I CSK 211/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Pawłyszcze
28 lipca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 28 lipca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa K.D. i M.D.
przeciwko Bank S.A. w W.
o ustalenie i zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Bank S.A. w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 28 czerwca 2024 r., I ACa 1487/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od Bank S.A. w W. łącznie na rzecz K.D. i M.D. 5400
(pięć tysięcy czterysta) zł kosztów postępowania kasacyjnego z
odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie po
upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia
zobowiązanemu.
(G.G.)
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 23 marca 2023 r., I C 1701/20, Sąd Okręgowy w Opolu ustalił
nieważność umowy o kredyt dewizowy z 30 czerwca 2008 r. zawartej między
powodowymi kredytobiorcami, a poprzednikiem prawnym pozwanego banku,
zasądził na rzecz powodów solidarnie 411 239,40 zł z odsetkami od 19 sierpnia
2020 r. i w pozostałym zakresie oddalił powództwo.
Wyrokiem zaskarżonym skargą kasacyjną Sąd Apelacyjny we Wrocławiu
zmienił wyrok Sądu Okręgowego w ten sposób, że zasadził od pozwanego banku
I CSK 211/25
2
na rzecz kredytobiorców, w miejsce zasądzonej w pierwszej instancji, 53 174,68
CHF z ustawowymi odsetkami od 5 lipca 2023 r. oraz odsetki ustawowe od
411 239, 40 zł od 19 sierpnia 2020 r. do 4 lipca 2023 r., a od 142 170,75 CHF od 11
czerwca 2021 r. do 4 lipca 2023 r. i w pozostałym zakresie oddalił powództwo oraz
oddalił obie apelacje w pozostałym zakresie.
Sąd drugiej instancji ustalił, że 30 czerwca 2008 r. powodowie zawarli
z poprzednikiem prawnym pozwanego banku umowę o kredyt określony jako
dewizowy w wysokości 390 320,00 CHF. Umowa przewidywała wypłatę kredytu
w sześciu transzach od jej podpisania do 15 listopada 2008 r. Okres kredytowania
zaczynał się w dniu uruchomienia kredytu i został ustalony na 240 miesięcy. Termin
całkowitej spłaty kredytu miał zostać określony w harmonogramie spłat.
Od 7 lipca 2008 r. do 5 stycznia 2013 r. kredytobiorcy świadczyli na rzecz
pozwanego banku 416 383,86 zł tytułem spłaty rat kapitałowo- odsetkowych,
natomiast od 5 lutego 2013 r. dokonywali spłaty rat kapitałowo-odsetkowych w
CHF, a wartość ta wyniosła 142 170,75 CHF.
Umowa została sporządzona na podstawie wzorca banku, wskazano w niej
miedzy innymi, że kwota kredytu jest denominowana - waloryzowana do CHF,
kwota kredytu zostanie określona wg kursu kupna dewiz zgodnie z Tabelą kursów
obowiązującą w Banku w dniu wykorzystania kredytu, o wysokości wykorzystanego
kredytu wyrażonej w CHF, wysokości odsetek w okresie karencji, wysokości rat
kapitałowo-odsetkowych w ww. walucie bank poinformuje kredytobiorcę w terminie
7 dni od dnia całkowitego wykorzystania kredytu na zasadach określonych.
Spłata rat miała być dokonywana w złotych, po uprzednim przeliczeniu wg
kursu sprzedaży dewiz dla CHF zgodnie z „Tabelą Kursów” obowiązującą w dniu
spłaty.
Sąd Apelacyjny uznał klauzule waloryzacyjne w umowie za abuzywne, co
pociąga za sobą nieważność umowy w całości.
Pozwany bank wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze
względu na jej oczywistą zasadność przejawiającą się w zastosowaniu przez Sąd
Apelacyjny dyspozycji art. 3851 § 1 k.c. do umowy kredytu walutowego.
I CSK 211/25
3
Ewentualnie ze względu na występowanie w sprawie istotnych zagadnień
prawnych tj.:
- czy w przypadku umowy kredytu w sytuacji uznania, że zawiera niedozwolone
postanowienia umowne odsyłające do Tabeli Kursów, możliwe jest utrzymanie
umowy w mocy i jej wykonywanie w oparciu o istniejące postanowienia
umożliwiające wypłatę i spłatę kredytu bezpośrednio w walucie obcej, skoro nie
uległy one eliminacji;
- czy w przypadku orzeczenia bezskuteczności umowy kredytu powiązanego z
walutą obcą w oparciu o przepisy o postanowieniach abuzywnych bank pozostaje w
opóźnieniu wobec kredytobiorcy, co do zwrotu kwot uiszczonych w wykonaniu
umowy w okresie przed złożeniem przez kredytobiorcę, po pouczeniu przez sąd,
oświadczenia w przedmiocie woli utrzymania w mocy umowy wobec abuzywności
postanowień umownych, a w konsekwencji, czy dopuszczalne jest naliczanie
odsetek za opóźnienie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi
kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz
szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają
uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga
kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje
prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to
twierdzenie. Wniosek banku zawarty w skardze kasacyjnej nie spełnia powyższego
wymagania.
Skarżący bank wskazując na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej
wskazał na zastosowanie przez Sąd Apelacyjny dyspozycji art. 3851 § 1 k.c. do
umowy kredytu stricte dewizowego (walutowego), z całkowitym pominięciem
charakteru umowy, jej specyfiki, jak również wyłącznie fakultatywnego charakteru
postanowień dotyczących wypłaty i spłaty kredytu. Jednak argumentacja
skarżącego zawarta w uzasadnieniu oczywistej zasadności skargi kasacyjnej
sprowadzała do polemiki z ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez Sądy obuI
instancji. Sądu ustaliły, że wypłata i splata kredytu miała nastąpić w złotych.
I CSK 211/25
4
Wypłata miała nastąpić na oznaczony rachunek kredytobiorców prowadzony w
złotych, co wykluczało wypłatę w CHF bez dokonania przeliczenia abuzywnym
kursem. Spłatę w CHF umożliwiłl dopiero aneks z 2013 r.
W tej sytuacji uznać należy, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanki
oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.
Uchwałą pełnego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r., III CZP
25/22, do rangi zasady prawnej podniesiono tezy, iż:
1) w razie uznania, iż postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub
denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi
niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie
prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób
określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów;
2) w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej
w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także w
pozostałym zakresie.
Powyższe tezy, wiążąc w niniejszej sprawie (art. 88 u.s.n.), uniemożliwiają
przyjęcie skargi kasacyjnej, gdyż wykluczają trwanie stosunku prawnego po
usunięciu z treści umowy źródła kursu walutowego. W celu uwzględnienia wniosku
o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżący musiałby zakwestionować tezę Sądu
drugiej instancji o nieuczciwym charakterze przeliczników walutowych
ustanowionych w umowie lub zakwalifikowaniu umowy jako umowy kredytu
indeksowanego do waluty obcej.
Należy przy tym zaznaczyć, że na podstawie art. 3852 k.c. dla stosowania
art. 3851 k.c. istotna jest chwila zawarcia umowy (uchwały w składzie 7 sędziów SN
z 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17, OSNC 2019, nr 1, poz. 2, z 7 maja 2021 r., III
CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56), a nie ewentualne, późniejsze zmiany
nieważnej umowy lub stanu prawnego (jak wejście w życie art. 69 ust. 3 pr.bank.),
chyba że przepisy przejściowe stanowiłyby o sanowaniu nieważnych umów.
Nie ma podstaw do pozbawienia kredytobiorców odsetek za okres przed
potwierdzeniem woli upadku umowy. Możliwość przywrócenia mocy prawnej
I CSK 211/25
5
niedozwolonemu postanowieniu umowy oświadczeniem konsumenta, ze skutkiem
ex tunc, nie pozbawia wymagalności roszczenia konsumenta o zwrot nienależnie
spełnionych świadczeń. Jeżeli konsument żąda od przedsiębiorcy świadczenia z
powołaniem się na niedozwolony charakter niektórych postanowień umowy, to
dostatecznie wyraża swoje stanowisko co ważności umowy lub jej części, a jego
roszczenie staje się wymagalne zgodnie z art. 455 k.c., tj. z upływem czasu
koniecznego do oceny przez przedsiębiorcę zasadności żądania zapłaty. Artykuł
3851 § 1 k.c. nie ustanawia wyjątków od zasady z art. 455 k.c., ponieważ reguluje
inne zagadnienie – przesłanki uznania postanowienia umowy za niedozwolone i
skutek prawny takiego uznania w postaci niezwiązania konsumenta tym
postanowieniem; nie odnosi się do terminu spełnienia świadczeń powstających na
skutek nieważności postanowienia umowy lub całej umowy.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 k.p.c.
odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Na podstawie art. 98 i 99 k.p.c. kredytobiorcom przysługuje od skarżącego
zwrot kosztów sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną w wysokości stawki
minimalnej określonej w stosowanym odpowiednio § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia
Min. Sprawiedl. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
(G.G.)
[SOP]
