I CSK 1778/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Piotr Telusiewicz
27 sierpnia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 27 sierpnia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa S. O., S. S. i A. S.
przeciwko Fundacji I. w W.
o stwierdzenie nieważności uchwał,
na skutek skargi kasacyjnej S. O., S. S. i A. S.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie
z 13 listopada 2025 r., I ACa 1583/24,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. zasądza solidarnie od powodów na rzecz pozwanego kwotę
540 zł (pięćset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego wraz z odsetkami w wysokości
odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia
od dnia doręczenia obowiązanemu odpisu niniejszego
postanowienia.
UZASADNIENIE
1. Wyrokiem z 13 listopada 2025 r., Sąd Apelacyjny w Krakowie, w sprawie z
powództwa S. O., S. S. i A. S. przeciwko Fundacji I. w W. (poprzednio w K.), o
stwierdzenie nieważności uchwał, na skutek apelacji powodów od wyroku Sądu
Okręgowego w Krakowie z 11 maja 2023 r., oddalił apelację (pkt 1) oraz orzekł o
kosztach postępowania (pkt 2).
I CSK 1778/26
2
2. Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wywiodła strona
powodowa, zaskarżając wyrok w całości.
3. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując
się na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 1, k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
4. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu
postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na
ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości
orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu
prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub
oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń
umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji
skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona
w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi
kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony
wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie
służy zaś merytorycznej ocenie skarg)i kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej
jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest
usprawiedliwione.
5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając na
skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia
skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do zagwarantowania, że
skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń,
będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne. Ograniczenie przesłanek do
czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą
być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga kasacyjna nie stanie się
I CSK 1778/26
3
instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie. Tak więc, nie w każdej sprawie,
nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy
wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania,
w przeciwnym razie Sąd Najwyższy stałby się wbrew obowiązującym regulacjom
sądem trzeciej instancji. Nie jest rolą Sądu Najwyższego korygowanie
ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej
indywidualnej sprawie.
6. Skarga kasacyjna strony powodowej nie zawiera argumentów
dostatecznych dla uznania, że skarżący skutecznie wykazał, iż w sprawie zachodzi
powołana przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
7. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego
wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno,
przede wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w
stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń
(postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a
jednocześnie być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić
Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się
do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia Sądu
Najwyższego: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r.,
III CZP 64/02; z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).
8. W przedmiotowej sprawie nie została spełniona wyżej wymieniona
przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zagadnienia przedstawione
przez skarżących nie mogą zostać potraktowane jako nowe, których wyjaśnienie
może przyczynić się do rozwoju prawa.
Sąd Najwyższy wyraża pogląd, iż na obecnym etapie postępowania, przy
uwzględnieniu dorobku doktryny i orzecznictwa (na które powoływano się w
skardze kasacyjnej oraz odpowiedzi na skargę), można rozwiać wątpliwości
zarysowane w treści proponowanych istotnych zagadnień prawnych. W kontekście
pierwszego z przedstawionych zagadnień należy udzielić odpowiedzi pozytywnej,
tzn. przed zastosowaniem zasady „czystych rąk” sąd jest zobowiązany do
I CSK 1778/26
4
dokonania ustaleń faktycznych wystarczających do właściwej oceny i zastosowania
tejże zasady. W odniesieniu do drugiego z przedstawionych zagadnień należy
podzielić wywód zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną, tj. ten o próbie
wykreowania, poprzez formułowanie takiego właśnie zagadnienia, modelu oceny
konkretnego aktu organizacyjnego, który ściśle zależy od treści tego aktu. W
konsekwencji tak sformułowane zagadnienie prawne nie ma znaczenia
uniwersalnego.
Należy dodać, że formułowane przez skarżących zagadnienia prawne (choć
nawiązują do art. 58 § 2 k.c.) nawiązują do kwestii ustaleń faktycznych i oceny
dowodów. To również wpływa negatywnie na ich ocenę. Zgodnie z art. 3983 § 3
k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów
lub oceny dowodów. Sąd Najwyższy jest bowiem związany ustaleniami faktycznymi
stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 in fine k.p.c.).
Zwrócono na to uwagę w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy
aprobuje podniesioną tam argumentację i uznaje za zbędne ponowne przytaczanie
treści sformułowanych wywodów.
9. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn
uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności
nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).
10. Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 i 2 k.p.c.).
11. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1,
11 i 3 k.p.c. w związku z § 20, § 8 ust. 1 pkt 22 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za
czynności radców prawnych.
[a.ł]
I CSK 1778/26
5
