I CSK 2165/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Jacek Grela
25 września 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 25 września 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa M.M.
przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.
o zapłatę i ustalenie,
na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu
z 30 stycznia 2024 r., I ACa 2898/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda 2700 (dwa tysiące
siedemset) zł kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w
wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu
świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia
doręczenia niniejszego orzeczenia zobowiązanemu do dnia
zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 7 sierpnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu z siedzibą
w Lesznie ustalił, że umowa kredytu na cele mieszkaniowe […] zawarta 30
września 2005 r. pomiędzy Bankiem S.A. w W. a M.M. jest nieważna; zasądził od
pozwanego na rzecz powoda 88 730,89 zł wraz z ustawowymi odsetkami za
opóźnienie liczonymi od 19 lutego 2022 r. do dnia zapłaty - tytułem zwrotu
I CSK 2165/24
2
nienależnego świadczenia, tj. rat kredytu i pozostałych należności uiszczonych na
rzecz pozwanego w wyniku nieważnej umowy kredytu za okres od dnia zawarcia
umowy do 14 marca 2022 r.; zastrzegł, że pozwany korzystając z prawa
zatrzymania świadczenia jest uprawniony do wstrzymania się ze spełnieniem
świadczenia zasądzonego w pkt 2 niniejszego wyroku do chwili zaofiarowania
przez powoda świadczenia otrzymanego od banku w wykonaniu umowy kredytu na
cele mieszkaniowe w wysokości 85 499,99 zł.
Wyrokiem z 30 stycznia 2024 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu oddalił apelację.
W skardze kasacyjnej pozwany, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie
skargi do rozpoznania, wskazał na przesłanki przedsądu przewidziane w art. 3989 §
1 pkt 1, 2 k.p.c.
Zdaniem skarżącego w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jak
również potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości
i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki
skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).
Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach
kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia,
nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa,
jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia
z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością
lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia
orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.
Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw.
przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy
dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem
Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania
przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej
oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
I CSK 2165/24
3
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest
zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia
rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie
może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie
zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania
w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7
czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada
2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05; z 10 maja 2019 r., I CSK
627/18).
Powołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2
k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości,
określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne
mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy,
a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących
w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez
sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń,
dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni
przepisu (zob. m.in. postanowienia SN: z 15 października 2002 r. II CZ 102/02; z 28
marca 2007 r., II CSK 84/07; z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07 i z 8 lipca 2008 r., I
CSK 111/08).
Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że powyższe przesłanki
nie zostały wykazane. W skardze kasacyjnej nie powołano argumentów, które
mogłyby świadczyć, że w sprawie spełniona została któraś z przesłanek przyjęcia
sprawy do rozpoznania, a przedstawione problemy prawne, dotyczące umowy
kredytu, zostały już rozstrzygnięte w uchwale składu całej Izby Cywilnej Sądu
Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22 i wyrokach Sądu Najwyższego:
z 18 maja 2022 r., II CSKP 972/22; z 18 maja 2022 r., II CSKP 1030/22; z 17 marca
2022 r., II CSKP 474/22; 17 stycznia 2024 r., II CSKP 1889/22 i z 6 marca 2024 r.,
II CSKP 2223/22 oraz w wyroku TSUE z 8 września 2022 r. (C-80/21, C-81/21,
C-82/21, Deutsche Bank Polska i Bank Millennium).
I CSK 2165/24
4
Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,
odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności,
które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1
w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.
(M.M.)
[SOP]
Jacek Grela
