I CSK 2097/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Karol Weitz
20 listopada 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 20 listopada 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa K.R.
przeciwko A.R. i małoletniej J.R.
o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa i roszczenia z tym związane,
na skutek skargi kasacyjnej A.R.,
od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie
z 26 lutego 2025 r., X RCa 120/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. kosztami postępowania kasacyjnego obciąża pozwaną A.R.,
pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi
sądowemu;
3. nie obciąża kosztami postępowania kasacyjnego pozwanej
J.R.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
I CSK 2097/25
2
Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego
osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze
publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej
pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd
Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania
skargi kasacyjnej pozwanej A.R. od wyroku Sądu Okręgowego
w Szczecinie z 26 lutego 2025 r.
W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
skarżąca wskazała na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego,
związanego z potrzebą wykładni przepisów prawnych, a także na oczywistą
zasadność wniesionej skargi.
Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury Sądu Najwyższego
przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze
względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne polega na
sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do
rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas
nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania
wniesionej skargi kasacyjnej (por. postanowienia z dnia 10 maja 2001 r., II CZ
35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01,
OSNC 2002, nr 12, poz. 151).
Istotność zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) konkretyzuje się
w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla
rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych
spraw. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przedstawienie okoliczności uzasadniających
rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia
prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia, wskazaniu przepisów prawa,
na których tle zagadnienie to wyłoniło się, oraz zaprezentowaniu argumentacji
jurydycznej uzasadniającej możliwość rozbieżnych ocen prawnych
(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC
I CSK 2097/25
3
2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12,
poz. 151, z dnia 24 maja 2016 r., I CSK 666/15, niepubl.).
Skarżąca w skardze podniosła jako istotne zagadnienie prawne potrzebę
rozstrzygnięcia i wyjaśnienia kwestii: „czy Sąd może ustalić brak ojcostwa
wyłącznie w oparciu o prywatne badanie DNA, bez dowodu z opinii biegłego, mimo
że: próbka została pobrana samodzielnie przez stronę bez świadków a tym bardziej
w warunkach kontrolowanych, np. w placówce służby zdrowia przez uprawnionego
pracownika; brak jest dowodu na prawidłowe pobranie próbki od dziecka; dokument
nie został sporządzony na potrzeby postępowania sądowego?
Tymczasem Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym jest związany
ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art.
3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.). Związanie to oznacza, że ocena zarzutów
naruszenia prawa materialnego, podniesionych w skardze kasacyjnej, może
odbywać się wyłącznie w odniesieniu do dokonanych przez sąd drugiej instancji
ustaleń faktycznych, stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia, których
Sąd Najwyższy - w ramach kontroli kasacyjnej - nie może uzupełnić nowymi
okolicznościami, nieustalonymi przez Sąd drugiej instancji (zob. m.in. wyroki Sądu
Najwyższego z 29 lipca 1999 r., II UKN 56/99, OSNAPiUS 2000, Nr 22, poz. 829;
z 24 lipca 2006 r., I PK 299/05, OSNCP 2007, nr 15-16, poz. 214; i z 17 czerwca
2009 r., IV CSK 48/09, niepubl.).
Sąd Okręgowy wydając w zaskarżone orzeczenie oparł się na sprawozdaniu
z prywatnego testu DNA wykonanego przez powoda wyjaśniając w uzasadnieniu,
że pozwana A.R. sześciokrotnie nie stawiała się wraz z małoletnią na terminy
badań w Zakładzie Genetyki Sądowej […] w S., uniemożliwiając tym samym
przeprowadzenie dopuszczonego przez Sąd w toku postępowania dowodu z badań
polimorfizmu genetycznego DNA na okoliczność ustalenia prawdopodobieństwa
tego, że powód K.R. jest biologicznym ojcem małoletniej J.R. uniemożliwiając w ten
sposób przeprowadzenie żadnego innego dowodu na tę okoliczność. Z tego
względu, Sąd Okręgowy oparł się na tym dowodzie, który został w sprawie złożony
i którego wiarygodność nie została podważona przez inne środki dowodowe.
Z tych względów, podniesiona kwestia nie może stanowić istotnego
zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
I CSK 2097/25
4
Skarżąca w skardze kasacyjnej nie wykazała także występowania innej
przesłanki przedsądu w postaci jej oczywistej zasadności.
W judykaturze Sądu Najwyższego zgodnie przyjmuje się, że oczywista
zasadność skargi kasacyjnej oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy
wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie. Sytuacja taka
w szczególności istnieje wtedy, gdy bez wątpienia wystąpiły uchybienia, na które
powołuje się skarżący, lub gdy jest pewne, że miały one wpływ na treść
zaskarżonego orzeczenia albo podniesione zarzuty oczywiście uzasadniają
wniesiony środek zaskarżenia. Pamiętać przy tym trzeba, że oczywiste jest to, co
jest widoczne bez potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia dłuższych badań
lub dociekań. Skarżący musi zatem wykazać, że wyrok zapadł z oczywistym,
rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad obowiązujących
w praworządnym państwie, widocznym na pierwszy rzut oka, bez konieczności
przeprowadzenia bardziej szczegółowej analizy (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 18 czerwca 2008 r., III CSK 110/08, niepubl.).
Tymczasem bliższa analiza uzasadnienia wniosku o przyjęcie do
rozpoznania skargi kasacyjnej wnioskodawczyni nie pozwala przyjąć, by była ona –
w powyższym rozumieniu – oczywiście uzasadniona.
Na marginesie należy także zauważyć, że między twierdzeniem skarżącej,
iż w sprawie występuje istotne zagadnienia prawne oraz że skarga kasacyjna jest
oczywiście uzasadniona zachodzi wewnętrzna sprzeczność. Sąd Najwyższy
w postanowieniu z dnia 25 kwietnia 2008 r., III CSK 64/08 (niepubl.) wyjaśnił,
że powoływanie się na oczywistość skargi i konieczność dokonania wykładni prawa
wzajemnie się wyklucza. Taki sposób konstruowania skargi kasacyjnej jest
pozorowaniem występowania w sprawie okoliczności publicznoprawnych, w
oparciu, o które Sąd Najwyższy dokonuje oceny na podstawie art. 3989 k.p.c.
Biorąc powyższe pod uwagę należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej
pozwanego do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie
art. 98 § 1 i § 11 oraz art. 102 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1
oraz w zw. z art. 39821 k.p.c.
I CSK 2097/25
5
(AG)
[a.ł]
