I CSK 2378/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
22 października 2025 r.
SSN Jacek Grela
na posiedzeniu niejawnym 22 października 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa P. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego we W.
przeciwko A. S. i M. S.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej P. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego we W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku
z 26 lutego 2024 r., I ACa 1658/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od powoda na rzecz pozwanych po 1350 (jeden
tysiąc trzysta pięćdziesiat) zł kosztów postępowania kasacyjnego
z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w
spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia
od dnia doręczenia niniejszego orzeczenia zobowiązanemu do
dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
P. Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w pozwie przeciwko M. S. i A. S.
zażądał zasądzenia solidarnie 119 775,50 zł z dalszymi ustawowymi odsetkami za
opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz z ograniczeniem
odpowiedzialności pozwanych do nieruchomości położonej w miejscowości
I CSK 2378/24
2
Jeziorany, dla której Sąd Rejonowy w Biskupcu V Wydział Ksiąg Wieczystych
prowadzi księgę wieczystą nr […].
Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z 15 maja 2023 r. oddalił powództwo
Wyrokiem z 26 lutego 2024 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku oddalił
apelację.
W skardze kasacyjnej powód, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi
do rozpoznania, wskazał na przesłanki przedsądu przewidziane w art. 3989 § 1 pkt
2 i 4 k.p.c.
Zdaniem skarżącego w sprawie występuje potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości, a skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki
skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).
Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach
kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia,
nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa,
jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia
z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością
lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia
orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.
Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw.
przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy
dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem
Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania
przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej
oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
Powołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2
k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości,
I CSK 2378/24
3
określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne
mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy,
a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących
w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez
sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń,
dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni
przepisu (zob. m.in. postanowienia SN: z 15 października 2002 r. II CZ 102/02; z 28
marca 2007 r., II CSK 84/07; z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07 i z 8 lipca 2008 r., I
CSK 111/08).
Lektura uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
nie pozwala na stwierdzenie, że skarżący sprostał powinności wykazania
wystąpienia przesłanki przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Trudno przyjąć,
aby wykładnia przepisów, na które powołuje się powód budziła wątpliwości, gdyż
skarżący nie przytoczył w uzasadnieniu orzecznictwa ujawniającego wątpliwości
w stosowaniu go przez sądy orzekające w podobnych sprawach czy rozbieżności
w poglądach doktryny.
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1
pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia
prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej,
bez potrzeby głębszej analizy. Konieczne było zatem wykazanie, że Sąd drugiej
instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego
wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości (zob. m.in. postanowienia
SN: z 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003
r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49 i z 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07).
Wywody zawarte w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania, sprowadzają się do polemiki z zaskarżonym orzeczeniem, nie zaś
wykazania, że przy jego ferowaniu popełniono uchybienia w zakresie stosowania
prawa, które miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom.
Uzasadnienie wniosków stanowi w istocie próbę zaangażowania Sądu
Najwyższego do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez
Sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest
I CSK 2378/24
4
celem postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu
przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,
odmówił przyjęcia do rozpoznania obu skarg kasacyjnych, nie znajdując też
okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i
99 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.
Jacek Grela
[S.J.]
[a.ł]