I CSK 1877/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Marta Romańska
11 grudnia 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 11 grudnia 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa C. GMbH w B.
przeciwko B. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K.
i T. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K.1
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej C. GMbH w B.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z 30 września 2024 r., V AGa 17/23,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
[dr]
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności
w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna
jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest
sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
w nawiązaniu do powyższych przesłanek, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego co
do przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika
z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których
jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c.
I CSK 1877/25
2
Powódka wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
z powołaniem się na potrzebę rozstrzygnięcia istotnego zagadnienia prawnego, jak
i na potrzebę wykładni przepisów wywołujących rozbieżności w orzecznictwie Sądu
Najwyższego, odnośnie do „zasad rozliczenia zaliczek płaconych w toku prac
budowlanych i tego, kto jest zobowiązany do wykazania ich rozliczenia”.
Zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa, powołanie się na
występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jako na przesłankę
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga określenia problemu
o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym
orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni. Skarżący powinien to
zagadnienie sformułować oraz przedstawić argumentację jurydyczną
uzasadniającą tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych w związku ze
stosowaniem przepisów, na tle których ono powstało. Zagadnienie powinno być
ponadto „istotne” z uwagi na wagę problemu interpretacyjnego, którego dotyczy dla
systemu prawa. Skoro jednak skarga kasacyjna jest wnoszona w konkretnej
sprawie, to zarówno charakter rozpoznawanego roszczenia, jak i ustalony przez
sądy meriti stan faktyczny, którym Sąd Najwyższy byłby związany (art. 3983 § 3
i art. 39813 § 2 k.p.c.), musi pozostawać w związku z przedstawionym przez
skarżącego zagadnieniem prawnym i pozwalać na jego rozstrzygnięcie.
O potrzebie wykładni przepisów prawnych jako przesłance przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania można mówić wtedy, gdy z mającego zastosowanie lub
mogącego mieć zastosowanie w sprawie przepisu dekodowane są różne normy
prawne, a brak jest wypowiedzi w doktrynie i orzecznictwie, które by te różnice
usuwały i wyjaśniały przyczyny ich występowania. Ponadto, zagadnienie prawne
ani potrzeba wykładni przepisów prawnych nie powstają, gdy Sąd Najwyższy
zajmował co do nich stanowisko i wyrażał poglądy we wcześniej wydanych
orzeczeniach, a nie zaszły żadne okoliczności uzasadniające ich zmianę.
Problemy sformułowane przez skarżącego nie mają cech zagadnienia
prawnego w powyższym znaczeniu. Skarżący nie tylko nie określił, na gruncie
wykładni którego przepisu miało powstać sformułowane przez niego zagadnienie,
ale też nie przedstawił wywodu objaśniającego istotę problemu, który
I CSK 1877/25
3
zasygnalizował oraz to, z jakich przyczyn dotychczasowy dorobek doktryny
i orzecznictwa jest niewystarczający do rozwiązania problemu. W tej części
uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania ogranicza się jedynie do
stwierdzenia, że „nierozliczone zaliczki stanowią zagadnienie wzbudzające
wątpliwości prawne”.
Skarżący upatruje oczywistej zasadności skargi kasacyjnej w braku
zastosowania przez Sąd Apelacyjny art. 356 § 2 k.c. i art. 6471 k.c., jak również
w naruszeniu art. 56 k.c., art. 378 § 1 k.p.c., art. 3271 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. w związku
z art. 387 § 21 k.p.c. oraz art. 382 k.p.c., w tym także w braku wyjaśnienia kwestii
nierozliczonych zaliczek i spełnienia świadczenia przez osobę trzecią.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że uzasadnienie
oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki jej przyjęcia do
rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia
zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego
i przeprowadzania wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość
naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy
wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia
w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę
przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. Uzasadnienie wniosku oparte na tej
przesłance wymaga przedstawienia argumentacji prawnej zmierzającej do
wykazania kwalifikowanego naruszenia powołanych w skardze przepisów prawa,
możliwego do stwierdzenia bez merytorycznej analizy zaskarżonego orzeczenia
oraz podstaw kasacyjnych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 10 stycznia
2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, z 5 października 2007 r., III CSK
216/07 i z 11 sierpnia 2011 r., IV CSK 163/11). Uzasadnienie wniosku nie może
sprowadzać się do powtórzenia uzasadnienia podstaw kasacyjnych, jak
również być sformułowane w sposób, który wymagałby oceny ich zasadności na
tym etapie postępowania.
Z wiążącej Sąd Najwyższy podstawy faktycznej zaskarżonego orzeczenia
(art. 3933 § 3 k.p.c.) wynika, że umowę o roboty budowlane zawarli B.Z. jako
inwestor i spółka T. jako wykonawca. Następnie doszło do zawarcia aneksu, na
I CSK 1877/25
4
podstawie którego nastąpiła zmiana zarówno po stronie inwestora
– w miejsce B. Z. wstąpiła powódka, jak i po stronie wykonawcy
– w miejsce spółki T. zajęła spółka B. Z chwilą podpisania aneksu w procesie
budowlanym pozostały jedynie spółki C. jako inwestor i B. jako wykonawca. Oba te
podmioty przejęły prawa i obowiązki swoich poprzedników prawnych, a sama
umowa zawarta została w Polsce i poddana prawu polskiemu, chociaż jej
wykonanie miało polegać na wybudowaniu obiektu w okolicy B. Z chwilą zawarcia
aneksu doszło do przelewu wierzytelności przysługującej B. Z. na rzecz powodowej
spółki. Natomiast w zakresie wpłat dokonanych po tej dacie (tj. po 30
listopada 2020 r.) wymagane było dokonanie odrębnej czynności prawnej,
ponieważ z aneksu nie wynikało, że obejmuje on swoim zakresem konsekwencje
przyszłych zdarzeń.
Sądy obu instancji uznały, że roszczenie powódki nie zostało
wykazane, gdyż nie udowodniono zakresu i wartości wykonanych w związku
z inwestycją prac, jak również związanych z tym nakładów pieniężnych,
z uwzględnieniem potrącenia wskutek, którego miałoby dojść do umorzenia
wierzytelności strony przeciwnej w wysokości 45.000 euro. W świetle powyższego
nie można przyjąć, że pozwani są zobowiązani do dokonania na rzecz powoda
zwrotu nadpłaconej zaliczki. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej
do rozpoznania powódka nie wykazała, że postepowanie poprzedzające wydanie
orzeczenia i samo orzeczenie dotknięte jest takimi wadami, które by świadczyły
o spełnieniu się przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c.,
orzeczono jak w postanowieniu.
[dr]
[a.ł]
I CSK 1877/25
5
