POSTANOWIENIE

20 października 2023 r.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

SSN Kamil Zaradkiewicz

na posiedzeniu niejawnym 20 października 2023 r. w Warszawie
‎w sprawie z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej W. w P.
‎przeciwko Miasto P.
‎o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli,
‎na skutek skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej W. w P.
‎od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu
‎z 31 sierpnia 2022 r., I ACa 751/21,

1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2) zasądza od Spółdzielni Mieszkaniowej W. w P. na rzecz Miasta P. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) zł kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty.

[ŁW]

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 31 sierpnia 2022 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, w sprawie z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej W. z siedzibą w P. przeciwko Miastu P. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z 23 marca 2021 r., oddalił apelację (pkt I) oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania (pkt II).

Strona powodowa wniósł skargę kasacyjną, w której żądała uchylenia zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenia w całości poprzedzającego go wyroku Sądu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania strona wskazała, że w sprawie zachodzi potrzeba wykładni art. 231 § 1 k.c. w zakresie obejmującym pojęcie „dobrej wiary”.

Strona pozwana złożyła odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniosła o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie o oddalenie skargi kasacyjnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.

Zgodnie z treścią art. 398⁹ § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne; 2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; 3) zachodzi nieważność postępowania lub 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie.

Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398⁹ k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398⁹ § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie obejmuje zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.

Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazano potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów.

Powołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 398⁹ § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości, określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy, a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni przepisu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 15 października 2002 r., II CZ 102/02, postanowienie Sądu Najwyższego z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, postanowienie Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, postanowienie Sądu Najwyższego z 8 lipca 2008 r., I CSK 111/08).

Skarga kasacyjna nie spełnia powyższego kryterium. Zawarty w niej wniosek oparty na potrzebie wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie został wadliwe sformułowany, gdyż nie powołano aktualnego orzecznictwa wskazującego na istnienie takich rozbieżności. Dodatkowo należy wskazać, że przedstawiona w skardze koncepcja tzw. zliberalizowanego stanowiska co do dobrej wiary samoistnego posiadacza nieruchomości została odrzucona w uchwale Sądu Najwyższego z 6 grudnia 1991 r. (III CZP 108/91, OSNC 1992, nr 4, poz. 48), co znajduje potwierdzenie również w najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 lutego 2021 r., V CSKP 23/21).

Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398⁹ § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i art. 99 k.p.c. w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 398²¹ k.p.c. 

(M.M.)

[ał]