I CSK 1905/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Marta Romańska
11 grudnia 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 11 grudnia 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa W. D.
przeciwko C. spółce akcyjnej w W.
o ustalenie i zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej W. D.
od wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu
z 31 października 2024 r., IV Ca 880/23,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
[dr]
UZASADNIENIE
I CSK 1905/25
2
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności
w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna
jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest
sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
w nawiązaniu do powyższych przesłanek, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego co
do przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika
z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których
jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c.
Powód wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na
występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego na tle wykładni art.
31 ust. 1 ustawy z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych,
Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli
Komunikacyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2277; dalej jako: u.u.o.),
sprowadzającego się do pytania: „czy wykupienie przez leasingobiorcę od
leasingodawcy zgodnie z umową leasingu pojazdu objętego obowiązkowym
ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych,
stanowi – na równi z takimi przypadkami przeniesienia własności pojazdu, gdy
dochodzi też do przeniesienia posiadania tego pojazdu na nabywcę – wyjątek od
wynikającej z art. 28 ust. 1 u.u.o. zasady prolongacji z mocy prawa umowy
obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów
mechanicznych po upływie okresu, na który umowa ta została zawarta, na kolejny
tożsamy okres?”.
Zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa, powołanie się na
występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jako na przesłankę
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga określenia problemu
o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym
orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni. Skarżący powinien to
zagadnienie sformułować oraz przedstawić argumentację jurydyczną
uzasadniającą tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych w związku ze
I CSK 1905/25
3
stosowaniem przepisów, na tle których ono powstało. Zagadnienie powinno być
ponadto „istotne” z uwagi na wagę problemu interpretacyjnego, którego dotyczy dla
systemu prawa. Skoro jednak skarga kasacyjna jest wnoszona w konkretnej
sprawie, to zarówno charakter rozpoznawanego roszczenia, jak i ustalony przez
sądy meriti stan faktyczny, którym Sąd Najwyższy byłby związany (art. 3983 § 3
i art. 39813 § 2 k.p.c.), musi pozostawać w związku z przedstawionym przez
skarżącego zagadnieniem prawnym i pozwalać na jego rozstrzygnięcie.
Problem sformułowany przez skarżącego nie stanowi istotnego zagadnienia
prawnego. Obecnie stosowanie automatycznego odnowienia się umowy
ubezpieczenia na podstawie art. 28 u.u.o. w sytuacjach określonych w art. 31 ust.
1 i 4 u.u.o. jest wyłączone. Wobec tego w przypadku przejścia lub przeniesienia
prawa własności pojazdu i niezłożenia przez aktualnego posiadacza
oświadczenia o wypowiedzeniu umowy będzie ona obowiązywała wyłączenie do
upływu czasu, na jaki została zawarta, bez możliwości zastosowania klauzuli
prolongacyjnej na kolejny okres 12 miesięcy. Art. 31 ust. 1 u.u.o. stanowi bowiem
jasno, że w razie przejścia lub przeniesienia prawa własności pojazdu
mechanicznego, którego posiadacz zawarł umowę ubezpieczenia OC posiadaczy
pojazdów mechanicznych, na posiadacza pojazdu, na którego przeszło lub zostało
przeniesione prawo własności, przechodzą prawa i obowiązki poprzedniego
posiadacza wynikające z tej umowy. Umowa ubezpieczenia OC ulega rozwiązaniu
z upływem okresu, na który została zawarta, chyba że posiadacz, na którego
przeszło lub zostało przeniesione prawo własności, wypowie ją na piśmie.
Przepisów art. 28 nie stosuje się.
Z wiążącej Sąd Najwyższy podstawy faktycznej zaskarżonego orzeczenia
wynika, że umowa ubezpieczenia obowiązywała strony w okresie od 16 maja 2021
r. do 15 maja 2022 r. Powód nie zapłacił składki ubezpieczeniowej na kolejny okres
ubezpieczenia, a więc umowa ubezpieczenia uległa rozwiązaniu z upływem
terminu, na jaki została zawarta.
W tym stanie rzeczy sąd drugiej instancji prawidłowo stwierdził, że zaistniały
przesłanki określone w art. 31 ust. 1 u.u.o., gdyż doszło do przejścia na nabywcę
pojazdu – powoda praw i obowiązków wynikających z tej umowy. Zatem upływ
I CSK 1905/25
4
terminu obowiązywania podpisanej przez powoda umowy nie wiązał się
z przedłużeniem jej z mocy prawa na kolejny okres ubezpieczeniowy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c.,
orzeczono jak w postanowieniu.
[dr]
[a.ł]
