I CSK 1660/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Aleksander Stępkowski
2 lipca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 2 lipca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa B. spółki akcyjnej w W.
przeciwko W.H. i J.K.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej W.H.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z 10 lipca 2024 r., V AGa 120/22,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) zasądza od W.H. na rzecz B. Spółki Akcyjnej w W. kwotę
2700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego wraz z odsetkami w wysokości
odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia
od dnia doręczenia niniejszego postanowienia W.H. do dnia
zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 10 lipca 2024 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach, w sprawie z
powództwa B. Spółki Akcyjnej w W. przeciwko W.H. i J.K. o zapłatę, na skutek
apelacji pozwanej W.H. od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z 5
października 2021 r., oddalił apelację (pkt II) oraz rozstrzygnął o kosztach
postępowania (pkt III).
I CSK 1660/26
2
Wyrok został zaskarżony przez pozwaną W.H. Jako uzasadnienie wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, pozwana wskazała, że w sprawie
występują istotne zagadnienia prawne.
Strona powodowa złożyła odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniosła
o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie o oddalenie
skargi kasacyjnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej
merytorycznego rozpoznania.
Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu
postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na
ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości
orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu
prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub
oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń
umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Konieczna selekcji
skarg pod kątem realizacji tego celu odbywa się w drodze badania zasadności
wniosku skarżącego o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przesłanki
pozytywnej weryfikacji tego wniosku określa art. 3989 § 1 k.p.c. Są nimi: (1)
występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego; (2) istnienie potrzeby
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) nieważność postępowania lub (4)
oczywista zasadność skargi. Dokonując tej weryfikacji, Sąd Najwyższy bada
jedynie to, czy w sprawie zaistniała przynajmniej jedna z przesłanek
uzasadniających wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, nie zaś podstawy
kasacyjne i ich uzasadnienie.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że istotnym
zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie
I CSK 1660/26
3
objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy
i nierozstrzygnięte dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić
do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga
jego sformułowania oraz uzasadnienia twierdzenia, że występuje ono w danej
sprawie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 28 listopada 2003 r., II CK
324/03, 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07,
22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, 26 września 2005 r., II PK 98/05, 10 maja
2019 r., I CSK 627/18).
Skarżąca wskazała, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne
dotyczące oceny czy po prawomocnym wykreśleniu spółki z o.o. z rejestru, bez
sukcesji uniwersalnej i następstwa prawnego, jej zobowiązania wygasają, a w
konsekwencji wygasa również poręczenie udzielone na zabezpieczenie tego długu
(jako czynność akcesoryjna). To zagadnienie zostało już omówione w orzecznictwie
Sądu Najwyższego. W postanowieniu z 10 maja 2012 r. (IV CSK 369/11) w sprawie
o wykreślenie hipotek przymusowych z uwagi na wygaśnięcie wierzytelności
zabezpieczonych hipoteką wskutek wykreślenia spółki dłużnika z rejestru
przedsiębiorców, Sąd przyjął, że wykreślenie dłużnika nie jest okolicznością
uzasadniającą wykreślenie hipotek. Stanowisko Sądu spotkało się z aprobatą
doktryny.
Skarżąca wskazała, że w sprawie występuje również istotne zagadnienie
prawne dotyczące oceny czy pobieranie opłat za rzekome dodatkowe
„ubezpieczenia”, które nie zostały wykazane żadnym dowodem istnienia, umowy
ubezpieczenia, stanowi obejście przepisów o odsetkach maksymalnych. Jakkolwiek
stanowisko przedstawione przez Sąd Apelacyjny nie było trafne, to jednak
ostateczny kierunek rozstrzygnięcia tej wątpliwości odpowiada prawu. Trzeba
podkreślić, że opłaty z tytułu ubezpieczenia nie stanowią odsetek lecz konstrukcję
odrębną, a więc tzw. koszty pozaodsetkowe, które podlegają samodzielnej ocenie
prawnej. Z założenia zatem nie można przyjąć, że pobieranie kosztów
pozaodsetkowych stanowi obejście przepisów o odsetkach maksymalnych.
Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono
I CSK 1660/26
4
na podstawie art. 98 § 1 i art. 99 k.p.c. w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art.
39821 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 6, § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 118).
(M.M.)
[SOP]
