I CSK 2245/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Jacek Grela
25 września 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 25 września 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa E.K. i R.K.
przeciwko Bank spółki akcyjnej w upadłości w W.
o zapłatę i ustalenie,
na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w upadłości w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z 24 stycznia 2024 r., I ACa 2613/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanego na rzecz powodów po 2700 (dwa
tysiące siedemset) zł kosztów postępowania kasacyjnego z
odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w
spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia
od dnia doręczenia niniejszego orzeczenia zobowiązanemu do
dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 28 czerwca 2021 r. w sprawie z powództwa R.K. i E.K.
przeciwko Bank1 spółce akcyjnej w W. Sąd Okręgowy w Katowicach zasądził od
pozwanego na rzecz powodów 204 426,14 zł wraz z odsetkami ustawowymi za
opóźnienie od 17 października 2019 r. oraz ustalił, że nie istnieje między stronami
stosunek prawny w związku z nieważnością umowy kredytu hipotecznego nr […]
I CSK 2245/24
2
indeksowanego do CHF z 14 sierpnia 2006 r. zawartej między powodami a Bank2
spółką akcyjną w K.
Wyrokiem z 24 stycznia 2024 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił
apelację skierowaną przeciwko rozstrzygnięciu zawartemu w punkcie 2 wyroku.
W skardze kasacyjnej pozwany, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie
skargi do rozpoznania, wskazał na przesłanki przedsądu przewidziane w art. 3989 §
1 pkt 1, 2 k.p.c.
Zdaniem skarżącego w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, a
mianowicie: czy postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy o ustalenie
nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu waloryzowanego (indeksowanego
albo denominowanego) do waluty obcej, wytoczone przeciwko upadłemu bankowi
(kredytodawcy), jest sprawą „o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy
upadłości” w rozumieniu art. 145 ust. 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. – Prawo
upadłościowe (dalej: „pr.up.”) i tym samym podlega zawieszeniu na podstawie art.
174 § 1 pkt 4 lub art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 144 ust. 1 i w zw. z art. 145
ust. 1 pr.up. do czasu rozpoznania zgłoszenia wierzytelności na liście
wierzytelności lub, odpowiednio, odmowy uwzględnienia wierzytelności na liście i
wyczerpania trybu określonego ustawą.
W ocenie pozwanego, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych
wywołujących poważne wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie sądów, tj.: art.
174 § 1 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 144 ust. 1 i w zw. z art. 145 ust. 1 pr.up. oraz art.
177 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 144 ust. 1 w zw. z art. 145 ust. 1 pr.up.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki
skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).
Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach
kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia,
nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa,
jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia
I CSK 2245/24
3
z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością
lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia
orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.
Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw.
przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy
dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem
Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania
przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej
oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest
zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia
rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie
może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie
zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania
w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7
czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada
2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05; z 10 maja 2019 r., I CSK
627/18).
Powołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2
k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości,
określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne
mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy,
a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących
w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez
sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń,
dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni
przepisu (zob. m.in. postanowienia SN: z 15 października 2002 r. II CZ 102/02; z 28
marca 2007 r., II CSK 84/07; z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07 i z 8 lipca 2008 r., I
CSK 111/08).
I CSK 2245/24
4
Przedstawione przez skarżącego, jako przyczyna przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania, problemy prawne zostały rozstrzygnięte uchwałą Sądu
Najwyższego z 19 września 2024 r., III CZP 5/24 (OSNC 2025, nr 4, poz. 42), w
której wskazano, że postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy będącego
konsumentem o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu,
prowadzone przeciwko bankowi, co do którego w toku postępowania ogłoszono
upadłość, nie jest sprawą „o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy
upadłości” w rozumieniu art. 145 ust. 1 pr.upadł., a tym samym może być podjęte
z chwilą ustalenia osoby pełniącej funkcję syndyka. Wskazane we wniosku
o przyjęcie skargi wątpliwości nie uzasadniają więc jej przyjęcia do rozpoznania.
Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,
odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności,
które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1
w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.
(M.M.)
[SOP]
Jacek Grela
