I CSK 2045/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Mariusz Załucki
18 marca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 18 marca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku K.S.
z udziałem A.R. i Skarbu Państwa - Starosty […]
o rozgraniczenie,
na skutek skargi kasacyjnej K.S.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Łodzi
z 24 lipca 2024 r., III Ca 683/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. oddala wniosek A.R. o zwrot kosztów potępowania
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wnioskodawca K.S. wywiódł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu
Okręgowego w Łodzi z 24 lipca 2024 r., wydanego w sprawie z udziałem A.R. i
Skarbu Państwa – Starosty […] o rozgraniczenie.
Skarżący uzasadnił wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania
występowaniem szeregu szczegółowych zagadnień prawnych dotyczących
sposobu oceny poszczególnych środków dowodowych w sprawie, takich jak mapy
geodezyjne, operaty, dane zawarte w systemach teleinformatycznych. Zdaniem
skarżącego każde z przedstawionych zagadnień jest równoznaczne z potrzebą
dokonania wykładni przepisów postępowania, na podstawie których przebiega
ocena środków dowodowych. Ponadto skarżący wskazał na oczywistą zasadność
I CSK 2045/25
2
składanego środka zaskarżenia, odwołując się przy tym do treści uzasadnienia
zarzutów skargi.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Postępowanie kasacyjne przed Sądem Najwyższym nie stanowi ekwiwalentu
trzeciej instancji sądowej. Co do zasady w polskim prawie postępowania cywilnego
obowiązuje zasada dwuinstancyjności. Skarga kasacyjna jest natomiast środkiem
zaskarżenia o nadzwyczajnym charakterze, a jej wniesienie powinno zostać
poparte nie tylko interesem strony nieusatysfakcjonowanej rozstrzygnięciem sądu II
instancji, lecz także względami interesu publicznego. Interes ten jest ściśle
związany z zadaniami Sądu Najwyższego, takimi jak potrzeba ujednolicania
orzecznictwa sądów powszechnych oraz rozwój orzecznictwa.
Dlatego nie każda skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania
merytorycznego, zaś kryteria przyjmowania skarg zostały skatalogowane w art.
3989 § 1 k.p.c. Dwa pierwsze punkty dotyczą publicznej funkcji dążenia do
ujednolicania i wzbogacania orzecznictwa, a ich przedmiotem są problemy o
charakterze prawnym, o wysokim stopniu skomplikowania, a w przypadku
przesłanki potrzeby wykładni również wywołujące realne rozbieżności w
orzecznictwie sądów powszechnych lub Sądu Najwyższego. Natomiast celem
dwóch kolejnych jest eliminacja z obrotu prawnego orzeczeń obarczonych
kwalifikowanymi wadami. W każdym zaś przypadku spod kognicji Sądu
Najwyższego wyjęte zostały zagadnienia związane z ustalaniem stanu faktycznego
sprawy oraz z oceną dowodów (art. 3983 § 3 oraz art. 39813 § 2 k.p.c.).
Dlatego istotne zagadnienie prawne jako podstawa przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania musi mieć charakter doniosły z punktu widzenia
rozstrzygnięcia sprawy i nie może być rozwiązane w świetle dotychczasowego
orzecznictwa. Jego wyjaśnienie powinno się bowiem przyczynić do rozwoju prawa
(zob. np. postanowienia SN: z 4 marca 2026 r., I CSK 1784/25; z 21 listopada 2025
r., I CSK 3626/24; z 13 sierpnia 2025 r., I CSK 581/25; z 22 maja 2025 r., I CSK
2201/24; z 26 października 2023 r., I CSK 76/23; z 20 października 2023 r., I CSK
1374/23; z 3 października 2023 r., I CSK 2591/23; z 15 września 2023 r., I CSK
4360/22; z 18 sierpnia 2023 r., I CSK 4091/22; z 2 sierpnia 2023 r., I CSK 6585/22).
I CSK 2045/25
3
Analogiczne wymaganie stawia się również potrzebie dokonania wykładni
określonego przepisu prawa. W ramach tej przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania należy przedstawić i uargumentować nierozwiązany jeszcze
problem lub nieujednoliconą jeszcze rozbieżność orzeczniczą. Jeżeli zaś wykładnia
tego przepisu została już dokonana lub ujednolicona, niezbędne jest podanie
dodatkowej argumentacji, dlaczego ustalona linia orzecznicza wymaga zmiany
(zob. np. postanowienia SN: z 24 lutego 2026 r., I CSK 3866/24; z 20 listopada
2025 r., I CSK 2570/25; z 21 maja 2025 r., I CSK 266/25; z 25 października 2023 r.,
I CSK 2989/23; z 27 września 2023 r., I CSK 4679/22 oraz z 17.08.2023 r., I CSK
5668/22).
W zakresie przesłanki oczywistej zasadności skarżący w ogóle nie wykazał
jakie przepisy zostały jego zdaniem naruszone w sposób kwalifikowany, ani na
czym to naruszenie polegało. Należy bowiem podkreślić, że o ile na etapie
merytorycznego rozpoznawania skargi kasacyjnej badane są wszelkie podniesione
w niej zarzuty, o tyle decyzja o przyjęciu skargi do rozpoznania jako oczywiście
zasadnej musi opierać się jedynie na naruszeniach kwalifikowanych. Po pierwsze
dostrzegalnych bez konieczności przeprowadzenia głębszej analizy, po drugie
wpływających bezpośrednio na wadliwość wydanego rozstrzygnięcia. Nie każde
bowiem naruszenie przepisów prawa prowadzi ostatecznie do wydania jaskrawie
nieprawidłowego orzeczenia (zob. np. postanowienia SN z 28 lutego 2024 r., I CSK
1671/23; z 12 stycznia 2024 r., I CSK 97/23; z 27 października 2023 r., I CSK
4887/22).
Wymagania tego nie może zastąpić odesłanie do uzasadnienia zarzutów
skargi, ponieważ wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego
uzasadnienie powinny bowiem stanowić oddzielną, w pełni samodzielną jednostkę
redakcyjną. Każda z tych części skargi kasacyjnej odnosi się bowiem do innego z
dwóch etapów postępowania kasacyjnego, dla których przewidziano odmienny
skład Sądu Najwyższego. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego
uzasadnienie podlegają analizie na etapie przesądu w składzie jednoosobowym,
natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero
po przyjęciu skargi do rozpoznania w składzie trzyosobowym, w trakcie jej
merytorycznego rozpoznawania. Każdy z tych elementów musi być przez
I CSK 2045/25
4
skarżącego wyodrębniony, oddzielnie przedstawiony i uzasadniony. Sąd Najwyższy
w ramach przesądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające
przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizuje zaś podstaw kasacyjnych i ich
uzasadnienia (zob. np. postanowienie SN z 20 września 2022 r., I CSK 2402/22).
Natomiast przedstawione zagadnienia prawne zostały sformułowane
w sposób kazuistyczny, znajdujący odniesienie wyłącznie do okoliczności tej
sprawy, co nie wypełnia publicznej funkcji skargi kasacyjnej. Ponadto, zagadnienia
te odnoszą się do sposobu dokonywania oceny dowodów, czyli kwestii wyjętej spod
kognicji Sądu Najwyższego w art. 39813 § 2 k.p.c.
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 w zw. z art. 13
§ 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach
postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zaś na zasadzie wynikającej z art. 520 § 1
k.p.c.
Mariusz Załucki
[SOP]
