I CSK 153/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Krzysztof Wesołowski
5 maja 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 5 maja 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa U. S.
przeciwko P. L. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością
w P.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej P. L. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P.
od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu
z 27 czerwca 2025 r., II Ca 1263/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanego na rzecz powódki 2700 zł (dwa
tysiące siedemset) złotych z odsetkami ustawowymi za
opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
postanowienia pozwanemu do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
W związku ze skargą kasacyjną pozwanego P. L. Sp. z o.o. w P. od wyroku
Sądu Okręgowego w Poznaniu z 27 czerwca 2025 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
I CSK 153/26
2
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania
przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie
i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych
funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć
rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo
jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej
funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której
rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa,
skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że
Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie
ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej
indywidualnej sprawie.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na
przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została
spełniona.
Powołanie się przez autora skargi kasacyjnej na oczywistą zasadność
skargi kasacyjnej zobowiązuje go do przedstawienia wywodu prawnego
zmierzającego do wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa
materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima
facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, co daje podstawy do
uznania skargi za oczywiście uzasadnioną, tj. podlegającą uwzględnieniu (zob.
postanowienia SN: z 11 grudnia 2009 r., II PK 223/0; z 3 lutego 2010 r., II PK
304/09; z 7 maja 2010 r., V CSK 459/09). Oczywista zasadność skargi kasacyjnej
zachodzi bowiem wówczas, gdy z samej jej treści wynika w sposób jednoznaczny,
że wskazane w skardze podstawy zasługują na uwzględnienie. Oznacza to, że
z argumentów przedstawionych we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, bez
konieczności dokonywania pogłębionej analizy prawnej lub czynności procesowych
sądu, wynika jaskrawa sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa
niepodlegającymi różnej wykładni i niepozostawiającymi sądowi swobody oceny
albo z podstawowymi zasadami orzekania obowiązującymi w demokratycznym
I CSK 153/26
3
państwie prawa. O ile bowiem do uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawy
są usprawiedliwione, o tyle do przyjęcia skargi do rozpoznania niezbędna jest jej
oczywista zasadność w wyżej przedstawionym rozumieniu. W świetle motywów
zaskarżonego wyroku nie można przyjąć, że nastąpiły uchybienia o charakterze
elementarnym.
Skarżący wskazał, że jego skarga kasacyjna była oczywiście uzasadniona,
ponieważ w sprawie doszło do oczywistego naruszenia:
„1. art. 39820 k.p.c., w rezultacie którego doszło do rozstrzygnięcia sprawy
w oparciu o wykładnię przepisów sprzeczną z wiążącą wykładnia prawa dokonana
przez Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie;
2. art. 129 ust. 2 p.o.ś., w rezultacie którego doszło do przyjęcia, że
odpowiedzialność odszkodowawcza przewidziana w tym przepisie obejmuje
spadek wartości nieruchomości spowodowany emisją hałasu związanego
z eksploatacja Portu Lotniczego, a także spadek wartości nieruchomości
spowodowany zawężeniem prawa własności, powstały wskutek wejścia w życie
uchwały wprowadzającej OOU, które to zawężenie prawa własności nie musi
polegać na ograniczeniu dotychczasowego sposobu korzystania z nieruchomości
powoda w sposób określony w regulacji wprowadzającej OOU - co jest oczywiście
sprzeczne z wiążącą Sąd Okręgowy wykładnią omawianego przepisu prawa,
wynikającą z wyroku SN;
3. art. 129 ust. 2 p.o.ś. w zw. z art. 136 ust. 3 p.o.ś., w rezultacie którego doszło do
przyznania odszkodowania z tytułu kosztów poniesionych na rewitalizację
akustyczną, bez względu na to, czy strona powodowa w rzeczywistości poniosła
takie koszty w stosunku do swojej nieruchomości - co jest oczywiście sprzeczne
z wiążącą Sąd Okręgowy wykładnia omawianego przepisu prawa, wynikającą
z wyroku SN;
4. art. 361 § 2 k.c. w zw. z art. 129 ust. 2 p.o.ś. w zw. z art. 136 ust. 3 p.o.ś.,
a w rezultacie do nieuwzględnienia zjawiska rekurencji (podwójnego
odszkodowania), co w efekcie doprowadziło do zawyżenia sumy odszkodowania
przyznanego stronie powodowej - co jest oczywiście sprzeczne z wiążącą Sąd
Okręgowy wykładnią omawianego przepisu prawa, wynikającą z wyroku SN.”
I CSK 153/26
4
Należy przypomnieć, że na skutek poprzedniego rozpoznania skargi
kasacyjnej pozwanego Sąd Najwyższy wyrokiem z 23 marca 2022 r., uchylił wyrok
Sądu Okręgowego w Poznaniu z 6 września 2019 r., w części, tj. w punkcie
I w zakresie uwzględniającym powództwo oraz w punkcie II i III i w tej części
przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zasadniczo odwołał się do stanowiska zaprezentowanego w wyroku
Sądu Najwyższego z 20 kwietnia 2021 r., II CSKP 5/21 w zakresie wykładni
przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska i opowiedział się za wąską
wykładnią przepisów tej ustawy. Sąd Najwyższy dokonał wykładni art.129 ust. 2
i 136 ust.3 p.o.ś. i stwierdził, że chodzi o odszkodowanie za działania legalne,
a więc po pierwsze nie zachodzi kwestia odpowiedzialności na zasadzie winy,
ryzyka czy słuszności, po drugie - przepisy należy wykładać ściśle, bo ten rodzaj
odpowiedzialności jest wyjątkiem od zasad odpowiedzialności za szkody.
Jednocześnie w wyroku z 23 marca 2022 r., II CSKP 286/22 przyjęto, że nie
ma racji Sąd drugiej instancji w tej sprawie, że granice własności zostały naruszone
przez wprowadzenie obszaru ograniczonego użytkowania (OOU) bezpośrednio
ograniczającej zabudowę, skutkujące koniecznością znoszenia immisji hałasu
przekraczającego dopuszczalny poziom, której nie można się przeciwstawić,
obniżeniem komfortu życia, ze względu na mniejsze zainteresowanie uczestników
rynku mających wpływ na potencjalną cenę i wartość nieruchomości. Zdaniem
Sądu Najwyższego szkoda z tytułu obniżenia wartości nieruchomości pokrywała się
ze szkodą wynikającą z braku odpowiedniej izolacyjności akustycznej budynku.
Doprowadzenie budynku do stanu technicznego odpowiedniej izolacyjności
akustycznej zgodnie z właściwymi normami technicznymi oznaczało następcze
wygaśnięcie roszczeń. Sąd Najwyższy w zakresie nakładów rewitalizacyjnych
stwierdził nadto, że szkoda występuje tylko wtedy, gdy konieczność poniesienia
nakładów wynika z OOU oraz gdy nakłady zostały poniesione.
Po wydaniu przez Sąd Najwyższy wyroku z 23 marca 2022 r., II CSKP
286/22, skład 3-osobowy Sądu Najwyższego w innej analogicznej sprawie
skierował do rozszerzonego składu tego Sądu pytanie: „Czy właścicielowi
nieruchomości, której wartość zmniejszyła się na skutek wprowadzenia obszaru
ograniczonego użytkowania, jednak bez związku ze szczegółowymi ograniczeniami
I CSK 153/26
5
wynikającymi z art. 135 ust. 3a ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony
środowiska, przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 129 ust. 2 tej ustawy?”
Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów podjął uchwałę 6 listopada 2024 r., III
CZP 27/24, wskazującą, że właścicielowi nieruchomości, której wartość zmniejszyła
się na skutek wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania (OOU),
przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 129 ust. 2 Prawa ochrony
środowiska, chociażby zmniejszenie to nie miało związku z ograniczeniami
wynikającymi z art. 135 ust. 3a tej ustawy.
W uzasadnieniu powyższej uchwały podkreślono, że objęcie nieruchomości
OOU stanowi samo przez się ograniczenie praw właściciela. Wynika to już choćby
z nazwy tej strefy, ale także z uniemożliwienia właścicielowi zwalczania immisji (np.
hałasu) w sposób do tego właściwy - umieszczenie nieruchomości w tej strefie
w pewnym zakresie „legalizuje" immisje. Wnioski płynące z wykładni językowej
wskazują zatem, że samo objęcie nieruchomości OOU uzasadnia dochodzenie
odszkodowania, jeśli właściciel nieruchomości wykaże wysokość szkody z tego
wynikającej.
Sąd Najwyższy wyjaśnił również, że dla spełnienia standardu
konstytucyjnego w odniesieniu do tworzenia OOU niezbędne jest zapewnienie
właścicielom nieruchomości obejmowanych takim obszarem słusznego
odszkodowania. Przemawia to zdecydowanie za szerszym ujmowaniem
odpowiedzialności odszkodowawczej, pozwalającym na zasądzanie
odszkodowania zawsze, gdy tylko objęcie konkretnej nieruchomości OOU
powoduje doznanie przez jej właściciela szkody, choćby w postaci obniżenia
wartości nieruchomości.
W zaskarżony wyroku Sąd Okręgowy przyjął, że szkodą powódki była utrata
wartości nieruchomości wyliczona w opinii biegłego D. oraz koszt prac potrzebnych
do doprowadzenia budynku do stanu izolacyjności akustycznej, aby hałas wewnątrz
budynku był zgodny z polską normą. Szkoda ta pozostawała w związku
przyczynowym z wprowadzeniem OOU i objęciem nieruchomości powódki strefą
wewnętrzną.
Jednocześnie Sąd uznał, że odszkodowanie za zmniejszenie wartości
nieruchomości nie pokrywało się z odszkodowaniem związanym z koniecznością
I CSK 153/26
6
poniesienia nakładów i odwrotnie. Nie było według Sądu Okręgowego podstaw do
przyjmowania podnoszonej przez pozwanej tak zwanej rekurencji. Po pierwsze obie
szkody były wymienione jako odrębne w art.129 ust.2 i 136 ust.3 p.o.ś. Po drugie
biegły D. wyliczając spadek wartości nieruchomości brał pod uwagę nieruchomość
powódki z daty wejścia w życie OOU, czyli bez nakładów rewitalizacyjnych. Taką
nieruchomość porównywał do innych nieruchomości w OOU i poza OOU. Wyliczył
więc spadek wartości nieruchomości powódki bez uwzględnienia nakładów. Po
trzecie zmniejszenie wartości nieruchomości dotyczyło jej całej, nie tylko budynku,
ale też otoczenia (tarasu, ogrodu), natomiast nakłady dotyczą tylko budynku
mieszkalnego. Po czwarte to pozwany powinien udowodnić, że odszkodowania z
obu tytułów „nakładają się" na siebie, co prowadzi do dwukrotnej kompensacji tej
samej szkody, czego jednak zdaniem Sądu odwoławczego nie udowodnił (art.6
k.c.).
Zaskarżony wyrok odpowiadał aktualnej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego
dotyczącej wykładni art. 129 ust. 2 oraz art. 136 ust. 3 p.o.ś.. Należy bowiem
zauważyć, że mimo, iż uchwała z 6 listopada 2024 r., III CZP 27/24, nie zastała
wpisana do księgi zasad prawnych, a zatem nie ma mocy zasady prawnej (art. 87
ust.1 ustawy o Sądzie Najwyższym), to jednak została podjęta w powiększonym
składzie Sądu Najwyższego w celu ujednolicenia wykładni art. 129 ust. 2 oraz
art. 136 ust. 3 p.o.ś. Trudno więc przyjąć, że interpretacja omawianych przepisów
dokonana wcześniej przez Sąd Najwyższy w sprawie II CSKP 286/22 jest wciąż
aktualna. Na pewno jednak tok rozumowania wskazany we wniosku o przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania nie może być podstawą uznania, że skarga jest
z przytoczonych względów oczywiście zasadna. Ewentualną podstawą przyjęcia
skargi kasacyjnej do rozpoznania w takiej sytuacji, mogłoby być skonstruowanie
przez autora skargi kasacyjnej istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego kolizji
pomiędzy wykładnią przyjętą przez Sąd Najwyższy w wyroku uchylającym sprawę
do ponownego rozpoznania, a późniejszą, odmienną w tym zakresie, uchwałą Sądu
Najwyższego, podjętą w powiększonym składzie, która nie posiada waloru zasady
prawnej. Jednak taka podstawa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie
została sformułowana, a tym bardziej odpowiednio uzasadniona przez skarżącego,
I CSK 153/26
7
zatem nie może być mowy o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania na takiej
podstawie.
Uznać zatem należy, że wskazane we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej
przyczyny nie uzasadniają jej przyjęcia do rozpoznania.
Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł
jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie
art. 98 k.p.c.
M.L.
[a.ł]
Krzysztof Wesołowski
