I CSK 1730/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Beata Janiszewska
18 września 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 18 września 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa W.T. i K.T.
przeciwko S. spółce akcyjnej w W.
o ustalenie,
na skutek skargi kasacyjnej S. spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku
z 11 grudnia 2023 r., I ACa 1629/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od S. spółki akcyjnej w W. na rzecz W.T. i K.T.
kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych z odsetkami
w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu
świadczenia pieniężnego, za czas po upływie tygodnia od dnia
doręczenia orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty, tytułem
kosztów postępowania kasacyjnego.
[J.T.]
I CSK 1730/24
2
UZASADNIENIE
Pozwany S. S.A. w W. (dalej: bank) wniósł skargę kasacyjną od wyroku
Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, którym oddalono w części apelację skarżącego
od wyroku Sądu pierwszej instancji wydanego w sprawie o ustalenie i zapłatę
toczącej się z powództwa W.T i K.T.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania bank wskazał
szesnaście przyczyn kasacyjnych w rozumieniu art. 3989 § 1 k.p.c. Dziewięć z nich
dotyczyło występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego
(art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), a siedem – potrzeby wykładni przepisów prawnych
budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie
(art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Natura obu wspomnianych przyczyn kasacyjnych była
już przedmiotem bardzo licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego i została
szczegółowo omówiona m.in. w postanowieniu SN z 30 grudnia 2024 r.,
I CSK 3562/23, wydanym w sprawie z udziałem pozwanego.
Przyczyny kasacyjne oznaczone jako 1c, 1f, 1g, 1h, 1i, 2c, 2d, 2e, 2f oraz 2g
nie występują w sprawie. Choć sygnalizowane na s. 3-10 i opisane szerzej
w dalszej części skargi kwestie dotyczące problematyki kredytów powiązanych
z kursem waluty obcej są obiektywnie istotne, a dawniej rzeczywiście budziły
poważne wątpliwości, to obecnie należy uznać je za wyjaśnione – w kierunku
odmiennym od oczekiwanego przez pozwanego – dzięki uchwale Sądu
Najwyższego – Izby Cywilnej – z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22. Wobec braku
podstaw do podjęcia działań unormowanych w art. 88 § 1 u.s.n., przy
rozpoznawaniu niniejszej sprawy Sąd Najwyższy pozostaje przy tym, na mocy
art. 87 § 1 u.s.n., związany stanowiskiem wyrażonym w sentencji tego orzeczenia.
We wspomnianej uchwale szeroko umotywowano zajęte w niej stanowiska;
powtarzanie obecnie tej argumentacji nie jest zatem celowe.
Przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie uzasadniają również
(tożsame w istocie) przyczyny oznaczone jako 1a oraz 2a, związane
I CSK 1730/24
3
z art. 189 k.p.c. Pojęcie „interesu prawnego” w tzw. sprawach frankowych również
należy bowiem uznać za wyjaśnione. Było ono przedmiotem bogatego
orzecznictwa Sądu Najwyższego, w którym wskazano, że rozumienie tego pojęcia
musi być szerokie i elastyczne, a także uwzględniać okoliczności danej sprawy.
W określonych sytuacjach nie można więc wykluczyć, że możliwość wytoczenia
powództwa o zapłatę nie wyczerpuje interesu prawnego po stronie osoby
kwestionującej związanie częścią postanowień umowy lub istnienie zobowiązania
mającego wynikać z umowy kredytu (zob. postanowienie SN z 29 grudnia 2021 r.,
I CSK 336/21, oraz wyrok SN z 26 maja 2022 r., II CSKP 19/22).
Również przyczyny kasacyjne 1e oraz 2b nie uzasadniają przyjęcia skargi
kasacyjnej banku do rozpoznania. Obie te przyczyny dotyczą tego, czy w świetle
art. 3851 § 1 i 2 k.c. kontroli podlega wyrażona w umowie norma postępowania czy
jednostka redakcyjna (zdanie) tekstu kontraktu. Tymczasem nie budzi wątpliwości,
że w świetle art. 3851 § 1 zd. 1 k.c. kontroli podlega postanowienie umowy
rozumiane normatywnie, a nie gramatycznie (zob. wyrok SN z 6 grudnia 2024 r.,
II CSKP 132/23). Ponadto skarżący nie wyjaśnił, jak wspomniana kwestia wiąże się
ze sprawą, a tym bardziej nie wykazał, że przekłada się ona jej rozstrzygnięcie.
Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego nie wynika nadto, by umowa stron była
tego rodzaju, że niedozwolony charakter mógł dotykać tylko jednego z postanowień
związanych z mechanizmem indeksacji kredytu.
Pytanie oznaczone jako 1b jest nazbyt kazuistyczne, ażeby mogło stanowić
istotne zagadnienie prawne. Nie jest bowiem rolą Sądu Najwyższego tworzenie
ścisłych wytycznych dotyczących tego, kiedy postanowienie określonego rodzaju
należy uznać za jednoznaczne w rozumieniu art. 3851 § 1 zd. 2 k.c. Stanowisko
banku abstrahuje przy tym od okoliczności sprawy, w której zapadł zaskarżony
wyrok. Sąd Apelacyjny, wbrew sugestiom skarżącego, nie uznał, że sporne
postanowienia są nietransparentne z uwagi na to, że powodom nie przedstawiono
jakichś informacji. Przeciwnie, na s. 17 uzasadnienia zaskarżonego wyroku
wyraźnie wskazano, że źródłem niejednoznaczności tych postanowień było to, że
konsumenci nie mieli możliwości zrozumienia, jak bank ustala treść tabel
kursowych.
I CSK 1730/24
4
Ostatnia z przyczyn kasacyjnych pozostałych do rozważenia, oznaczona
jako 1d, sprowadza się do pytania o to, czy sąd może ocenić, że umowa nie może
wiązać stron po wyeliminowaniu z niej postanowień uznanych za niedozwolone,
„jeżeli w ocenie Sądu, skutkuje to obiektywnie niekorzystnymi skutkami dla
konsumenta, bez względu na wolę konsumenta w tym zakresie”. Skarżący nie
przedstawił argumentacji tłumaczącej, że tak postawione pytanie ma znaczenie dla
niniejszej sprawy, co było niezbędne z tej przyczyny, że Sąd Apelacyjny nie przyjął
oceny będącej osnową sformułowania przyczyny kasacyjnej. W procesie
rozpoznawania skargi kasacyjnej rolą Sądu Najwyższego nie jest przy tym
rozważanie kwestii abstrakcyjnych, niepowiązanych z okolicznościami konkretnej
sprawy. Jedynie na marginesie należy zatem wskazać, że nie budzi wątpliwości, iż
sąd nie może odmówić zastosowania prawa materialnego tylko z powodu
przekonania, że stanowisko procesowe konsumenta nie jest dla niego optymalne.
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że
z motywów skargi nie wynika, by zachodziły określone w art. 3989 § 1 k.p.c.
przyczyny kasacyjne, co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania.
O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z zasadą
odpowiedzialności za wynik sprawy, ich wysokość ustalając na podstawie § 2 pkt 6
w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia
22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak
w sentencji postanowienia.
Beata Janiszewska
[J.T.]
[a.ł]
