I CSK 1666/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Karol Weitz
17 kwietnia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 17 kwietnia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa E. M. i P. M.
przeciwko (… …) Niestandaryzowanemu Funduszowi Inwestycyjnemu
Zamkniętemu Wierzytelności w W.
o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym,
na skutek skargi kasacyjnej (… …) Niestandaryzowanego Funduszu
Inwestycyjnego Zamkniętego Wierzytelności w W.
od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim
z 1 lutego 2024 r., (… …),
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. kosztami postępowania kasacyjnego obciąża pozwanego,
pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi
sądowemu.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
I CSK 1666/24
2
Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego
osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze
publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej
pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd
Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania
skargi kasacyjnej pozwanego (… …) Niestandaryzowany Fundusz Inwestycyjny
Zamknięty Wierzytelności z siedzibą w W. od wyroku Sądu Okręgowego
w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 1 lutego 2024 r.
W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
skarżący wskazał na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego,
oraz na potrzebę wykładni przepisów prawnych.
Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury Sądu Najwyższego
przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze
względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne polega na
sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do
rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas
nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania
wniesionej skargi kasacyjnej (por. postanowienia z dnia 10 maja 2001 r., II CZ
35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01,
OSNC 2002, nr 12, poz. 151).
Istotność zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) konkretyzuje się
w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla
rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych
spraw. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przedstawienie okoliczności uzasadniających
rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia
prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia, wskazaniu przepisów prawa,
na których tle zagadnienie to wyłoniło się, oraz zaprezentowaniu argumentacji
jurydycznej uzasadniającej możliwość rozbieżnych ocen prawnych
(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC
I CSK 1666/24
3
2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12,
poz. 151, z dnia 24 maja 2016 r., I CSK 666/15, nie publ.).
Skarżący w skardze podniósł jako istotne zagadnienie prawne potrzebę
rozstrzygnięcia i wyjaśnienia kwestii:
1. „(wobec wzajemnego charakteru umowy kredytu) czy zabezpieczenie
zobowiązania przez obciążenie hipoteką nieruchomości nabytej ze środków
finansowych przekazanych przez bank w ramach realizacji umowy następnie
ubezskutecznionej/unieważnionej jako świadczenie uboczne podlega
dyspozycji z art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. wobec braku ustanowienia
przez kredytobiorcę takiej umowy zabezpieczenia roszczenia restytucyjnego
lub braku zaoferowania jego wydania nienależnego świadczenia?”
2. „czy unieważnienie stanowi osobną od nieważności bezwzględnej instytucję
prawa, szczególnie w kontekście uregulowań takich jak art. 70 (5) k.c., 388
k.c. i art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23.08.2007 r.
o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U.2017.2070 t.j.
z dnia 2017.11.09)?”
3. „czy oświadczenie konsumenta - kredytobiorcy odmawiające potwierdzenia
klauzul abuzywnych w warunkach ustalonych w art. 3851 k.c. uznać należy
za oświadczenie prawokształtujące prowadzące do potwierdzenia
bezskuteczności skutkującej ewentualnie unieważnieniem, a nie
stwierdzeniem nieważności bezwzględnej?”
4. „czy art. 94 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku należy interpretować,
iż w wypadku ubezskutecznienia / unieważnienia umowy kredytu przez
złożenie oświadczenia woli przez konsumenta - kredytobiorcę hipoteka
zabezpiecza roszczenia restytucyjne jako obejmujące związane świadczenia
uboczne powstałe z tego samego zdarzenia prawnego (zawarcie umowy
kredytu, który wobec wadliwości nie może pozostać
w mocy)?”
Tak sformułowane zagadnienia prawne sprowadzają się wyłącznie do pytań
o czysto incydentalnym i kazuistycznym charakterze, nie zawierając w sobie
elementów, które mogłyby pozwolić na sformułowanie przez Sąd Najwyższy
– w ramach rozpoznania skargi kasacyjnej – ogólnego stanowiska o uniwersalnym
I CSK 1666/24
4
wymiarze. W konsekwencji, podniesione kwestie z oczywistych powodów nie mogą
stanowić istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
Skarga pozwanego nie może zostać przyjęta do rozpoznania również z tego
powodu, że w sprawie nie występuje potrzeba wykładni przepisów prawa
budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie
sądów. W tym zakresie należy wyjaśnić, że powołanie się na przyczynę kasacyjną
przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania przez stronę skarżącą,
że chodzi o wykładnię przepisów prawa, których treść i znaczenie nie zostały
dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie lub, że istnieje potrzeba
zmiany ich dotychczasowej wykładni, podania, w drodze stosownego jurydycznego
wywodu, na czym owe wątpliwości polegają, a także że mają one poważny oraz
rzeczywisty charakter i ich rozstrzygnięcie wiąże się z rozpatrywaną sprawą i jest
istotne z punktu widzenia wyniku postępowania oraz publicznoprawnych funkcji
skargi kasacyjnej. Jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie
o występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających
z dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie
rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika
z różnej wykładni przepisu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego
2020 r., V CSK 351/19, nie publ.).
Tymczasem skarżący w skardze lakonicznie powołał się na potrzebę
wykładni art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. oraz art. 94 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r.
o księgach wieczystych i hipotece w aspekcie prawidłowego sposobu
i wykorzystywania ww. norm w wypadku stwierdzenia abuzywności klauzul
umownych w zdarzeniu prawnym, będącym podstawą ustanowienia hipoteki,
wobec trwałej bezskuteczności umowy i dalszych konsekwencji tego stanu.
Skarżący pozostawił jednak tę przesłankę bez szczegółowego uzasadnienia.
Z tych wszystkich względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono podstawie art. 98 § 1 oraz
art. 98 § 11 k.p.c., a także art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 oraz art. 39821
k.p.c.
I CSK 1666/24
5
Karol Weitz
[a.ł]
