art. 233 § 1 k.p.c. (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z
19 września 2018 r., I CSK 579/17, niepubl.).
W konsekwencji nie może przekonywać o oczywistej zasadności skargi
kasacyjnej argumentacja skarżącego, który przyczynę kasacyjną określoną w art.
3989 § 1 pkt 4 k.p.c. uzasadnił przyjęciem przez Sąd Apelacyjny ustaleń co do
stanu faktycznego poczynionych przez Sąd I instancji oraz jednoczesnym
dokonaniem przez ten Sąd dowolnej, a nie swobodnej oceny twierdzeń i dowodów i
wywiedzenia wniosków sprzecznych z zasadami doświadczenia życiowego i
logicznego rozumowania, że powód zawarł z pozwanym umowę spedycji, a nie
umowę przewozu. Oparcie argumentacji na zarzutach dotyczących oceny materiału
dowodowego nie może skutecznie wykazać powołanej przez skarżącego przyczyny
kasacyjnej. Analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, w świetle
przedstawionej we wniosku argumentacji, nie pozwala również na wniosek, że
oczywisty charakter w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. ma zarzut skarżącego
I CSK 2519/24
5
dotyczący pominięcia przez Sąd Apelacyjny dowodów lub naruszenia przez ten
Sąd zasad sporządzania uzasadnienia.
Uzasadniając przyczynę kasacyjną przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
skarżący przedstawił trzy pytania wyrażające, jego zdaniem, występujące na
gruncie art. 774 i 794 k.c. zagadnienia prawne. Zagadnienie prawne w rozumieniu
art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. nie może mieć jednak charakteru kazuistycznego i służyć
uzyskaniu przez skarżącego odpowiedzi odnośnie do kwalifikacji prawnej
szczegółowych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia (zob.
np. postanowienia Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 2017 r., II CSK 698/16 i z 30
kwietnia 2015 r., V CSK 598/14, niepubl.). Taki zaś charakter mają sformułowane
przez skarżącego pytania, które osadzone zostały w okolicznościach konkretnej
sprawy i są pytaniami o prawidłowość stosowania prawa w tej konkretnej sprawie.
Skarżący nie wykazał również powołanej we wniosku przyczyny kasacyjnej
z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., którą uzasadnił występowaniem na gruncie art. 794 k.c.
poważnych rozbieżności w orzecznictwie sądów. Skarżący argumentował
w uzasadnieniu wniosku, że zaskarżony wyrok nie wpisuje się w pełni w linię
orzeczniczą, która znajduje wyraz w powołanych przez niego wyrokach Sądu
Najwyższego oraz sądów powszechnych. W orzecznictwie Sądu Najwyższego
wyjaśniono jednak, że rozbieżność w orzecznictwie w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 2
k.p.c. nie występuje, gdy sądy wysnuwają odmienne wnioski prawne, a następnie
wydają różne orzeczenia w sprawach o różnym podłożu faktycznym, przy braku
tożsamych lub bardzo zbliżonych ustaleń faktycznych albo przy zasadniczo innych
żądaniach i zarzutach stron. Wielokierunkowości stosowania prawa w
niejednakowych stanach faktycznych oraz różnorodności orzecznictwa nie należy w
konsekwencji utożsamiać z rozbieżnością orzecznictwa (zob. postanowienie Sądu
Najwyższego z 17 czerwca 2015 r., III CSK 59/15, OSNC 2016, nr 2, poz. 29).
Wykazanie jako podstawy wniosku twierdzenia o występujących w orzecznictwie
sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy różnej wykładni
przepisu, wymaga zatem nie tylko wskazania rozbieżnych orzeczeń, ale również
dokonania ich analizy i wykazania, że rozbieżność wynika z różnej wykładni
przepisu. Ograniczenie się do wskazania orzeczeń bez wyjaśnienia przybliżonego
kontekstu, w jakim rozstrzygnięcia te zostały wydane, nie spełnia powyższych
I CSK 2519/24
6
wymagań, zwłaszcza jeśli uwzględnić, że pojedyncze orzeczenie, choćby będące
przedmiotem zaskarżenia skargą kasacyjną, nie uzasadnia wniosku o
występowaniu rozbieżności, o których mowa w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł,
jak w sentencji.
(K.L.)
[r.g.]
