I CSK 2306/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Piotr Telusiewicz
9 stycznia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 9 stycznia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa R. O.
przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń […] spółce akcyjnej w […]
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Towarzystwa Ubezpieczeń […] spółki akcyjnej w […]
od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
z 11 grudnia 2024 r., I ACa 1636/23,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. zasądza od pozwanego na rzecz powoda 2700 zł (dwa
tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
kasacyjnego wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych
za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
obowiązanemu odpisu niniejszego postanowienia.
UZASADNIENIE
1. Wyrokiem z 11 grudnia 2024 r., Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, w sprawie
z powództwa R. O. przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń […] spółce akcyjnej w […],
o zapłatę, na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w
Świdnicy z 3 kwietnia 2023 r. oraz zażalenia strony pozwanej na postanowienie
Sądu Okręgowego w Świdnicy z 29 marca 2023 r., oddalił apelację (pkt 1), oddalił
zażalenie (pkt 2) oraz orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego (pkt 3).
I CSK 2306/25
2
2. Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wywiódł pozwany,
zaskarżając wyrok w części, tj. w zakresie pkt 1 i 3.
3. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując
się na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
4. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu
postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na
ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości
orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu
prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub
oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń
umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji
skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona
w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi
kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony
wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie
służy zaś merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej
jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest
usprawiedliwione.
5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając na
skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia
skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do zagwarantowania, że
skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń,
będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne. Ograniczenie przesłanek do
czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą
być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga kasacyjna nie stanie się
I CSK 2306/25
3
instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie. Tak więc, nie w każdej sprawie,
nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy
wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania,
w przeciwnym razie Sąd Najwyższy stałby się wbrew obowiązującym regulacjom
sądem trzeciej instancji. Nie jest rolą Sądu Najwyższego korygowanie
ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej
indywidualnej sprawie.
6. Skarga kasacyjna nie zawiera argumentów dostatecznych dla uznania, że
skarżący skutecznie wykazał, iż w sprawie zachodzi powołana przesłanka z art.
3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
7. Złożenie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na
przesłance oczywistej jej zasadności oznacza, zgodnie z poglądem utrwalonym w
judykaturze, że skarżący musi przedstawić dokładny wywód, na czym – jego
zdaniem – polega oczywista zasadność skargi w danej sprawie z przytoczeniem
przepisów, których naruszenie ją spowodowało oraz argumentację wskazującą na
to, dlaczego opisane naruszenie doprowadziło do wydania oczywiście
nieprawidłowego orzeczenia. Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej, w trybie z art.
3989 § 1 pkt 4 k.p.c., nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa
materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało
wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie SN z 8
października 2015 r., IV CSK 189/15 i przywołane tam orzecznictwo). Skarżący,
przedstawiając – jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie skargi kasacyjnej
„oczywiste naruszenie prawa” – powinien zatem wykazać kwalifikowany charakter
tego naruszenia (zob. postanowienia SN: z 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP
2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49;
z 15 kwietnia 2021 r., IV CSK 617/20).
8. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że „w
ustalonym przez Sąd I Instancji stanie faktycznym, K. K. w dacie zdarzenia z dnia
28.07.2019 roku znajdowała się w stanie wyłączającym świadome i swobodne
podjęcie decyzji i wyrażenie woli, w związku z czym, na podstawie art. 425 k.c. nie
można przypisać jej winy za zdarzenie z dnia 28.07.2019 roku.”
I CSK 2306/25
4
Skarżący polemizując z ustaleniami Sądu Okręgowego meriti (odnosząc się
zwłaszcza do art. 425 k.c.) w rzeczywistości negują ustalenia faktyczne poczynione
na etapie postępowania rozpoznawczego. Przypomnieć trzeba, że w ramach
przywołanego przepisu przewidziano, iż osoba, która z jakichkolwiek powodów
znajduje się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i
wyrażenie woli, nie jest odpowiedzialna za szkodę w tym stanie wyrządzoną.
Do tego właśnie przepisu odnosił się Sąd Apelacyjny i dokonał właściwej
weryfikacji treści orzeczenia sądu pierwszej instancji.
Należy wskazać, że pod pretekstem kwalifikowanego naruszenia prawa
materialnego nie można zmierzać do podważenia dokonanej w sprawie oceny
dowodów (zob. np. postanowienie SN z 9 sierpnia 2018 r., II PK 213/17). Wskazać
trzeba, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., w aktualnym stanie prawnym, nie
może stanowić skutecznej podstawy kasacyjnej. Jednak przedmiotowa skarga
kasacyjna w znacznej mierze faktycznie dotyczyła właśnie tego przepisu. To co
skarżący określa jako oczywiste naruszenie prawa, stanowi faktycznie ocenę
dowodów dokonaną przez Sąd Apelacyjny. Właśnie ta dogłębna ocena dowodów
została przedstawiona na s. 5-7 uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji.
Zawiera się ona w następującym twierdzeniu: „Tak pojmowanej niepoczytalności
nie dowodził jednak stan analizowanej sprawy. Jak słusznie bowiem ocenił Sąd I
instancji, K. K. posiadała świadomość i zdolność prowadzenia pojazdu w chwili
zdarzenia.”
W ramach kontroli kasacyjnej Sąd Najwyższy nie kontroluje jednak samej
oceny dowodów, a jedynie jej legalność. Można bowiem zakwestionować sposób
zebrania materiału dowodowego z naruszeniem przepisów regulujących
postępowanie dowodowe; w takim wypadku obowiązkiem skarżącego jest
przytoczenie tych przepisów i wyjaśnienie, jaki wpływ na treść rozstrzygnięcia to
naruszenia miało. Zgodnie bowiem z art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej
nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Sąd
Najwyższy jest bowiem związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę
zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 in fine k.p.c.).
Zatem tak skonstruowany wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do
I CSK 2306/25
5
rozpoznania, nie może być uznany za prawidłowy, co powoduje, że skarga, w
ramach przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., nie mogła zostać przyjęta
do rozpoznania.
9. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn
uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności
nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).
10. Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 i 2 k.p.c.).
11. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1,
11 i 3 k.p.c. w związku z § 2 pkt 6 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
adwokackie.
Piotr Telusiewicz
[a.ł]
