I CSK 1453/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Piotr Telusiewicz
14 maja 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 14 maja 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu
Inwestycyjnego Zamkniętego […] w […]
przeciwko J. W.-K.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej J. W.-K.
od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach
z 11 października 2023 r., II Ca 1168/23,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
1. Wyrokiem z 11 października 2023 r., Sąd Okręgowy w Kielcach, w sprawie
z powództwa Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego
Zamkniętego […] w […] przeciwko J. W.-K., o zapłatę, na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego w Starachowicach z 16 maja 2023 r., zmienił
zaskarżony wyrok w punktach: 1 (pierwszym) i zasądził od J. W.-K. na rzecz
Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego
[…] w […] kwotę 57 487,15 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 28
listopada 2022 r. do dnia zapłaty; 2 (drugim) i zasądził od J. W.-K. na rzecz
Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego
[…] w […] kwotę 8292 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za czas po
I CSK 1453/24
2
upływie tygodnia od dnia doręczenia J. W.-K. orzeczenia zasądzającego tę kwotę
do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt 1.a. i 1.b.); orzekł o kosztach
postępowania (pkt 2).
2. Od wyroku Sądu Okręgowego skargę kasacyjną wywiodła strona
pozwana, zaskarżając wyrok w całości.
3. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując
się na przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
4. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu
postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na
ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości
orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu
prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub
oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń
umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji
skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona
w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi
kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony
wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie
służy zaś merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej
jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest
usprawiedliwione.
5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając na
skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia
skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do zagwarantowania, że
skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń,
będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne. Ograniczenie przesłanek do
I CSK 1453/24
3
czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą
być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga kasacyjna nie stanie się
instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie. Tak więc, nie w każdej sprawie,
nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy
wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania,
w przeciwnym razie Sąd Najwyższy stałby się wbrew obowiązującym regulacjom
sądem trzeciej instancji. Nie jest rolą Sądu Najwyższego korygowanie
ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej
indywidualnej sprawie.
6. Skarga kasacyjna strony pozwanej nie zawiera argumentów
dostatecznych dla uznania, że skarżący skutecznie wykazał, iż w sprawie zachodzą
powołane przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c.
7. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego
wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno,
przede wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w
stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń
(postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a
jednocześnie być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić
Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się
do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia Sądu
Najwyższego: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r.,
III CZP 64/02; z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).
8. Złożenie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na
przesłance oczywistej jej zasadności oznacza, zgodnie z poglądem utrwalonym w
judykaturze, że skarżący musi przedstawić dokładny wywód, na czym – jego
zdaniem – polega oczywista zasadność skargi w danej sprawie z przytoczeniem
przepisów, których naruszenie ją spowodowało oraz argumentację wskazującą na
to, dlaczego opisane naruszenie doprowadziło do wydania oczywiście
nieprawidłowego orzeczenia. Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej, w trybie z art.
I CSK 1453/24
4
3989 § 1 pkt 4 k.p.c., nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa
materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało
wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie SN z 8
października 2015 r., IV CSK 189/15 i przywołane tam orzecznictwo). Skarżący,
przedstawiając – jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie skargi kasacyjnej
„oczywiste naruszenie prawa” – powinien zatem wykazać kwalifikowany charakter
tego naruszenia (zob. postanowienia SN: z 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP
2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49;
z 15 kwietnia 2021 r., IV CSK 617/20).
9. To co ma świadczyć o oczywistej zasadności skargi nie może być
jednocześnie ujmowane jako podstawa przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.,
gdyż jeżeli występuje istotne zagadnienie prawne albo poważny problem
świadczący o potrzebie wykładni przepisu, to nie można jednocześnie twierdzić, że
z tych samych przyczyn skarga jest oczywiście uzasadniona, jako że twierdzenie o
oczywistej zasadności skargi pozostaje wówczas w kolizji z problemami prawnymi
warunkującymi pierwszą i drugą podstawę przedsądu. Taka konstrukcja wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania dyskwalifikuje jego zasadność już na
samym wstępie (zob. postanowienie SN z 24 czerwca 2021 r., III CSK 77/21).
W przedmiotowej sprawie zachodzi taka właśnie sytuacja. Skarżąca, w
uzasadnieniu do wniosku o przyjęcie skargi na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.,
odwołuje się do problematyki niepoświadczenia za zgodność z oryginałem
kserokopii umowy pożyczki i dochodzenia na jej podstawie określonego roszczenia
pieniężnego. Nawiązując do tych kwestii skarżąca odwołuje się jednocześnie do
przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Ubocznie jedynie przypomnieć trzeba, że powołane przez stronę dowody z
określonych dokumentów załączonych do pozwu lub innego pisma procesowego w
formie niepoświadczonych kserokopii wprawdzie nie stanowią dowodów z
dokumentów, nie są jednak pozbawione mocy dowodowej. Dopóki sąd ani strona
przeciwna nie zakwestionuje ich i nie zażąda złożenia oryginałów dokumentów,
stanowią one jeden ze środków dowodowych, przy pomocy których strona może
udowodnić fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Obowiązek złożenia oryginałów
I CSK 1453/24
5
dokumentów powstaje, gdy zażąda tego sąd albo strona przeciwna (postanowienie
SN z 19 marca 2021 r., II CSKP 25/21).
W zarzucie skargi kasacyjnej pozwana podnosiła, że złożyła „oświadczenie o
kwestionowaniu wszystkich okoliczności sprawy, co samo przez się winno zostać
potraktowane jako zaprzeczenie także prawdziwości przedłożonych przez powoda
dokumentów…”. Czym innym jest jednak kwestionowanie kserokopii, a czym innym
- kwestionowanie okoliczności, jakie z kserokopii płyną. Skoro skarżąca nie
kwestionowała kserokopii i nie zażądała złożenia oryginałów dokumentów, których
kserokopie zostały do akt przedłożone, to sąd drugiej instancji mógł ustalać stan
faktyczny w oparciu o kserokopie dokumentów (wyrok SN z 21 czerwca 2023 r., II
CSKP 1886/22)
Jednocześnie skarżąca polemizując z ustaleniami Sądów meriti, w
rzeczywistości neguje ustalenia faktyczne poczynione na etapie postępowania
rozpoznawczego. Tymczasem, pod pretekstem kwalifikowanego naruszenia prawa
materialnego nie można zmierzać do podważenia dokonanej w sprawie oceny
dowodów (zob. np. postanowienie SN z 9 sierpnia 2018 r., II PK 213/17). Wskazać
trzeba, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., w aktualnym stanie prawnym, nie
może stanowić skutecznej podstawy kasacyjnej. Jednak przedmiotowa skarga
kasacyjna w znacznej mierze dotyczyła właśnie tego przepisu. W ramach kontroli
kasacyjnej Sąd Najwyższy nie kontroluje jednak samej oceny dowodów, a jedynie
jej legalność. Można bowiem zakwestionować sposób zebrania materiału
dowodowego z naruszeniem przepisów regulujących postępowanie dowodowe; w
takim wypadku obowiązkiem skarżącego jest przytoczenie tych przepisów i
wyjaśnienie, jaki wpływ na treść rozstrzygnięcia to naruszenia miało. Zgodnie
bowiem z art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty
dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Sąd Najwyższy jest bowiem
związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego
orzeczenia (art. 39813 § 2 in fine k.p.c.). Tak więc wszelkie zarzuty w skardze
kasacyjnej dotyczące oceny materiału dowodowego nie miały jakichkolwiek
podstaw prawnych, co powoduje, że skarga, w ramach przesłanki określonej w art.
3989 § 1 pkt 4 k.p.c., nie mogła zostać przyjęta do rozpoznania.
I CSK 1453/24
6
10. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn
uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności
nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).
11. Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 i 2 k.p.c.).
[a.ł]
