I CSK 1759/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Paweł Grzegorczyk
4 marca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 4 marca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa J.K. i J.K.1
przeciwko Bank AG w W.
o ustalenie i zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Bank AG w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie
z 12 lutego 2025 r., I ACa 1946/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. obciąża pozwaną kosztami postępowania kasacyjnego na
rzecz powoda J.K., pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi
sądowemu.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten
odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem
zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od
orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania
I CSK 1759/25
2
sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w
zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w
skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o
charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod
kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca Bank AG w
W. powołała się na potrzebę wykładni przepisów prawnych, tj. art. 58 § 1 w związku
z art. 3531 k.c., art. 58 § 2 k.c. oraz art. 3851 § 1, 3 i 4 k.c. Wskazała również na
istotne zagadnienie prawne wyrażające się w pytaniu, czy możliwe jest ustalenie
nieważności umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej na skutek
abuzywności, sprzeczności z ustawą lub zasadami współżycia społecznego
zawartych w takiej umowie postanowień przeliczeniowych, jeżeli po ich usunięciu
treść tej umowy nie jest sprzeczna z prawem.
W świetle utrwalonego stanowiska, w celu uzasadnienia potrzeby wykładni
przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) konieczne jest
wykazanie, że określony przepis prawa lub zespół tych przepisów, mimo że budzi
poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia
wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w judykaturze
w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy
przytoczyć (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r.,
III CSK 104/08 i z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07)
Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.)
wymaga natomiast sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on
precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten
powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób
abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą; konieczne jest przy
tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen (por.
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002,
nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz.
151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK
I CSK 1759/25
3
623/13, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK
547/14).
Bliższa analiza wniosku nie pozwalała uznać, by w sprawie zakończonej
zaskarżonym wyrokiem wystąpiły twierdzone przyczyny kasacyjne.
Przytoczone i rozwinięte we wniosku wątpliwości, w zestawieniu z zarzutami
skargi i przedmiotem postępowania przed Sądami meriti, odnosiły się do
konsekwencji zawarcia w umowie kredytowej powiązanej z walutą obcą (frankiem
szwajcarskim) postanowień umownych wyrażających ryzyko walutowe i
odsyłających do tabel kursowych banku przy przeliczeniu waluty obcej na złote
polskie i odwrotnie. Problematyka ta nie stanowi novum i była nie tylko wielokrotnie,
lecz także wszechstronnie podejmowana w nowszej judykaturze Sądu
Najwyższego w odniesieniu do zbliżonych treścią umów kredytowych oraz w
orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, co doprowadziło do
utrwalenia się jednolitych kierunków orzeczniczych (por. np. uchwała składu
siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, OSNC
2021, nr 9, poz. 56, wyroki Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK
382/18, OSNC-ZD 2021, nr 2, poz. 20, z dnia 10 maja 2022 r., II CSKP 163/22, z
dnia 13 maja 2022 r., II CSKP 464/22, z dnia 13 maja 2022 r., II CSKP 405/22, z
dnia 20 czerwca 2022 r., II CSKP 701/22, z dnia 9 września 2022 r., II CSKP
794/22, z dnia 26 stycznia 2023 r., II CSKP 722/22, z dnia 20 lutego 2023 r., II
CSKP 809/22, z dnia 25 maja 2023 r., II CSKP 1311/22, z dnia 28 lipca 2023 r., II
CSKP 611/22, z dnia 25 października 2023 r., II CSKP 820/23, z dnia 29 listopada
2023 r., II CSKP 1460/22 oraz II CSKP 1753/22, i z dnia 19 stycznia 2024 r., II
CSKP 874/22 oraz II CSKP 36/23; postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23
sierpnia 2022 r., I CSK 1669/22, z dnia 27 kwietnia 2023 r., I CSK 3629/22, z dnia 8
grudnia 2023 r., I CSK 5651/22 i z dnia 29 maja 2024 r., I CSK 2038/23 oraz
powołane tam dalsze orzecznictwo Sądu Najwyższego; w judykaturze Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej zob. zwłaszcza wyroki z dnia 29 kwietnia 2021 r.,
C-19/20, I.W., R.W. przeciwko Bank BPH S.A., ECLI:EU:C:2021:341, z dnia 18
listopada 2021 r., C-212/20, M.P., B.P. przeciwko „A.”, ECLI:EU:C:2021:934, z dnia
16 marca 2023 r., C-6/22, M.B.,U.B., M.B. przeciwko X S.A.,ECLI:EU:C:2023:216 i
I CSK 1759/25
4
z dnia 23 listopada 2023 r., C-321/22, ZL, KU, KM przeciwko Provident Polska S.A.,
ECLI:EU:C:2023:911).
W zakresie, w jakim powołane przyczyny kasacyjne odnosiły się do
przepisów składających się na ogólny reżim nieważności czynności prawnych (art.
58 § 1 w związku z art. 3531 k.c. i art. 58 § 2 k.c.), należało zauważyć, że choć
rozważania zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku częściowo odbiegały w
tej materii od dominującego stanowiska Sądu Najwyższego, Sąd Apelacyjny
stwierdził, że podstawą uwzględnienia powództwa było przede wszystkim
stwierdzenie, iż postanowienia umowy miały niedozwolony charakter, a ich
eliminacja – z racji ich treści – musiała prowadzić do ustalenia nieważności umowy.
Zapatrywanie to wpisuje się w utrwalony pogląd, według którego, po
pierwsze, określenie wysokości należności obciążającej kredytobiorcę w umowie
kredytu powiązanej z walutą obcą z odwołaniem do kursu waluty obcej ustalanego
jednostronnie przez bank, bez wskazania obiektywnych kryteriów jego oznaczania,
jest nietransparentne, pozostawia pole do arbitralnego działania banku i w ten
sposób obarcza kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz narusza
równorzędność stron umowy kredytu, a po drugie, po wyeliminowaniu z umowy
kredytu powiązanej z walutą obcą niedozwolonych postanowień określających
wysokość należności obciążającej kredytobiorcę z odwołaniem do kursu waluty
obcej ustalanego jednostronnie przez bank, utrzymanie umowy w mocy w
pozostałym zakresie nie jest możliwe, zarówno w przypadku umów indeksowanych,
jak i denominowanych w walucie obcej (por. – obok orzecznictwa powołanego
wcześniej – m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2024 r., II CSKP
874/22, z dnia 24 maja 2024 r., II CSKP 1560/22, z dnia 6 września 2024 r., II
CSKP 1644/22 i z dnia 11 marca 2025 r., II CSKP 2021/22 oraz powołaną tam
dalszą judykaturę).
W zestawieniu z przywołanym orzecznictwem unijnym, jak również
ugruntowaną judykaturą Sądu Najwyższego, wniosek nie ujawniał w konsekwencji
potrzeby kolejnej wypowiedzi orzeczniczej Sądu Najwyższego w objętej nim
materii, z uwzględnieniem publicznoprawnych, ponadindywidualnych funkcji skargi
kasacyjnej.
I CSK 1759/25
5
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 w związku z art. 98 § 1-11,
art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
Paweł Grzegorczyk
(K.G.)
[a.ł]
