I CSK 2471/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Piotr Telusiewicz
3 lutego 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 3 lutego 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa Towarzystwa Ubezpieczeń […] spółki akcyjnej w […]
przeciwko T. L.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej T. L.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z 13 lutego 2025 r., I ACa 1676/23,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. zasądza od pozwanego na rzecz powoda 2700 zł (dwa
tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
kasacyjnego wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych
za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
obowiązanemu odpisu niniejszego postanowienia.
I CSK 2471/25
2
UZASADNIENIE
1. Wyrokiem z 13 lutego 2025 r., Sąd Apelacyjny w Łodzi, w sprawie z
powództwa Towarzystwa Ubezpieczeń […] spółki akcyjnej w […] przeciwko T. L., o
zapłatę, na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z 5
kwietnia 2023 r. oraz zażalenia powoda na postanowienie w przedmiocie kosztów
zastępstwa procesowego, oddalił apelację (pkt I) oraz orzekł o kosztach
postępowania (pkt II, III, IV).
2. Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wywiodła strona
pozwana, zaskarżając wyrok w całości.
3. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując
się na przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 1, 4 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
4. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu
postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na
ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości
orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu
prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub
oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń
umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji
skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona
w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi
kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony
wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie
służy zaś merytorycznej ocenie skarg)i kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej
jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest
usprawiedliwione.
5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
I CSK 2471/25
3
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając na
skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia
skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do zagwarantowania, że
skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń,
będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne. Ograniczenie przesłanek do
czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą
być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga kasacyjna nie stanie się
instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie. Tak więc, nie w każdej sprawie,
nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy
wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania,
w przeciwnym razie Sąd Najwyższy stałby się wbrew obowiązującym regulacjom
sądem trzeciej instancji. Nie jest rolą Sądu Najwyższego korygowanie
ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej
indywidualnej sprawie.
6. Skarga kasacyjna strony pozwanej nie zawiera argumentów
dostatecznych dla uznania, że skarżący skutecznie wykazał, iż w sprawie zachodzą
powołane przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1, 4 k.p.c.
7. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego
wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno,
przede wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w
stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń
(postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a
jednocześnie być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić
Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się
do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia Sądu
Najwyższego: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r., III
CZP 64/02; z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).
I CSK 2471/25
4
8. Złożenie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na
przesłance oczywistej jej zasadności oznacza, zgodnie z poglądem utrwalonym w
judykaturze, że skarżący musi przedstawić dokładny wywód, na czym – jego
zdaniem – polega oczywista zasadność skargi w danej sprawie z przytoczeniem
przepisów, których naruszenie ją spowodowało oraz argumentację wskazującą na
to, dlaczego opisane naruszenie doprowadziło do wydania oczywiście
nieprawidłowego orzeczenia. Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej, w trybie z art.
3989 § 1 pkt 4 k.p.c., nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa
materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało
wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie SN z 8
października 2015 r., IV CSK 189/15 i przywołane tam orzecznictwo). Skarżący,
przedstawiając – jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie skargi kasacyjnej
„oczywiste naruszenie prawa” – powinien zatem wykazać kwalifikowany charakter
tego naruszenia (zob. postanowienia SN: z 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP
2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz.
49; z 15 kwietnia 2021 r., IV CSK 617/20).
9. W przedmiotowej sprawie nie została spełniona żadna z wyżej
wymienionych przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
To co ma świadczyć o oczywistej zasadności skargi nie może być
jednocześnie ujmowane jako podstawa przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.,
gdyż jeżeli występuje istotne zagadnienie prawne albo poważny problem
świadczący o potrzebie wykładni przepisu, to nie można jednocześnie twierdzić, że
z tych samych przyczyn skarga jest oczywiście uzasadniona, jako że twierdzenie o
oczywistej zasadności skargi pozostaje wówczas w kolizji z problemami prawnymi
warunkującymi pierwszą i drugą podstawę przedsądu. Taka konstrukcja wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania dyskwalifikuje jego zasadność już na
samym wstępie (zob. postanowienie SN z 24 czerwca 2021 r., III CSK 77/21).
W przedmiotowej sprawie zachodzi powyższa sytuacja. Skarżący, w
uzasadnieniu do wniosku o przyjęcie skargi na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.,
odwołuje się do problematyki niewykazania przez ubezpieczyciela treści umowy
ubezpieczenia (w kontekście stosowania art. 828 § 1 k.c.), o której była mowa w
I CSK 2471/25
5
kontekście przesłanki wynikającej z art. 3989 § 1 pkt a k.p.c. (skarżący formułuje
istotne zagadnienia prawne wokół problematyki art. 828 § 1 k.c. i ciężaru
dowodowego w przedmiocie wykazania treści umowy ubezpieczenia). Skarżący
łączy zatem przesłanki wskazane w art. 3989 § 1 pkt 1, 4 k.p.c.
Zatem tak skonstruowany wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania, nie może być uznany za prawidłowy, co powoduje, że skarga, w
ramach przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c., nie mogła zostać
przyjęta do rozpoznania.
Ponadto należy wskazać, że przekonująca argumentacja w zakresie
nieuwzględniania wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania została
podniesiona w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Przywoływanie wskazanych tam
argumentów Sąd Najwyższy uznaje w tym miejscu za zbędne. Ubocznie jedynie
można zasygnalizować, że w kontekście art. 828 § 1 k.c. istotne jest wykazanie
przez powoda (w tożsamych sprawach) wypłaty odszkodowania (w tym jego
wysokości), gdyż z dniem zapłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela roszczenie
ubezpieczającego przeciwko osobie trzeciej odpowiedzialnej za szkodę przechodzi
z mocy prawa na ubezpieczyciela do wysokości zapłaconego odszkodowania.
10. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn
uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności
nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).
11. Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 i 2 k.p.c.). O kosztach postępowania
kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1, 11 i 3 k.p.c. w związku z § 2 pkt 6
i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października
2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Piotr Telusiewicz
[a.ł]
I CSK 2471/25
6
