I CSK 1543/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Paweł Grzegorczyk
20 lutego 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 20 lutego 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa R.W.
przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
z 6 lutego 2025 r., I ACa 2382/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. obciąża kosztami postępowania kasacyjnego pozwaną,
pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten
odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem
zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od
orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania
sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w
zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w
I CSK 1543/25
2
skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o
charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod
kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca Bank S.A.
w W. powołała się na liczne zagadnienia prawne dotyczące kwalifikowania umowy
kredytu zawartej przez osobę fizyczną jako umowy zawartej przez konsumenta w
rozumieniu art. 221 k.c., zgodności żądania zapłaty opartego na założeniu o
nieważności umowy kredytu z zasadami współżycia społecznego, jeżeli kredyt
został spłacony, znaczenia pisemnego oświadczenia konsumenta, że został
poinformowany o ryzyku kursowym dla badania pod kątem abuzywności klauzul
obciążających konsumenta takim ryzykiem, konsekwencji stwierdzenia
abuzywności klauzul waloryzacyjnych odsyłających do kursu tabelarycznego banku
zawartych w umowie kredytu powiązanej z walutą obcą, a także oprocentowania,
jakie należałoby przyjąć dla kredytu złotowego, gdyby założyć, że skutkiem
abuzywności jest przekształcenie umowy powiązanej z walutą obcą w kredyt
złotowy. Wskazała również – w zbliżonym kontekście – na potrzebę wykładni
powołanych we wniosku przepisów kodeksu postępowania cywilnego, kodeksu
cywilnego, Konstytucji RP i dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w
sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz. Urz. WE L 95, s.
29). Zdaniem pozwanej, w sprawie zachodziła również podstawa nieważności
postępowania wynikająca z art. 379 pkt 2 k.p.c.
Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.)
wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on
precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten
powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób
abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą; konieczne jest przy
tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen (por.
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002,
nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz.
151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK
623/13, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK
547/14).
I CSK 1543/25
3
W celu uzasadnienia potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących
poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów
(art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) konieczne jest natomiast wykazanie, że określony przepis
prawa lub zespół tych przepisów, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie
doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane
przez skarżącego rozbieżności w judykaturze w odniesieniu do identycznych lub
podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (por. m.in. postanowienia
Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08 i z dnia 28 marca
2007 r., II CSK 84/07).
Bliższa analiza wniosku nie pozwalała uznać, by w sprawie zakończonej
zaskarżonym wyrokiem wystąpiły powołane przyczyny kasacyjne.
Wątpliwości związane z wykładnią art. 221 k.c. odrywały się od okoliczności
sprawy, z których wynikało, że sporna umowa kredytu została zawarta w celu
sfinansowania celów mieszkaniowych powoda, powód zawierał umowę przed
zawarciem małżeństwa, kredyt nie był przeznaczony na działalność gospodarczą
lub zawodową, powód w zakupionym lokalu nie prowadził takiej działalności,
natomiast adres lokalu został wskazany przez małżonkę powoda jako miejsce
wykonywania działalności gospodarczej, przy czym działalność ta została
rozpoczęta ponad dwa lata po zakupie mieszkania. Nie wystąpiła zatem – w świetle
wiążących Sąd Najwyższy ustaleń – sytuacja, która miała stanowić założenie
przedstawionych we wniosku wątpliwości, tj. w której cel kredytowania
pozostawałby w związku z działalnością gospodarczą małżonka kredytobiorcy, a
tym bardziej przypadek, w którym część kredytu zostałaby wydatkowana na
potrzeby działalności gospodarczej.
W pozostałym zakresie przytoczone we wniosku wątpliwości – w zestawieniu
z zarzutami skargi i przedmiotem postępowania przed Sądami meriti – odnosiły się
do konsekwencji zawarcia w umowie kredytowej powiązanej z walutą obcą
(frankiem szwajcarskim) postanowień umownych wyrażających ryzyko walutowe i
odsyłających do tabel kursowych banku przy przeliczeniu waluty obcej na złote
polskie i odwrotnie. Problematyka ta była nie tylko wielokrotnie, lecz także
wszechstronnie podejmowana w odniesieniu do zbliżonych treścią umów
I CSK 1543/25
4
kredytowych w judykaturze Sądu Najwyższego i w orzecznictwie Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej, co doprowadziło do utrwalenia się jednolitych
kierunków orzeczniczych, w które wpisywało się stanowisko wyrażone w
zaskarżonym wyroku (por. np. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego
z dnia 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56, wyroki Sądu
Najwyższego z dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, OSNC-ZD 2021, nr 2, poz.
20, z dnia 10 maja 2022 r., II CSKP 163/22, z dnia 13 maja 2022 r., II CSKP
464/22, z dnia 13 maja 2022 r., II CSKP 405/22, z dnia 20 czerwca 2022 r., II CSKP
701/22, z dnia 9 września 2022 r., II CSKP 794/22, z dnia 26 stycznia 2023 r., II
CSKP 722/22, z dnia 20 lutego 2023 r., II CSKP 809/22, z dnia 25 maja 2023 r., II
CSKP 1311/22, z dnia 28 lipca 2023 r., II CSKP 611/22, z dnia 25 października
2023 r., II CSKP 820/23, z dnia 29 listopada 2023 r., II CSKP 1460/22 oraz II CSKP
1753/22, z dnia 19 stycznia 2024 r., II CSKP 874/22 oraz II CSKP 36/23 i z dnia 6
września 2024 r., II CSKP 1644/22, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23
sierpnia 2022 r., I CSK 1669/22, z dnia 27 kwietnia 2023 r., I CSK 3629/22, z dnia 8
grudnia 2023 r., I CSK 5651/22 i z dnia 29 maja 2024 r., I CSK 2038/23 oraz
powołane tam dalsze orzecznictwo Sądu Najwyższego; w judykaturze Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej zob. zwłaszcza wyroki z dnia 29 kwietnia 2021 r.,
C-19/20, I.W., R.W. przeciwko Bank BPH S.A., ECLI:EU:C:2021:341, z dnia 18
listopada 2021 r., C-212/20, M.P., B.P. przeciwko „A.”, ECLI:EU:C:2021:934, z dnia
16 marca 2023 r., C-6/22, M.B.,U.B., M.B. przeciwko X S.A.,ECLI:EU:C:2023:216 i
z dnia 23 listopada 2023 r., C-321/22, ZL, KU, KM przeciwko Provident Polska S.A.,
ECLI:EU:C:2023:911).
Novum nie stanowiła okoliczność, że umowa kredytu została wykonana
(por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 2024 r., II CSKP 2144/22,
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2024 r., I CSK 681/23 i z dnia
20 września 2024 r., I CSK 2542/23). Argumenty powołane w tym kontekście przez
skarżącą nie skłaniały ponadto do przyjęcia, aby w materii tej można było mówić o
zagadnieniu prawnym lub poważnych wątpliwościach interpretacyjnych w
rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 lub 2 k.p.c.
Wywody wniosku – w zestawieniu z aktualnym orzecznictwem Sądu
Najwyższego i judykaturą Trybunału Sprawiedliwości – nie przekonywały w
I CSK 1543/25
5
konsekwencji o potrzebie dalszych wypowiedzi Sądu Najwyższego w objętej nimi
materii, z uwzględnieniem publicznoprawnych, ponadindywidualnych funkcji skargi
kasacyjnej.
W zakresie zarzucanej przez pozwaną nieważności postępowania należało
wskazać, że art. 379 pkt 2 k.p.c. dotyczy strony postępowania, podczas gdy
stanowisko pozwanej zdawało się zakładać, że po stronie powodowej powinny brać
udział także inne osoby, które stroną się nie stały. W takiej sytuacji, co jasne, nie
może być jednak mowy o nieważności postępowania z powodów wskazanych w
art. 379 pkt 2 k.p.c. Niezależnie od tego, problem charakteru
prawnego współuczestnictwa czynnego kredytobiorców, zawierających wspólnie
umowę kredytu, w sprawach przeciwko kredytodawcy, był rozważany w judykaturze
Sądu Najwyższego, w której przyjęto, że współuczestnictwo to nie ma koniecznego
charakteru (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 września 2025 r.,
II CSKP 643/25 i powołana tam judykatura).
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2, art. 98 § 1-11, art. 108 § 1,
art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
Paweł Grzegorczyk
(K.G.)
[SOP]
