I CSK 2297/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Paweł Grzegorczyk
22 sierpnia 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 22 sierpnia 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa H. spółki jawnej w N.
przeciwko E.J.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej E.J.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie
z 14 listopada 2023 r., I ACa 150/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. odstępuje od obciążenia pozwanej kosztami postępowania
kasacyjnego;
3. przyznaje adw. M.W. od Skarbu Państwa - Sądu
Okręgowego w Krakowie kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta
00/100) złotych powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług
tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu
w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
I CSK 2297/24
2
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten
odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem
zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od
orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania
sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w
zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w
skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o
charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod
kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pozwana E.J.
powołała się na nieważność postępowania z powodu braku należytego
umocowania pełnomocnika powódki (art. 379 pkt 2 k.p.c.). Wskazała również na
oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wynikającą z tego, że Sąd Apelacyjny
rażąco naruszył art. 1 i art. 101 w związku z art. 2 i art. 38 pr. weksl.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem oświadczenia procesowe stron
podlegają wykładni, co dotyczy również oświadczenia, którego treścią jest
pełnomocnictwo procesowe. W braku szczególnych wymagań wynikających z
ustawy, ocena zakresu pełnomocnictwa lokuje się w konsekwencji każdorazowo w
płaszczyźnie wykładni oświadczenia mocodawcy, na którą może rzutować także
kontekst jego złożenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 2018
r., I CZ 30/18 i z dnia 14 grudnia 2018 r., I CZ 108/18). Okoliczność, że w treści
pełnomocnictwa nie wskazano imienia i nazwiska (firmy) przeciwnej strony sporu,
nie musi zatem oznaczać, że udzielono je nieskutecznie. Podobnie fakt, że przy
podpisie osoby będącej wspólnikiem uprawnionym do jednoosobowej reprezentacji
spółki jawnej będącej stroną postępowania cywilnego nie zaznaczono wprost, że
podpis ten jest składany za spółkę, nie oznacza per se, że osoba fizyczna
podpisująca pełnomocnictwo działała w imieniu własnym, nie zaś spółki, jeżeli
przeczy temu kontekst podlegający uwzględnieniu przy wykładni pełnomocnictwa
procesowego, którego elementem może być również następcze zachowanie strony
lub jej uprawnionego reprezentanta. Twierdzenia wniosku, zmierzające do
wykazania – na bazie jednostronnej i niekorzystnej dla powódki wykładni tekstu
dokumentu – że pełnomocnictwo procesowe pełnomocnika powódki nie
I CSK 2297/24
3
obejmowało niniejszej sprawy, nie stwarzały na tym tle podstawy do przyjęcia, że
pełnomocnik powódki był nienależycie reprezentowany, a postępowanie przed
sądami powszechnymi toczyło się w warunkach nieważności postępowania (art.
379 pkt 2 k.p.c.).
Skarga kasacyjna nie była także oczywiście uzasadniona. Sąd Apelacyjny
wyjaśnił, dlaczego – w opozycji do zarzutów apelacyjnych – weksel stanowiący
podstawę żądania powódki odpowiadał wymaganiom określonym w art. 101 pr.
weksl., odnosząc się m.in. do sposobu oznaczenia firmy remitenta i wystawcy
weksla, jak również podpisu wystawcy, w tym jego charakteru i faktu złożenia tego
podpisu w imieniu pozwanej. W zestawieniu z materiałem sprawy i akceptowanymi
w judykaturze regułami wykładni tekstu weksla zapatrywania tego nie można uznać
za wadliwe w stopniu oczywistym i widocznym już na pierwszy rzut oka, czego
wymaga przyczyna kasacyjna określona w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. (por.
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00,
OSNC 2001, nr 3, poz. 52, z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr
10, poz. 156 i z dnia 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18).
Uzupełniająco – w kontekście zarzucanego zaniechania przedstawienia
weksla do zapłaty (art. 38 pr. weks.) – należało wskazać, że skarżąca nie odniosła
się we wniosku do spostrzeżenia Sądu Apelacyjnego, iż powódka została
zwolniona z konieczności przedstawienia weksla do wykupu, co jest dopuszczalne,
a zaniechanie poinformowania powódki przez skarżącą o zmianie miejsca
zamieszkania świadczyło o chęci uniknięcia spłaty zobowiązania. Sąd Apelacyjny,
w ślad za Sądem Okręgowym, zanegował ponadto jednoznacznie stanowisko
skarżącej, jakoby powódka w sposób zamierzony wskazywała błędny adres
pozwanej i uznał, że powinność podania adresu wynikała z deklaracji wekslowej, w
której pozwana – jako poręczycielka – wskazała adres przy ul. […]. Podniesiona we
wniosku kwestia błędnego zaadresowania wezwań do zapłaty nie została natomiast
objęta wiążącą w postępowaniu kasacyjnym podstawą faktyczną zaskarżonego
wyroku, toteż nie mogła zostać uwzględniona przy ocenie przyczyn kasacyjnych
(art. 39813 § 2 k.p.c.)
Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
I CSK 2297/24
4
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2, art. 102, art. 391 § 1 i
art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
(K.G.)
[SOP]
