I CSK 214/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Ewa Stefańska
21 maja 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 21 maja 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa B.K. i J.K.
przeciwko Syndykowi masy upadłości Banku spółki akcyjnej w upadłości w W.
o ustalenie,
na skutek skargi kasacyjnej B.K. i J.K.
od postanowienia Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
z 22 sierpnia 2024 r., I ACz 2391/24,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) zasądza od powodów na rzecz pozwanego 810 zł (osiemset
dziesięć) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego
w postępowaniu kasacyjnym z odsetkami w wysokości odsetek
ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia
pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
niniejszego orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Powodowie B.K. i J.K. wnieśli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu
Apelacyjnego we Wrocławiu z 22 sierpnia 2024 r.
w sprawie z powództwa Syndyka masy upadłości Banku spółki akcyjnej w
upadłości w W. o ustalenie.
W odpowiedzi pozwany wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej
I CSK 214/25
2
do rozpoznania i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej
merytorycznego rozpoznania.
Zgodnie z treścią art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę
kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: (1) w sprawie występuje istotne zagadnienie
prawne; (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne
wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) zachodzi
nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności
uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne
i ich uzasadnienie.
Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu
postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany
na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości
orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu
prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub
oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń
umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji
skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona
w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi
kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony –
co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych
w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie obejmuje zaś merytorycznej oceny skargi
kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
skarżący wskazali na występowanie istotnego zagadnienia prawnego oraz
rozbieżności w orzecznictwie dotyczących art. 189, art. 91 ust. 2 w zw.
z art. 236 ust. 1 i art. 246 p.u.
I CSK 214/25
3
Bliższa analiza skargi kasacyjnej nie wykazała występowania żadnej
z powołanych przyczyn kasacyjnych.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że istotnym
zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie
objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy
i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do
rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego
sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (zob. postanowienia SN:
z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05;
z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07;
z 26 września 2005 r., II PK 98/05, i z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18).
Z kolei powołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą
w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia
budzi wątpliwości, określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że
wątpliwości interpretacyjne mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska
przez Sąd Najwyższy, a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie
o występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających
z dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie
rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika
z różnej wykładni przepisu (zob. postanowienia SN: z 15 października 2002 r.
II CZ 102/02; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07; z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07
i z 8 lipca 2008 r., I CSK 111/08).
Wskazane przez skarżących wątpliwości co do wykładni powołanych
przepisów prawa są w istocie pytaniami o trafność stanowiska Sądu Apelacyjnego
wyrażonego w związku z rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy i polemiką z tym
stanowiskiem, związaną z zastosowaniem konkretnych przepisów prawa.
Zapatrywanie, że należy prowadzić postępowanie z udziałem syndyka
w zakresie, w jakim osoba fizyczna domaga się stwierdzenia nieważności lub
nieistnienia stosunku prawnego kredytu, opiera się na błędnym założeniu,
iż roszczenie w zakresie ustalenia nieistnienia kredytu nie podlega zgłoszeniu
do masy w trybie zgłoszenia wierzytelności. Postępowanie w zakresie ustalenia
I CSK 214/25
4
nieistnienia stosunku prawnego nie może się toczyć, ponieważ roszczenie to
dotyczy masy upadłości i jak każde roszczenie o świadczenie majątkowe oparte na
stosunku obligacyjnym podlega zgłoszeniu do masy upadłości po zastosowaniu
konwersji, i co do zasady nie może podlegać zabezpieczeniu na majątku masy
upadłości. Do kategorii spraw dotyczących masy upadłości należy zaliczyć każde
postępowanie sądowe, którego wynik może mieć wpływ na stan masy.
Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na
art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.
podstawie
(ag)
[SOP]
[a.ł]
