I CSK 2396/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
22 października 2025 r.
SSN Jacek Grela
na posiedzeniu niejawnym 22 października 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa M. D.
przeciwko M. D.1 i małoletniemu S. D.
o zaprzeczenie ojcostwa,
na skutek skargi kasacyjnej M. D.1 i małoletniego S. D.
od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach
z 28 lutego 2024 r., V Ca 893/23,
1. odmawia przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania;
2. nie obciąża skarżących kosztami postępowania
kasacyjnego;
3. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w
Łukowie na rzecz kuratora - adwokata A. P. 240 (dwieście
czterdzieści) zł, powiększone o należną stawkę podatku od
towarów i usług, kosztów wynagrodzenia w postępowaniu
kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Łukowie, w sprawie z powództwa M. D. przeciwko M. D.1 i
małoletniemu S. D. reprezentowanemu przez kuratora adw. A. P. przy udziale
Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Łukowie A. P., o zaprzeczenie ojcostwa,
wyrokiem z 24 sierpnia 2023 r. ustalił, że powód nie jest ojcem małoletniego.
I CSK 2396/24
2
Wyrokiem z 28 lutego 2024 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach oddalił obie
apelacje.
W skardze kasacyjnej pozwana, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie
skargi do rozpoznania, wskazała na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989
§ 1 pkt 4 k.p.c.
Zdaniem skarżącej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
W skardze kasacyjnej pozwany, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie
skargi do rozpoznania, wskazał na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989
§ 1 pkt 4 k.p.c.
Zdaniem skarżącego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki
skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).
Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach
kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia,
nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa,
jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia
z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością
lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia
orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.
Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw.
przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy
dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem
Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania
przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej
oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1
pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia
prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej,
I CSK 2396/24
3
bez potrzeby głębszej analizy. Konieczne było zatem wykazanie, że Sąd drugiej
instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego
wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości (zob. m.in. postanowienia
SN: z 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003
r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49 i z 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07).
Wywody zawarte w uzasadnieniach wniosków o przyjęcie skarg kasacyjnych
do rozpoznania, sprowadzają się do polemiki z zaskarżonym orzeczeniem, nie zaś
wykazania, że przy jego ferowaniu popełniono uchybienia w zakresie stosowania
prawa, które miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom.
Uzasadnienie wniosków stanowi w istocie próbę zaangażowania Sądu
Najwyższego do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez
Sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest
celem postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu
przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,
odmówił przyjęcia do rozpoznania obu skarg kasacyjnych, nie znajdując też
okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 102 w
zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.
O wynagrodzeniu dla kuratora małoletniego S. D. - adw. A. P., Sąd
Najwyższy orzekł na podstawie § 4 ust. 1 pkt 5 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie
opłat za czynności radców prawnych. Sąd ustalając wysokość należnego
kuratorowi wynagrodzenia nie stosował § 1 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z 9 marca 2018 roku w sprawie określenia wysokości
wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych
dla strony w sprawie cywilnej albowiem Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 23
kwietnia 2025 r. w sprawie o sygn. akt SK 89/22 uznał ww. przepisy za niezgodne z
Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej.
I CSK 2396/24
[S.J.]
[a.ł]
4
Jacek Grela
