I CSK 1511/24

I CSK 1511/24 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: 30 października 2025 r. SSN Adam Doliwa na posiedzeniu niejawnym 30 października 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa R.Ł. przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej Bankowi spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 18 października 2023 r., II Ca 2005/22, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. (P.H.) UZASADNIENIE Strona pozwana, Bank spółka akcyjna w W., wywiodła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 18 października 2023 r., wydanego w sprawie z powództwa R.Ł. o zapłatę. Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania bank przedstawił zagadnienie prawne związane z wykładnią art. 91 k.p.c. w zw. z art. 455 k.c., sprowadzające się do odpowiedzi na pytanie, czy w przypadku braku wyraźnego upoważnienia pełnomocnika do odbioru oświadczeń o charakterze materialnoprawnym pozostaje skuteczne postawienie roszczenia w stan wymagalności poprzez doręczenie pełnomocnikowi procesowemu odpisu pisma procesowego zawierającego żądanie zasądzenia roszczenia, czy też do powstania wymagalności roszczenia konieczne jest uprzednie wezwanie dłużnika I CSK 1511/24 2 bezpośrednio do spełnienia świadczenia, bądź przekazanie tego rodzaju oświadczenia mocodawcy przez pełnomocnika procesowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno przede wszystkim być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (zob. postanowienie SN z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (zob. postanowienia SN: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r., III CZP 64/02, i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08). Konieczne jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (zob. m.in. postanowienia SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07, i z 9 lutego 2011 r., III SK 41/10). Skarżący bank przedstawił zagadnienie odnoszące się do zakresu udzielonego umocowania pełnomocnikowi wobec złożenia oświadczenia o wymagalności roszczenia i wezwania do zapłaty. Zakres pełnomocnictwa procesowego wynika z art. 91 k.p.c., zgodnie z którym obejmuje ono z samego prawa umocowanie do: I CSK 1511/24 3 1) wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych, nie wyłączając powództwa wzajemnego, skargi kasacyjnej, skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego ich wniesieniem, jak też wniesieniem interwencji głównej przeciwko mocodawcy; 2) wszelkich czynności dotyczących zabezpieczenia i egzekucji; 3) udzielenia dalszego pełnomocnictwa procesowego adwokatowi lub radcy prawnemu; 4) zawarcia ugody, zrzeczenia się roszczenia albo uznania powództwa, jeżeli czynności te nie zostały wyłączone w danym pełnomocnictwie; 5) odbioru kosztów procesu od strony przeciwnej. Skoro zgodnie z art. 91 pkt 1 k.p.c. pełnomocnictwo procesowe obejmuje z samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych. Zatem należałoby przyjąć, że pełnomocnik powoda i pozwanego jest umocowany do wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych, w tym do odbioru pisma rozszerzającego powództwo. Niewątpliwie rozszerzenie powództwa jest czynnością procesową. Treść pełnomocnictwa powinna być wykładana zgodnie z zasadami dotyczącymi wykładni oświadczeń woli, w szczególności art. 65 § 1 k.c., zaś punktem wyjścia dla tej wykładni powinno być zachowanie strony oraz jej akceptacja podejmowanego przez pełnomocnika zakresu czynności (zob. postanowienie SN z 16 maja 2023 r., I CSK 5967/22). Podkreślenia wymaga, iż skoro dla skuteczności podniesienia zarzutu potrącenia na podstawie art. 2031 k.p.c. i odbioru takiego oświadczenia wystarczające jest pełnomocnictwo procesowe (zob. uchwała SN z 2 lipca 2024 r., III CZP 2/24) to tym bardziej pełnomocnictwo procesowe należy uznać za wystarczające do złożenia i odebrani pisma rozszerzającego powództwo. Sąd Najwyższy wskazał wprost, iż skoro pełnomocnictwo procesowe obejmuje z mocy samego prawa umocowanie do wytoczenia powództwa wzajemnego, to nie ulega wątpliwości, że pełnomocnik procesowy upoważniony jest także do zgłoszenia rozszerzenia powództwa, jak również do przyjęcia tego I CSK 1511/24 4 oświadczenia w imieniu strony przeciwnej (zob. postanowienie SN z 9 października 2013 r., II CSK 103/13). W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania zabrakło zatem kwestii prawnych, które nie zostały jeszcze rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy. Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. SSN Adam Doliwa (P.H.) [r.g.]