I CSK 171/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Jacek Grela
25 marca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 25 marca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa E.D. i S.D.
przeciwko syndykowi masy upadłości Bank spółki akcyjnej w W.
o ustalenie,
na skutek skargi kasacyjnej E.D. i S.D.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 19 lipca 2023 r., VI ACa 384/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od każdego z powodów E.D. i S.D. na rzecz
pozwanego syndyka masy upadłości Bank spółki akcyjnej w W.
po 4050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) zł kosztów postępowania
kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za
opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po
upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego orzeczenia
zobowiązanemu do dnia zapłaty;
3. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w
Warszawie na rzecz adwokata B.S. 5400 (pięć tysięcy czterysta)
zł, powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług,
kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodom z
urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
I CSK 171/25
2
Wyrokiem z 1 października 2021 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił
powództwo E.D. i S.D. przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.
Wyrokiem z 19 lipca 2023 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację.
W skardze kasacyjnej powodowie, jako uzasadnienie wniosku
o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazali na przesłankę przedsądu przewidzianą
w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Zdaniem skarżących skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki
skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).
Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach
kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia,
nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa,
jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia
z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością
lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia
orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.
Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw.
przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy
dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem
Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania
przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej
oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1
pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia
prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej,
bez potrzeby głębszej analizy. Konieczne było zatem wykazanie, że Sąd drugiej
instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego
I CSK 171/25
3
wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości (zob. m.in. postanowienia
SN: z 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003
r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49 i z 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07).
W skardze kasacyjnej nie powołano argumentów, które mogłyby świadczyć,
że w sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa oraz że w wyniku takiego
naruszenia prawa zapadło w sądzie drugiej instancji orzeczenie oczywiście
wadliwe. Uzasadnienie wniosku stanowi w istocie polemikę z ustaleniami
faktycznymi i oceną prawną Sądu drugiej instancji oraz próbę zaangażowania Sądu
Najwyższego do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez
Sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest
celem postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu
przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,
odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności,
które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1
w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.
O kosztach pełnomocnika z urzędu orzeczono na podstawie § 8 pkt 7 w zw.
z § 16 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 3 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki
samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez
adwokata z urzędu (Dz. U. z 2024 r., poz. 763).
Jacek Grela
[S.J.]
[SOP]
I CSK 171/25
4
