I CSK 1363/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Beata Janiszewska
19 września 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 19 września 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa I.S.
przeciwko R. AG w W.
o zapłatę i ustalenie,
na skutek skargi kasacyjnej R. AG w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
z 15 listopada 2023 r., I ACa 1941/22,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
[J.T.]
I CSK 1363/24
2
UZASADNIENIE
Pozwany R. AG w W. (dalej: bank) wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu
Apelacyjnego w Gdańsku, którym oddalono apelację skarżącego od wyroku Sądu
pierwszej instancji wydanego w sprawie o ustalenie i zapłatę toczącej się
z powództwa I.S.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania bank wskazał
sześć przyczyn kasacyjnych w rozumieniu art. 3989 § 1 k.p.c. Trzy z nich dotyczyły
występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1
pkt 1 k.p.c.), a trzy – potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Natura obu
wspomnianych przyczyn kasacyjnych była już przedmiotem bardzo licznych
wypowiedzi Sądu Najwyższego i została szczegółowo omówiona m.in.
w postanowieniu SN z 28 marca 2025 r., I CSK 703/24, wydanym w sprawie
z udziałem pozwanego.
Pierwsze cztery przyczyny kasacyjne wskazane przez bank nie występują
w sprawie. Choć sygnalizowane na s. 5-6 i opisane szerzej w dalszej części skargi
kwestie dotyczące problematyki kredytów powiązanych z kursem waluty obcej są
obiektywnie istotne, a dawniej rzeczywiście budziły poważne wątpliwości, to
obecnie należy uznać je za wyjaśnione – w kierunku odmiennym od oczekiwanego
przez pozwanego – dzięki uchwale Sądu Najwyższego – Izby Cywilnej –
z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22. Wobec braku podstaw do podjęcia działań
unormowanych w art. 88 § 1 u.s.n., przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy Sąd
Najwyższy pozostaje przy tym, na mocy art. 87 § 1 u.s.n., związany stanowiskiem
wyrażonym w sentencji tego orzeczenia. We wspomnianej uchwale szeroko
umotywowano zajęte w niej stanowiska; powtarzanie obecnie tej argumentacji nie
jest zatem celowe.
Piąta wskazana przez bank przyczyna kasacyjna, związana z potrzebą
wykładni art. 189 k.p.c., nie jest aktualna, gdyż pojęcie „interesu prawnego” w tzw.
I CSK 1363/24
3
sprawach frankowych również należy uznać za wyjaśnione. Było ono przedmiotem
bogatego orzecznictwa Sądu Najwyższego, w którym wskazano, że rozumienie
tego pojęcia powinno być szerokie i elastyczne, a także uwzględniać okoliczności
danej sprawy. W określonych sytuacjach nie można więc wykluczyć, że możliwość
wytoczenia powództwa o zapłatę nie wyczerpuje interesu prawnego po stronie
osoby kwestionującej związanie częścią postanowień umowy lub istnienie
zobowiązania mającego wynikać z umowy kredytu (zob. postanowienie SN
z 29 grudnia 2021 r., I CSK 336/21, oraz wyrok SN z 26 maja 2022 r.,
II CSKP 19/22).
Ostatnia, szósta przyczyna kasacyjna, związana była z problematyką
dopuszczalności skorzystania przez bank z prawa zatrzymania w razie uznania, że
zawarta przezeń z konsumentem umowa kredytu jest nieważna (nie wiąże stron)
z uwagi na zawarcie w niej postanowień, o których mowa w art. 3851 § 1 zd. 1 k.c.
Problem ten, podobnie jak poprzednie, cechował się dawniej doniosłością i istotnie
wywoływał rozbieżności w orzecznictwie. Zostały one jednak usunięte; w świetle
uchwały – 7 – SN z 5 marca 2025 r., III CZP 37/24, podobnie jak (odmiennie
uzasadnionej) uchwały – 7 – SN z 19 czerwca 2024 r., III CZP 31/23, jest jasne, że
pozwanemu nie przysługiwało prawo zatrzymania. Wniosek taki znajduje także
potwierdzenie stanowiskami odnoszącymi się do prawa Unii Europejskiej (zob.
wyrok TSUE z 14 grudnia 2023 r., C-28/22, oraz postanowienie TSUE
z 8 maja 2024 r., C-424/22).
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że
z motywów skargi nie wynika, by zachodziły określone w art. 3989 § 1 k.p.c.
przyczyny kasacyjne, co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak
w sentencji postanowienia.
[J.T.]
[a.ł]
Beata Janiszewska
I CSK 1363/24
4
