I CSK 18/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Paweł Grzegorczyk
29 grudnia 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 29 grudnia 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa G.W. i A.W.
przeciwko S. spółce akcyjnej w W.
o ustalenie ewentualnie o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej S. spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku
z 8 sierpnia 2024 r., I ACa 627/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. obciąża pozwaną kosztami postępowania kasacyjnego,
pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten
odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem
zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od
orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania
sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w
zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w
I CSK 18/25
2
skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o
charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod
kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca S. S.A. w
W. powołała się na potrzebę wykładni przepisów prawnych wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, tj. art. 3851 § 1 i 2 k.c. w zakresie, w jakim
odnoszą się one do skutków uznania postanowień umownych za abuzywne i
dopuszczalności zastąpienia postanowień abuzywnych przepisami
dyspozytywnymi. Wskazała ponadto na istotne zagadnienia prawne wyrażające się
w pytaniu, czy niemożność oszacowania kwoty, którą strona kredytu będzie
świadczyć w przyszłości, stanowi o niejednoznaczności postanowienia umownego.
Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.)
wymaga z kolei sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on
precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten
powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób
abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą; konieczne jest przy
tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen (por.
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002,
nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz.
151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK
623/13, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK
547/14).
W celu uzasadnienia potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących
poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów
(art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) konieczne jest natomiast wykazanie, że określony przepis
prawa lub zespół tych przepisów, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie
doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane
przez skarżącego rozbieżności w judykaturze w odniesieniu do identycznych lub
podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (por. m.in. postanowienia
Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08 i z dnia 28 marca
2007 r., II CSK 84/07).
I CSK 18/25
3
Bliższa analiza wniosku nie pozwalała uznać, by w sprawie zakończonej
zaskarżonym wyrokiem wystąpiły powołane przyczyny kasacyjne.
Przytoczone i rozwinięte we wniosku wątpliwości - w zestawieniu z zarzutami
skargi i przedmiotem postępowania przed Sądami meriti - odnosiły się do
konsekwencji zawarcia w umowie kredytowej powiązanej z walutą obcą (frankiem
szwajcarskim) postanowień umownych wyrażających ryzyko walutowe i
odsyłających do tabel kursowych banku przy przeliczeniu waluty obcej na złote
polskie i odwrotnie. Problematyka ta nie stanowi novum i była nie tylko wielokrotnie,
lecz także wszechstronnie podejmowana w odniesieniu do zbliżonych treścią umów
kredytowych w nowszej judykaturze Sądu Najwyższego i w orzecznictwie
Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, co doprowadziło do utrwalenia się
jednolitych kierunków orzeczniczych, w które wpisywał się zaskarżony wyrok (por.
np. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2021 r., III
CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56, wyroki Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia
2019 r., V CSK 382/18, OSNC-ZD 2021, nr 2, poz. 20, z dnia 10 maja 2022 r., II
CSKP 163/22, z dnia 13 maja 2022 r., II CSKP 464/22, z dnia 13 maja 2022 r., II
CSKP 405/22, z dnia 20 czerwca 2022 r., II CSKP 701/22, z dnia 9 września 2022
r., II CSKP 794/22, z dnia 26 stycznia 2023 r., II CSKP 722/22, z dnia 20 lutego
2023 r., II CSKP 809/22, z dnia 25 maja 2023 r., II CSKP 1311/22, z dnia 28 lipca
2023 r., II CSKP 611/22, z dnia 25 października 2023 r., II CSKP 820/23, z dnia 29
listopada 2023 r., II CSKP 1460/22 oraz II CSKP 1753/22, z dnia 19 stycznia 2024
r., II CSKP 874/22 oraz II CSKP 36/23 i z dnia 6 września 2024 r., II CSKP 1644/22,
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2022 r., I CSK 1669/22, z dnia
27 kwietnia 2023 r., I CSK 3629/22, z dnia 8 grudnia 2023 r., I CSK 5651/22 i z dnia
29 maja 2024 r., I CSK 2038/23 oraz powołane tam dalsze orzecznictwo Sądu
Najwyższego; w judykaturze Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zob.
zwłaszcza wyroki z dnia 29 kwietnia 2021 r., C-19/20, I.W., R.W. przeciwko Bank
BPH S.A., ECLI:EU:C:2021:341, z dnia 18 listopada 2021 r., C-212/20, M.P., B.P.
przeciwko „A.”, ECLI:EU:C:2021:934, z dnia 16 marca 2023 r., C-6/22, M.B.,U.B.,
M.B. przeciwko X S.A.,ECLI:EU:C:2023:216 i z dnia 23 listopada 2023 r., C-321/22,
ZL, KU, KM przeciwko Provident Polska S.A., ECLI:EU:C:2023:911).
I CSK 18/25
4
Uzupełniająco należało zauważyć, że Sąd Najwyższy szeroko odnosił się
także do problemu wymagań, które muszą być spełnione, aby postanowienia
umowne składające się na mechanizm indeksacji kredytu, w tym ucieleśniające
ryzyko walutowe, można było uznać za sformułowane w sposób jednoznaczny w
rozumieniu art. 3851 § 1 k.c. (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 13 maja
2022 r., II CSKP 464/22, z dnia 20 lutego 2023 r., II CSKP 809/22, z dnia 25
października 2023 r., II CSKP 820/23 i z dnia 29 listopada 2023 r., II CSKP
1753/22). Wypowiedzi te są spójne ze stanowiskiem wyrażonym w powołanym
wcześniej wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 18 listopada
2021 r., C-212/20, w którym stwierdzono, że postanowienie umowy kredytu
zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem ustalające cenę zakupu i
sprzedaży waluty obcej, do której kredyt jest indeksowany, powinno, na podstawie
jasnych i zrozumiałych kryteriów, umożliwić właściwie poinformowanemu oraz
dostatecznie uważnemu i racjonalnemu konsumentowi zrozumienie sposobu
ustalania kursu wymiany waluty obcej stosowanego w celu obliczenia kwoty rat
kredytu, w taki sposób, aby konsument miał możliwość w każdej chwili
samodzielnie ustalić kurs wymiany stosowany przez przedsiębiorcę.
W tym stanie rzeczy wywody wniosku – w zestawieniu z motywami
zaskarżonego wyroku i aktualnym dorobkiem orzeczniczym Sądu Najwyższego,
nota bene w istocie przez skarżącą pominiętym – nie ujawniały potrzeby kolejnej
wypowiedzi Sądu Najwyższego w objętej nimi materii, z uwzględnieniem
publicznoprawnych, ponadindywidualnych zadań skargi kasacyjnej.
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 oraz art. 98 § 1-11 i art. 108 § 1
w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
Paweł Grzegorczyk
(M.M.)
[a.ł]
