I CSK 1593/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Beata Janiszewska
18 września 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 18 września 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa E.Ż.
przeciwko S. spółce akcyjnej w W.
o ustalenie,
na skutek skargi kasacyjnej S. spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim
z 27 listopada 2023 r., V Ca 216/23,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
[J.T.]
I CSK 1593/24
2
UZASADNIENIE
Pozwany S. S.A. w W. (dalej: bank) wniósł skargę kasacyjną od wyroku
Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim, którym oddalono
apelację skarżącego od wyroku Sądu pierwszej instancji wydanego w sprawie
o ustalenie toczącej się z powództwa E.Ż.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania bank wskazał
siedem przyczyn kasacyjnych w rozumieniu art. 3989 § 1 k.p.c. Pięć z nich
dotyczyło występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego
(art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), a dwa potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących
wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie
(art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Natura obu wspomnianych przyczyn kasacyjnych była
już przedmiotem bardzo licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego i została
szczegółowo omówiona m.in. w postanowieniu SN z 30 grudnia 2024 r.,
I CSK 3562/23, wydanym w sprawie z udziałem pozwanego.
Przyczyny kasacyjne oznaczone przez bank numerami 2, 3, 4, 5 i 6 nie
występują w sprawie. Choć sygnalizowane na s. 5-6 i opisane szerzej w dalszej
części skargi kwestie dotyczące problematyki kredytów powiązanych z kursem
waluty obcej są obiektywnie istotne, a dawniej rzeczywiście budziły poważne
wątpliwości, to obecnie należy uznać je za wyjaśnione – w kierunku odmiennym od
oczekiwanego przez pozwanego – dzięki uchwale Sądu Najwyższego – Izby
Cywilnej – z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22. Wobec braku podstaw do podjęcia
działań unormowanych w art. 88 § 1 u.s.n., przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy
Sąd Najwyższy pozostaje przy tym, na mocy art. 87 § 1 u.s.n., związany
stanowiskiem wyrażonym w sentencji tego orzeczenia. We wspomnianej uchwale
szeroko umotywowano zajęte w niej stanowiska; powtarzanie obecnie tej
argumentacji należy uznać za niecelowe.
Uzupełniająco należy dodać, że przyczyna oznaczona numerem pierwszym
pozornie dotyczy kwestii nieobjętej zakresem ww. uchwały, to jest tego, które
I CSK 1593/24
3
postanowienia charakterystyczne dla umów kredytu indeksowanego do waluty
obcej są abuzywne; bank wyróżnił przy tym klauzulę kursową oraz klauzulę ryzyka
walutowego. Rzecz jednak w tym, że w świetle wspomnianej uchwały rozróżnienie
takie, nawet jeżeli in abstracto uznać je za zasadne także w przypadku spornej
obecnie umowy, nie ma znaczenia prawnego. Stan niezwiązania stron umową
powoduje bowiem już sama tylko abuzywność klauzuli kursowej.
Przyjęcia skargi do rozpoznania nie uzasadnia również ostatnia, siódma,
wskazana przez bank przyczyna kasacyjna, związana z potrzebą wykładni
art. 189 k.p.c., nie jest aktualna, gdyż pojęcie „interesu prawnego” w tzw. sprawach
frankowych również należy uznać za wyjaśnione. Było ono przedmiotem bogatego
orzecznictwa Sądu Najwyższego, w którym wskazano, że rozumienie interesu
prawnego musi być szerokie i elastyczne, a także uwzględniać okoliczności danej
sprawy. W określonych sytuacjach nie można więc wykluczyć, że możliwość
wytoczenia powództwa o zapłatę nie wyczerpuje interesu prawnego po stronie
osoby kwestionującej związanie częścią postanowień umowy lub istnienie
zobowiązania mającego wynikać z umowy kredytu (zob. postanowienie SN
z 29 grudnia 2021 r., I CSK 336/21, oraz wyrok SN z 26 maja 2022 r.,
II CSKP 19/22).
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że
z motywów skargi nie wynika, by zachodziły określone w art. 3989 § 1 k.p.c.
przyczyny kasacyjne, co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak
w sentencji postanowienia.
Beata Janiszewska
[J.T.]
[a.ł]
I CSK 1593/24
4
