I CSK 1837/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Jacek Grela
21 maja 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 21 maja 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa Skarbu Państwa - Morskiego Oddziału Straży Granicznej w
G.
przeciwko J. G.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej J. G.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
z 17 stycznia 2024 r., I AGa 20/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od J.G. na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii
Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej 2700 (dwa tysiące
siedemset) zł kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w
wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu
świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia
doręczenia niniejszego orzeczenia zobowiązanemu do dnia
zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 22 listopada 2022 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku, po rozpoznaniu
sprawy z powództwa Skarbu Państwa - Morskiego Oddziału Straży Granicznej
w G. przeciwko J. G., zasądził od pozwanego na rzecz powoda 87 192 zł wraz z
I CSK 1837/25
2
ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 24 marca 2021 r. do dnia zapłaty oraz
oddalił powództwo w pozostałym zakresie.
Wyrokiem z 17 stycznia 2024 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił apelację
pozwanego.
W skardze kasacyjnej pozwany, jako uzasadnienie wniosku
o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazał na przesłankę przedsądu przewidzianą
w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Zdaniem skarżącego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki
skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).
Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach
kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia,
nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa,
jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia
z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością
lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia
orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.
Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw.
przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy
dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem
Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania
przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej
oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1
pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia
prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej,
bez potrzeby głębszej analizy. Konieczne było zatem wykazanie, że Sąd drugiej
instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego
I CSK 1837/25
3
wykładnia
i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości (zob. m.in.
postanowienia SN: z 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z 10
stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49 i z 11 stycznia 2008 r. I
UK 285/07).
Wywody zawarte w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania, sprowadzają się do polemiki z zaskarżonym orzeczeniem, nie zaś
wykazania, że przy jego ferowaniu popełniono uchybienia w zakresie stosowania
prawa, które miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom.
Uzasadnienie wniosku stanowi w istocie próbę zaangażowania Sądu Najwyższego
do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez Sąd drugiej
instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest celem
postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku o przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu
przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,
odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności,
które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i
99 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.
Jacek Grela
[S.J.]
[a.ł]
