I CSK 2513/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk
28 maja 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 28 maja 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa W.K.
przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.
o ustalenie,
na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku
z 25 marca 2025 r., I ACa 1967/23,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. zasądza od pozwanego Bank spółki akcyjnej w W. na rzecz
W.K. 5 400 zł (pięć tysięcy czterysta złotych) kosztów
postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek
ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia
doręczenia zobowiązanej niniejszego postanowienia do dnia
zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 24 sierpnia 2023 roku Sąd Okręgowy w Suwałkach ustalił
nieistnienie stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu budowlano -
hipotecznego Nr [...] z dnia 21 grudnia 2007 roku zawartej pomiędzy powodem
W.K. a Bank1 S.A. w W. - poprzednikiem prawnym pozwanego Bank S.A. w W. i
orzekł o kosztach postępowania.
I CSK 2513/25
2
Wyrokiem z 25 marca 2025 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku oddalił apelację
pozwanego i orzekł o kosztach postępowania odwoławczego.
Pozwany wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu
Apelacyjnego w całości. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
powołał się na rozbieżności w orzecznictwie oraz na występowanie w sprawie
istotnych zagadnień prawnych sprowadzających się do wyjaśnienia, czy określenie
w umowie kredytu sposobu wypłaty kredytu jest elementem przedmiotowo istotnym
(essentialia negoti) tej umowy, a także czy w ramach umowy kredytu walutowego
w miejsce kursów wymiany walut wynikających z tabel kursowych banku, to jest
w zakresie w jakim postanowienia umowy kredytu walutowego i regulaminu do
umowy kredytu walutowego (stanowiącego integralną część umowy kredytu
walutowego) odsyłają na etapie wypłaty kwot kredytu do kursów kupna walut
obowiązujących w banku, może znaleźć zastosowanie kurs średni ogłaszany przez
Narodowy Bank Polski.
W odpowiedzi powód wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej
i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając
na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do
zagwarantowania, że skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia
prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne.
Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych
sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga
kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.
I CSK 2513/25
3
Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.)
wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on
precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten
powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób
abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą; konieczne jest przy
tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen
(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01,
OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002,
nr 12, poz. 151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 10 kwietnia 2014 r.,
IV CSK 623/13, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r.,
V CSK 547/14).
Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
na potrzebie wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.)
wymaga wykazania jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie,
jest przedmiotem rozbieżnej wykładni w judykaturze sądowej i na czym rozbieżność
ta polega, co wymaga przytoczenia orzeczeń sądów wydanych w takich samych
lub istotnie zbliżonych stanach faktycznych, względnie, jaki konkretny przepis
prawa, zastosowany w danej sprawie, wymaga interpretacji ze strony Sądu
Najwyższego, z czego potrzeba ta wynika i z jakich powodów dotychczasowy
dorobek doktryny i orzecznictwa jest w tej mierze niewystarczający. Nieodzowne
jest ponadto, podobnie jak w przypadku przyczyny kasacyjnej określonej
w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., wykazanie związku między oczekiwaną od Sądu
Najwyższego wykładnią prawa a wynikiem postępowania kasacyjnego
(postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., II CZ 102/02;
z 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14; z 19 czerwca 2018 r., IV CSK 56/18).
Bliższa analiza skargi kasacyjnej wykazała, że w sprawie nie zachodzą
powołane wyżej przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Przedstawione przez
skarżącego kwestie były w ostatnim czasie przedmiotem wielu wypowiedzi Sądu
Najwyższego, który szczegółowo i wyczerpująco rozstrzygnął analogiczne
zagadnienia.
I CSK 2513/25
4
Po pierwsze należy wskazać, że określenie w umowie sposobu wypłaty
kredytu jest jej elementem przedmiotowo istotnym (essentialia negoti). W praktyce
występują co do zasady cztery rodzaje kredytów: złotowy, walutowy (dewizowy),
denominowany i indeksowany. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z 5 marca
2025 r., II CSKP 308/23, kredyt zostanie zakwalifikowany jako kredyt walutowy
(dewizowy), jeżeli bank zobowiązany jest do oddania określonej kwoty znaków
pieniężnych będących poza krajem prawnym środkiem płatniczym (art. 2 ust. 1
pkt 10 pr. dew.). Co do zasady kredyt taki jest spłacany w walucie, w której został
udzielony i wypłacony. Innymi słowy, kredyt walutowy zaciągany jest w walucie
obcej, spłata dokonywana jest w walucie obcej i w konsekwencji potwierdzenie
salda przez bank także wyrażone jest w walucie obcej. Kredytami walutowymi
w przedstawionym rozumieniu nie są więc kredyty, o których mowa w art. 69 ust. 2
pkt 4a i ust. 3 pr. bank., czyli kredyty denominowane lub indeksowane do walut
obcych. Elementem odróżniającym kredyt denominowany lub indeksowany do
waluty obcej od klasycznego kredytu złotowego jest to, że wysokość zobowiązania
kredytobiorcy uzależniona jest od kursu waluty, do której kredyt jest denominowany
lub indeksowany. Kurs jest więc wskaźnikiem waloryzacji zobowiązania
kredytobiorcy. Uzasadnione jest zatem traktowanie kredytów denominowanych lub
indeksowanych do walut obcych, które spłacane są w tej walucie, jako kategorii
odrębnej od kredytów złotowych i kredytów walutowych.
W uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia
2024 r., III CZP 25/22, (OSNC 2024, nr 12, poz. 118), jednoznacznie przesądzono,
że w razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego
lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej
stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym
stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny
sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub
zwyczajów. Konsekwencją uznania postanowienia umownego za bezskuteczne jest
działająca ex lege sankcja bezskuteczności niedozwolonego postanowienia,
połączona z zasadą związania stron umową w pozostałym zakresie (zob. np.
uchwała SN z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56; wyroki SN:
z 1 czerwca 2022 r., II CSKP 364/22; z 28 września 2022 r., II CSKP 412/22).
I CSK 2513/25
5
Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy stoi na stanowisku,
że najistotniejsze dla rozstrzyganej sprawy problemy prawne zostały już
wszechstronnie rozstrzygnięte w ugruntowanym orzecznictwie sądów krajowych
i unijnych. W związku z tym przedstawione w skardze kasacyjnej zagadnienia
prawne i wątpliwości interpretacyjne nie mają waloru nowości i nie mogą przyczynić
się do rozwoju prawa.
Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1,
11 i 3 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. oraz § 2 pkt 7 oraz § 10 ust. 4 pkt 2
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie
opłat za czynności adwokackie.
Agnieszka Jurkowska-Chocyk
A.G.
[SOP]
