I CSK 2517/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
30 października 2025 r.
SSN Marcin Łochowski
na posiedzeniu niejawnym 30 października 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa M.Ż. i S.G.
przeciwko M.K. i R.K.
o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym,
na skutek skargi kasacyjnej M.Ż. i S.G.
od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach
z 27 marca 2025 r., II Ca 1248/24,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
(M.M.)
UZASADNIENIE
Powodowie M.Ż. i S.G. wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu
Okręgowego w Kielcach z 27 marca 2025 r., zaskarżając ten wyrok w całości,
wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania,
skarżący powołali się na wstępujące w sprawie istotne zagadnienie prawne: Czy już
sam fakt niepoinformowania posiadacza nieruchomości przez jej nabywcę
o zamiarze jej zakupu od osoby ujawnionej w księdze wieczystej jako jej właściciel,
przesądza o pozostawaniu nabywcy tej nieruchomości w złej wierze?
Ponadto skarżący wskazali, że wyrok został wydany w warunkach
nieważności postępowania, tj. z naruszeniem art. 379 pkt 4 k.p.c. spowodowanym
I CSK 2517/25
2
rozpoznaniem apelacji przez sędziego powołanego, na stanowisko na skutek
rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa, której kształt został określony ustawą
z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz
niektórych innych ustaw.
Skarżący wskazali również, że skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona z uwagi na naruszenie przez Sąd drugiej instancji konkretnych
przepisów prawa procesowego. Skarżący zarzucili Sądowi Okręgowemu oparcie
orzeczenia jedynie na podstawie materiału zebranego w postępowaniu przed
Sądem pierwszej instancji. Zakwestionowali również niezastosowanie art. 5 u.k.w.h
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Odnosząc się w pierwszej kolejności do wskazywanej przez skarżących
nieważności postępowania w postaci wadliwego składu Sądu Okręgowego, to uszło
uwadze skarżących, że zgodnie z pkt 2. uchwały składu trzech Izb Sądu
Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSiA I-4110-1/20, sprzeczność składu sądu
z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi wtedy, gdy w
składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie
powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa
ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o
zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw,
jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach,
do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1
Konstytucji, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1
EKPC.
Odwołanie się w takim przypadku do nieważności postępowania byłoby
zatem możliwe tylko wówczas, gdyby istniały jeszcze inne okoliczności, poza
wadliwością procesu powołania, przekonujące o naruszeniu przez dany skład sądu
w okolicznościach konkretnej sprawy standardu niezawisłości i bezstronności.
Skarżący takich okoliczności nie przytoczyli. Co kluczowe, nie chodzi o to, że
skarżący takich okoliczności nie udowodnili, ale w ogóle ich nie powołali. Stąd też
twierdzenia o nieważności postępowania przed Sądem Okręgowym ze względu na
jego skład są pozbawione jakichkolwiek podstaw, niezależnie od zastrzeżeń co do
I CSK 2517/25
3
dalszego obowiązywania uchwały trzech Izb Sądu Najwyższego z 23 stycznia
2020 r., BSiA I-4110-1/20 (zob. wyrok TK z 20 kwietnia 2020 r., U 2/20).
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest
natomiast zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego
wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno
umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi,
niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu
(zob. postanowienia SN: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października
2002 r., III CZP 64/02; z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).
Przedstawione przez skarżących zagadnienie prawne tych wymagań nie
spełnia, gdyż nie ma ono charakteru uniwersalnego, o czym przekonuje jego
szczegółowość i silne powiązanie z konkretnym stanem faktycznym, na co
wskazuje bezpośrednie odnoszenie się w ramach tego zagadnienia do sytuacji
powodów. Oznacza to, że znaczenie tego zagadnienia nie wykracza poza niniejszą
sprawę. W istocie skarżący nie dążą do rozstrzygnięcia abstrakcyjnego
i uniwersalnego problemu prawnego, ale weryfikacji trafności przyjęcia przez Sądy
meriti, że powodowie nabywając nieruchomość pozostawali w złej wierze. Ponadto
skarżący nie przytoczyli argumentów wskazujących na istnienie poważnych
wątpliwości prawnych odnośnie do tak sformułowanego zagadnienia. Nie
przedstawili w tym zakresie poglądów orzecznictwa i doktryny, nie wskazali na
możliwe rozbieżne interpretacje prawne i racje jurydyczne stojące za nimi.
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, jeżeli zaskarżone nią
orzeczenie zapadło wskutek oczywistego naruszenia prawa, zaś oczywiste
naruszenie prawa powinno być rozumiane jako widoczna, bez potrzeby
dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania
prawa z jego brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (zob.
postanowienia SN: z 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01, i z 17 października 2001 r., I
PKN 157/01). Skarżący powinien wykazać kwalifikowaną postać naruszenia
przepisów prawa materialnego lub procesowego, widoczną prima facie, przy
wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (postanowienie SN z 11 grudnia
I CSK 2517/25
4
2009 r., II PK 223/09). Ma to być przy tym zasadność łatwo dostrzegalna już nawet
przy pobieżnej lekturze skargi (postanowienie SN z 7 maja 2010 r., V CSK 459/09).
Skarżący nie wykazali, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Po pierwsze,
powodowie nie wskazali, jaki konkretnie przepis bądź przepisy zostały ich zdaniem
naruszone w stopniu kwalifikowanym, przemawiającym za oczywistą zasadnością
skargi (s. 4 skargi kasacyjnej). Skarżący w tym fragmencie skargi kasacyjnej
odwołują się jednie do naruszenia przez Sąd drugiej instancji bliżej nieokreślnych
przepisów prawa procesowego oraz wskazują na niezastosowanie art. 5 u.k.w.h.
Taka konstrukcja wniosku wyklucza przyjęcie, że skarga jest oczywiście
uzasadniona.
Po drugie, uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania jest
ściśle związane z podstawami kasacyjnymi, które w przeważającym zakresie
opierają się na zarzutach dotyczących oceny materiału dowodowego i
poczynionych ustaleń faktycznych, które doprowadziły do przyjęcia, że powodowie
nabywając sporną nieruchomość pozostawali w złej wierze. Należy natomiast
przypomnieć, że zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c., podstawą skargi kasacyjnej nie
mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Sąd Najwyższy
jest związany dokonanymi przez sądy meriti ustaleniami faktycznymi stanowiącymi
podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c.). Zawarty w art. 3983 § 3
k.p.c. zakaz oparcia skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów
lub oceny dowodów oraz związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi,
stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia, oznacza niedopuszczalność
powoływania się przez skarżącego na wadliwość wyroku sądu drugiej instancji,
polegającą na ustaleniu faktów lub niewłaściwie przeprowadzonej ocenie dowodów
również we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (postanowienie
SN z 8 listopada 2024 r., I CSK 122/24).
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. odmówił
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
I CSK 2517/25
5
(D.Z.)
[SOP]
