I CSK 1909/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Roman Trzaskowski
15 czerwca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 15 czerwca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa S.K.
przeciwko K.K.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej K.K.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 30 października 2024 r., VII AGa 1334/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. obciąża kosztami postępowania kasacyjnego pozwanego,
pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 30 października 2024 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie, po
rozpoznaniu sprawy w następstwie apelacji powoda, zmienił wyrok Sądu
Okręgowego w Warszawie z 1 czerwca 2023 r. w całości i zasądził od pozwanego
na rzecz powoda kwotę 80.000 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 14
kwietnia 2017 r. do dnia zapłaty (punkt I.1) oraz obciążył pozwanego kosztami
procesu, szczegółowe ich wyliczenie pozostawiając referendarzowi sądowemu
(punkt I.2). Ponadto obciążył pozwanego kosztami procesu w postępowaniu
apelacyjnym, szczegółowe ich wyliczenie pozostawiając referendarzowi sądowemu
(punkt II).
I CSK 1909/25
2
W skardze kasacyjnej, w uzasadnieniu wniosku o jej przyjęcie do
rozpoznania, pozwany powołał się na przyczyny kasacyjne określone w art. 3989 §
1 pkt 1 i 4 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Z art. 3981 § 1 k.p.c. wynika, że skarga kasacyjna przysługuje co do zasady
od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji, a więc orzeczeń wieńczących
dwuinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sądy obu instancji dysponują
pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. Jednakże zgodnie z art. 3989 § 1
k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy
w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni
przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W zamyśle ustawodawcy skarga
kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie
przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości,
wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w
interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i
stosowania prawa. Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z
uzasadnieniem (art. 3984 § 2 k.p.c.).
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, skarżący, który
jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał
przyczynę określoną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., powinien odpowiednio
sformułować zagadnienie prawne, wskazać przepisy prawa, na których tle
zagadnienie się wyłoniło oraz przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą
możliwość rozbieżnych ocen prawnych oraz świadczącą o istotności tego
zagadnienia (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 10 maja 2001 r., II CZ
35/01, OSNC 2002, Nr 1, poz. 11; z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, niepubl.; z 9
kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, niepubl.). Zagadnienie jest istotne, jeżeli jego
rozstrzygnięcie ma znaczenie dla ukierunkowania praktyki sądowej i rozstrzygnięcia
sprawy, w której zagadnienie powstało (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego
I CSK 1909/25
3
z 18 września 2012 r., II CSK 180/12, niepubl. oraz z 2 grudnia 2014 r., II CSK
376/14, niepubl.), wywołuje poważne wątpliwości, a zarazem nie było dotychczas
rozstrzygnięte w judykaturze albo dotychczasowe orzecznictwo wymaga zmiany
(zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16,
niepubl.).
Zagadnienie prawne sformułowane przez pozwanego nie czyni zadość
wskazanym wymaganiom. Nie mają istotnego charakteru wątpliwości skarżącego
dotyczące dopuszczalności oparcia wyroku na opinii biegłego, sporządzonej na
potrzeby innego postępowania cywilnego, która - jak podnosi skarżący - została
skutecznie zaskarżona i nie została przyjęta za podstawę wyroku w sprawie, w
której została dopuszczona. Stosownie do art. 2781 k.p.c. sąd może dopuścić
dowód z opinii sporządzonej na zlecenie organu władzy publicznej w innym
postępowaniu przewidzianym przez ustawę. Dowód tego rodzaju podlega ocenie
według zasad właściwych dla opinii biegłego i kryteriów z art. 233 k.p.c. Przepis art.
2781 k.p.c. nie stawia wymogu prawomocnego zakończenia postępowania
sądowego, na potrzeby którego dowód z opinii został pierwotnie przeprowadzony,
tylko zaś wówczas możliwa byłaby ocena, czy opinia ta stanowiła podstawę ustaleń
również w tym postępowaniu. Kwestionowanie dokonanej przez sąd oceny
dowodów, dążenie do przeprowadzenia przez Sąd Najwyższy dowodów czy też
powoływanie nowych faktów, co czyni skarżący, jest niedopuszczalne
w postępowaniu kasacyjnym stosownie do art. 3983 § 3 w zw. z art. 39813 § 2
k.p.c. i nie może odnieść skutku również na etapie oceny przez Sąd Najwyższy
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. W uzasadnieniu
zaskarżonego orzeczenia Sąd Apelacyjny przedstawił przeprowadzoną ocenę
dowodu dopuszczonego na podstawie art. 2781 k.p.c. oraz podniesionego wobec
tej opinii merytorycznego zarzutu skarżącego dotyczącego czasu ustalenia stanu
spółki. Uwzględnił ponadto, że skarżący dążył w niniejszym postępowaniu do
uniemożliwienia lub co najmniej utrudnienia dokonania wyceny udziałów, a przy tym
nie zgłaszał wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego w tym postępowaniu
lub opinii z innej sprawy. Skarżący nie stawia zarzutu kasacyjnego
nieprzeprowadzenia przez sąd określonych dowodów z urzędu. W okolicznościach
I CSK 1909/25
4
sprawy argumentacja wniosku nie przekonuje w konsekwencji, że w sprawie
wystąpiła przyczyna kasacyjna z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
Skarżący nie wykazał również, że skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona w rozumieniu w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., a więc że
zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej
analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej
wykładni (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2016 r., II CSK
94/16, niepubl.) i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji
orzeczenie oczywiście wadliwe. Przy czym o przyjęciu skargi kasacyjnej do
rozpoznania nie decyduje samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa
materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz
sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego
orzeczenia (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 15 października 2015 r.,
III CSK 198/15, niepubl.; z 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15, niepubl.; z 2 czerwca
2016 r., III CSK 113/16, niepubl.; z 27 października 2016 r., III CSK 217/16,
niepubl.; z 29 września 2017 r., V CSK 162/17, niepubl.; z 7 marca 2018 r., I CSK
664/17, niepubl.; z 18 kwietnia 2018 r., II CSK 726/17, niepubl.; z 5 października
2018 r., V CSK 168/18, niepubl.).
W zakresie tej przyczyny kasacyjnej pozwany argumentował, że zawarta
przez strony umowa miała charakter umowy przedwstępnej, co nie zostało
dostrzeżone przez Sąd meriti, a skutkowało upływem rocznego terminu
przedawnienia zgodnie z art. 390 § 3 k.p.c. i rygorem oddalenia roszczenia.
Ponadto oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wiązał z zarzutem „naruszenia art.
5 k.c. w zw. z art. 354 k.c. w zw. z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego
wnioskowania”. Podniesiony przez skarżącego zarzut przedawnienia roszczenia nie
przekonuje o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, zważywszy, że skarżący nie
podnosił tego zarzutu w toku postępowania, a sąd nie był w okolicznościach sprawy
zobligowany do uwzględniania upływu terminu przedawnienia z urzędu. Argumenty
przytoczone przez Sąd Apelacyjny w rozważaniach dotyczących zasadności
stosowania w sprawie art. 5 k.c., a które nie ograniczyły się do powiązania
nagannego zachowania pozwanego wyłącznie z dokonywaniem nienależnych
wypłat ze środków Spółki, nie pozwalają również uznać za oczywiście
I CSK 1909/25
5
nieprawidłowe stanowiska, że żądanie powoda nie jest sprzeczne z zasadami
współżycia społecznego, zwłaszcza że zastosowanie przez ustawodawcę klauzuli
generalnej immanentnie wiąże się z zawarowaniem znacznej swobody decyzyjnej
sądowi, co zwęża zakres przypadków, w których można mówić o oczywistej
sprzeczności rozstrzygnięcia z art. 5 k.c. (zob. np. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 28 listopada 2018 r., III CSK 125/18, niepubl.).
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł,
jak w sentencji.
Roman Trzaskowski
(K.L.)
[SOP]
